Katar próbuje włączyć kwestie nuklearne do rozmów między USA a Iranem, ale doniesienia mówią o propozycjach, które są analizowane — nie o uzgodnionym porozumieniu. Iran miał przekazać Waszyngtonowi własną ofertę dotyczącą programu nuklearnego za pośrednictwem Kataru, jednocześnie zapowiadając, że rozmowy na ten temat rozpoczną się dopiero po spełnieniu siedmiu irańskich żądań.
18
32
Co nowego w katarskiej mediacji
6 listopada dwóch urzędników z krajów Bliskiego Wschodu powiedziało Associated Press, że Iran analizuje propozycje Kataru dotyczące różnic między Teheranem a Waszyngtonem w sprawie irańskiego programu nuklearnego. Przedstawiciele regionu mówili też o możliwym porozumieniu pomostowym, które miałoby otworzyć drogę do późniejszych rozmów nuklearnych. Z tych doniesień nie wynika, że którakolwiek ze stron przyjęła warunki.
32
33
Osobno wysoki rangą irański urzędnik powiedział Reutersowi, że Teheran przekazał USA własną propozycję dotyczącą kwestii nuklearnej przez Katar. Według niego Waszyngton ją analizuje, ale Iran podejmie rozmowy dopiero po spełnieniu siedmiu żądań. Treści propozycji nie ujawniono.
18
Dwa dni, kilka etapów — i spór o kolejność
Podstawą wcześniejszych rozmów była irańska propozycja obejmująca siedem kroków, którą Teheran deklarował, że można zrealizować w ciągu dwóch dni. Wśród opisywanych warunków znalazły się zakończenie amerykańskiej blokady irańskich portów i ponowne otwarcie cieśniny Ormuz, a następnie rozmowy o pozostałych sprawach. Irańscy urzędnicy podkreślali, że cieśnina nie zostanie otwarta, dopóki warunki Iranu nie zostaną spełnione.
1
3
W osobnej, opisywanej propozycji Kataru kroki budujące zaufanie miałyby następować w ciągu dwóch dni. Najpierw USA zniosłyby blokadę i uwolniły część zamrożonych irańskich środków, a Iran zaprosiłby inspektorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) do kontroli obiektów nuklearnych. Drugiego dnia miałaby zostać otwarta cieśnina Ormuz, po czym mogłyby ruszyć negocjacje nuklearne. To opisywany projekt, a nie potwierdzone porozumienie zaakceptowane przez obie strony.
50
51
Te relacje dotyczą powiązanych, ale niekoniecznie identycznych planów. Sednem sporu pozostaje kolejność działań: Iran uzależnia ustępstwa dotyczące ponownego otwarcia cieśniny od spełnienia swoich żądań, podczas gdy propozycja pomostowa przewiduje uwzględnienie monitorowania nuklearnego już na początku wzajemnej wymiany kroków.
1
3
50
Dlaczego to jeszcze nie przełom
Warunki Iranu pozostają poważną przeszkodą. Doniesienia o siedmiopunktowym planie wymieniają m.in. zniesienie sankcji naftowych, zakończenie amerykańskiej blokady morskiej i uwolnienie zamrożonych środków. Inny opis wymienia też odszkodowania za szkody spowodowane bombardowaniami oraz zakończenie działań wojskowych, w tym izraelskich ataków w Libanie. Dostępne relacje nie dają jednej, potwierdzonej i kompletnej listy wszystkich siedmiu żądań.
3
4
8
Kontakty dyplomatyczne trwają, ale wcześniejsze rozmowy za pośrednictwem Kataru zakończyły się zmienionymi propozycjami, bez przełomu. Reuters informował, że USA i Iran nadal dzieliła duża różnica stanowisk, a prezydent Donald Trump nie wykluczał wznowienia amerykańskich działań bojowych. Później Associated Press podała, że USA przeprowadziły nowe, ograniczone uderzenia, gdy Iran rozważał katarskie propozycje.
2
3
17
Co potwierdzają doniesienia, a czego nie
Najnowsze relacje pozwalają na ostrożny wniosek: Katar przekazuje propozycje, które włączają kwestie nuklearne i działania budujące zaufanie do mediacji, a Iran przedstawił własną ofertę dotyczącą programu nuklearnego. Jednak deklarowany przez Teheran warunek — spełnienie irańskich żądań przed rozpoczęciem rozmów nuklearnych — oznacza, że samego przekazania propozycji nie należy odczytywać jako bezwarunkowej zgody na negocjacje.
18
32
Przywołane doniesienia nie potwierdzają szczegółowych warunków irańskiej oferty, zaakceptowanego dwudniowego porozumienia ani ostatecznych ustaleń dotyczących dostępu inspektorów. Nie weryfikują też konkretnej liczby dotyczącej zapasów uranu ani wcześniejszej relacji o załamaniu się tymczasowego porozumienia w czerwcu. Dopóki strony nie potwierdzą warunków i kolejności działań, mediacja pozostaje na etapie poszukiwania rozwiązań, a droga od propozycji do ugody jest daleka.
18
32
33