Przejęcie Izby Reprezentantów i Senatu daje Demokratom więcej narzędzi, by przeciwstawiać się polityce zagranicznej prezydenta Donalda Trumpa. Mogą wpływać na ustawy i wydatki państwa, a także kontrolować działania administracji. Najbardziej konkretną możliwością jest powrót do sprawy pomocy dla Ukrainy. Większy wpływ Kongresu nie oznacza jednak, że polityka USA na pewno się zmieni.
6
20
Nowy Kongres ma rozpocząć pracę w styczniu 2027 r. Do tego czasu wynik wyborów zmienia przede wszystkim układ sił politycznych — nie oznacza natychmiastowej zmiany na polu działań.
7
Pomoc dla Ukrainy może wrócić pod obrady, ale Trump zachowuje weto
Trump w dużej mierze wstrzymał bezpośrednią amerykańską pomoc wojskową i finansową dla Ukrainy, mimo że wsparcie dla Kijowa miało zwolenników w obu partiach. Mając większość w obu izbach, Demokraci będą mogli przedstawić nowe propozycje pomocy i doprowadzić do głosowania nad nimi.
4
Samo uchwalenie ustawy nie przesądza jednak o jej wejściu w życie. Trump może ją zawetować, a odrzucenie prezydenckiego weta wymaga większości dwóch trzecich głosów zarówno w Izbie Reprezentantów, jak i w Senacie. Demokraci potrzebowaliby więc także poparcia części Republikanów.
4
7 Dostępne doniesienia nie rozstrzygają, czy zwolennicy pomocy dysponują taką większością.
Znaczenie będzie mieć również kalendarz prac Kongresu. Termin głosowania i perspektywy przyjęcia pomocy mogą zależeć od priorytetów nowej większości, jej kierownictwa oraz negocjacji budżetowych — a także od ryzyka weta.
12 Samo głosowanie byłoby istotnym sygnałem z Waszyngtonu, ale nie mówiłoby jeszcze, kiedy ani w jakiej wysokości pomoc trafiłaby do Ukrainy.
Sankcje wobec Rosji mogą stać się kolejnym punktem sporu
Według doniesień decyzje Trumpa o złagodzeniu sankcji dotyczących rosyjskiego oleju napędowego i innych rosyjskich surowców energetycznych wywołały sprzeciw części polityków, także Republikanów.
4 Demokratyczny Kongres mógłby naciskać na administrację i próbować zablokować lub odwrócić te decyzje. Dostępne materiały nie przesądzają jednak losu żadnego konkretnego projektu ustawy — przywrócenie sankcji pozostaje możliwością, a nie pewnikiem.
2
4
W sprawie Iranu Kongres może podnieść polityczny koszt wojny
Kongres ma wpływ na wydatki państwa i może wykorzystywać ustawy oraz działania kontrolne, by kwestionować decyzje administracji.
6 Demokraci mogą więc zwiększyć presję na Trumpa w związku z wojną z Iranem, między innymi przez kontrolę wydatków wojskowych albo próby wprowadzenia ograniczeń na drodze legislacyjnej.
1
3
Nie oznacza to jednak, że Kongres na pewno zakończy wojnę. Analiza DW zwraca uwagę, że podziały w Waszyngtonie w sprawie Iranu mogą być mniejsze, niż sugerują publiczne spory. Nawet wyraźne zwycięstwo Demokratów może nie dać im wystarczającego wpływu, by wymusić zmianę polityki.
34 Można spodziewać się większej presji i kontroli, ale ich wpływ na przebieg wojny pozostaje niepewny.
Więcej kontroli nie musi oznaczać bardziej powściągliwego prezydenta
Demokratyczny Kongres może prowadzić dochodzenia dotyczące działań administracji, kształtować wydatki i kwestionować część programu Trumpa. Jednocześnie eksperci cytowani przez CNBC ocenili, że utrata kontroli nad Kongresem może skłonić Trumpa do silniejszego skupienia się na polityce zagranicznej w ostatnich dwóch latach urzędowania.
20 Zamiast automatycznego zwrotu ku mniej konfrontacyjnej polityce może więc dojść do wyraźniejszego sporu między Białym Domem a Kongresem.
Co to oznacza w praktyce?
Wynik wyborów daje Demokratom mocniejszą pozycję do zabiegania o pomoc dla Ukrainy, sprzeciwiania się łagodzeniu sankcji wobec Rosji i kontrolowania działań USA w Iranie. To, czy te działania przełożą się na prawo i konkretne decyzje, zależy od dostępnych głosów, priorytetów Kongresu oraz ewentualnego weta Trumpa. Najostrożniejszy wniosek: można oczekiwać silniejszego oporu ze strony Kongresu, ale nie pewnego odwrócenia polityki USA.
4
6
7
20