Zwycięstwo Demokratów w wyborach do Kongresu daje zwolennikom Ukrainy mocniejszą pozycję do zabiegania o pomoc, sankcje i kontrolę nad polityką administracji Donalda Trumpa wobec Rosji. Nie oznacza jednak, że nowy pakiet wsparcia na pewno zostanie uchwalony ani że Kongres przejmie od prezydenta prowadzenie rozmów dyplomatycznych. Wołodymyr Zełenski przyjął wynik wyborów z nadzieją, ale podkreślał też znaczenie ponadpartyjnego poparcia dla Kijowa.
1
7
25
Co zmienia wynik wyborów — i czego nie zmienia
Demokraci mają objąć kontrolę nad obiema izbami Kongresu — Izbą Reprezentantów i Senatem — w styczniu 2027 r. Kongres może wpływać na politykę wobec Ukrainy i Rosji poprzez decyzje budżetowe, ustawy i nadzór nad działaniami administracji. German Marshall Fund wskazuje te narzędzia jako możliwe dźwignie nowego Kongresu, zaznaczając zarazem, że pomoc Ukrainie miała dotąd poparcie ponadpartyjne.
50
Wpływ Kongresu ma jednak granice. Prezydent Trump zachowuje centralną rolę w polityce zagranicznej USA i prowadzi rozmowy z Rosją. Zmiana większości może utrudnić politycznie lub legislacyjnie realizację jego planów, ale sama w sobie nie wyznaczy warunków ani terminu dyplomacji.
25
48
Propozycja 15 mld dolarów to nie zatwierdzona pomoc
Demokraci w Kongresie rozmawiają o pakiecie pomocy w dziedzinie bezpieczeństwa dla Ukrainy, wartym do około 15 mld dolarów — informuje Hromadske. Kwotę oszacował doradca komisji spraw zagranicznych Izby Reprezentantów. Według relacji nie przedstawiono jeszcze projektu ustawy, a ostateczna wartość i zawartość pakietu pozostają niepewne.
7
Przed rozpoczęciem pracy przez nowy Kongres pojawia się również postulat dodatkowego wsparcia ukraińskiego sektora energetycznego. Doniesienia o planach ubiegania się o taką pomoc nie oznaczają jednak, że środki zostały już uchwalone lub przekazane.
2
7
To ważne rozróżnienie: propozycja pakietu to nie to samo co pieniądze zatwierdzone przez Kongres ani pomoc, która dotarła do Ukrainy. Wynik wyborów poprawia pozycję Demokratów w staraniach o wsparcie, ale los pakietu wciąż nie jest przesądzony.
7
Zełenski mówi o 16 mld dolarów, które nie trafiły do Ukrainy
Zełenski powiedział osobno, że Ukraina nie otrzymała 16 mld dolarów amerykańskiej pomocy, która wcześniej miała zostać uzgodniona, lecz później została zablokowana. Po wyborach wezwał do ponownego podjęcia starań o te środki.
16
„The Hill” podał, że nie było jasne, do jakiego finansowania odnosił się Zełenski. Nie należy więc traktować tej kwoty jako nowego, zatwierdzonego pakietu ani uznawać, że pieniądze można teraz automatycznie uruchomić.
9
Ukraiński prezydent podkreślał również wagę poparcia ponad podziałami partyjnymi. Mówił, że docenia wsparcie Republikanów, a jednocześnie liczy, że zmiana większości na demokratyczną przyniesie Ukrainie więcej pomocy.
1
Nadzór i sankcje mogą zwiększyć presję w sprawie Rosji
Demokratyczna większość może wykorzystywać przesłuchania, decyzje budżetowe i inicjatywy ustawodawcze, by kontrolować działania administracji. German Marshall Fund wskazuje wydatki, ustawodawstwo i nadzór jako potencjalne narzędzia Kongresu; w doniesieniach pojawia się też temat kontroli decyzji administracji dotyczących Rosji.
50
55
Jednym z konkretnych zmartwień ustawodawców jest dostęp do Starlinka. Senatorowie przekazali, że ograniczone działanie usługi utrudniało Ukrainie przechwytywanie rosyjskich dronów. Niezawodność łączności może więc stać się przedmiotem kontroli Kongresu, choć dostępne doniesienia nie potwierdzają szczegółów żadnego nowego wymogu ustawowego.
32
Wynik wyborów może zatem oznaczać większą presję na administrację, a nie automatyczny zwrot w jej polityce. Propozycje ustaw nadal muszą przejść przez Kongres, a Biały Dom pozostaje ważnym uczestnikiem tego procesu.
7
25
Rozmowy pokojowe mogą toczyć się własnym trybem
Zmiana układu sił w Kongresie nie zastąpi od razu ścieżki dyplomatycznej administracji. Zełenski powiedział, że negocjatorzy z Ukrainy, Rosji i USA uzgodnili spotkanie na szczeblu technicznym w Abu Zabi w pierwszej połowie listopada. Wyraził też nadzieję, że dojdzie później do spotkania przywódców.
18 Reuters informował następnie, że specjalny wysłannik USA Steve Witkoff spodziewa się spotkania delegacji 10–11 listopada.
19
Kreml wyraził nadzieję, że Trump będzie kontynuował działania na rzecz pokoju mimo wyniku wyborów. Jedna z analiz wskazywała też, że czas do objęcia urzędu przez nowy Kongres w styczniu może być dla Trumpa okazją do dążenia do porozumienia.
48
49 Zełenski już wcześniej mierzył się z presją Trumpa, by porozumieć się z Władimirem Putinem.
17
Dla Kijowa oznacza to napięcie między dwoma równoległymi procesami: silniejsze poparcie Kongresu może poprawić perspektywy uzyskania pomocy, ale nie odbiera administracji możliwości prowadzenia rozmów w jej własnym tempie.
17
25
Najważniejsze: większy wpływ Kongresu, nie gwarancja pomocy
Demokratyczna większość może ułatwić zabieganie o pomoc dla Ukrainy, sankcje i kontrolę nad polityką Trumpa wobec Rosji. Propozycja pakietu o wartości około 15 mld dolarów pozostaje przedmiotem rozmów, a 16 mld dolarów, które Zełenski określał jako wcześniej uzgodnione, lecz nieprzekazane, nie zostało jednoznacznie zidentyfikowane w dostępnych doniesieniach. Najbezpieczniejszy wniosek jest więc taki: Kongres może zyskać większą siłę nacisku, ale nie ma gwarancji nowego pakietu ani potwierdzonej zmiany amerykańskiej dyplomacji.
7
9
16
50