Demokraci zapowiadają, że cła Donalda Trumpa na towary z Kanady będą jednym z ich pierwszych celów, gdy w styczniu przejmą kontrolę nad Izbą Reprezentantów i Senatem. Chcą przedstawić projekty ustaw, organizować przesłuchania i ograniczyć uprawnienia prezydenta do samodzielnego nakładania ceł. Sama większość w Kongresie nie oznacza jednak, że opłaty szybko znikną: Trump może zawetować ustawę, a odrzucenie weta wymaga większości dwóch trzecich w obu izbach.
11
46
51
Cła na Kanadę wśród pierwszych priorytetów
Ron Wyden, który ma objąć kierownictwo senackiej Komisji Finansów, mówi, że już rozmawia z kolegami o ustawie uchylającej cła na kanadyjskie towary. Określa ten pomysł jako oczywisty priorytet. Doniesienia wskazują też na poparcie dla cofnięcia ceł wśród części republikanów, między innymi w Michigan, Maine i na Alasce. To może otworzyć drogę do ponadpartyjnego poparcia, ale nie dowodzi, że istnieje większość zdolna przełamać weto.
1
46
Wyden chce także szerzej zmienić zasady prowadzenia polityki celnej. Jego projekt Congressional Trade Powers Reform Act zakładałby wymóg zgody Kongresu na nowe cła nakładane przez prezydenta oraz powołanie ponadpartyjnej komisji do oceny proponowanych działań handlowych. Chodziłoby więc nie tylko o obecne opłaty, ale też o ograniczenie możliwości jednostronnego wprowadzania kolejnych.
49
Jamie Raskin, który ma stanąć na czele komisji sądownictwa Izby Reprezentantów, liczy na szybkie działanie. Mówił, że chciałby, by Demokraci spróbowali znieść cła na Kanadę w ciągu pierwszych 100 dni nowego Kongresu.
15
Projekty ustaw i podstawa prawna ceł
Demokraci rozważają ustawodawcze podważenie przepisów, na których oparto część ceł. Projekt Chucka Schumera „End Trump’s Tariff Tax Act” ma dotyczyć między innymi sekcji 338 amerykańskiej ustawy taryfowej z 1930 roku. To ona stanowi podstawę 50-procentowych ceł na wybrane kanadyjskie towary — nie oznacza to, że taką stawką objęto cały import z Kanady.
13
19
Ustawy to tylko jedno z dostępnych narzędzi. Kontrola nad komisjami pozwoli Demokratom organizować przesłuchania i przyglądać się polityce celnej. Głosowania nad projektami mogą też zmusić parlamentarzystów do publicznego określenia stanowiska, nawet jeśli ustawa nie wejdzie w życie. Reuters wskazuje, że nadzór Kongresu i symboliczne głosowania nad cofnięciem ceł mogą stać się źródłem napięć z administracją.
45
48
Dwie przeszkody: Senat i prezydenckie weto
Projekt może napotkać trudności jeszcze przed głosowaniem nad jego podpisaniem: według doniesień w Senacie może być potrzebnych 60 głosów, by przejść przez proceduralną przeszkodę, jaką jest obstrukcja parlamentarna (filibuster). Jeśli Trump następnie zawetuje ustawę, Kongres musiałby odrzucić weto większością dwóch trzecich w obu izbach. Przy pełnym składzie i głosowaniu oznaczałoby to 67 senatorów i 290 członków Izby Reprezentantów; wymagane liczby zależą od tego, ilu parlamentarzystów bierze udział w głosowaniu.
9
46
Bill Reinsch, starszy doradca w Center for Strategic and International Studies, powiedział w programie Marketplace, że Demokraci musieliby zdobyć poparcie odpowiedniej liczby republikanów, aby ustawa była odporna na weto. To bardzo wysoki próg, a dostępne doniesienia nie potwierdzają, że taka koalicja już istnieje.
7
Dlatego wczesne głosowanie może mieć znaczenie polityczne, nawet jeśli nie przyniesie natychmiastowej zmiany ceł. RBC przewiduje, że projekty w pierwszych 100 dniach mogą wymusić imienne głosowania i pokazać, którzy republikanie są gotowi zagłosować wbrew Białemu Domowi. To prognoza dotycząca możliwych działań Kongresu, a nie gwarancja uchylenia ceł.
52
Kanada nie zmienia kursu w rozmowach handlowych
Dominic LeBlanc, kanadyjski minister odpowiedzialny za relacje handlowe z USA, powiedział, że wyniki amerykańskich wyborów nie zmienią podejścia Ottawy do rozmów handlowych. Zapowiedział też kontakt z amerykańskimi odpowiednikami. Zmiana układu sił w Kongresie może więc stworzyć nową drogę nacisku w Waszyngtonie, ale Kanada nie traktuje jej jako końca sporu.
34
36
W najbliższym czasie bardziej prawdopodobne są zatem wzmożona kontrola Kongresu i publiczne głosowania niż natychmiastowe zniesienie ceł. O tym, czy działania Demokratów przełożą się na zmianę polityki, zdecyduje droga projektu przez Senat — i to, czy znajdzie się wystarczająco wielu posłów i senatorów gotowych poprzeć go mimo prezydenckiego weta.
7
45
46