Przewaga Chin za 108 miliardów dolarów. OECD ujawnia skalę subsydiów napędzającą globalne napięcia handlowe

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) opublikowała 1 czerwca 2026 roku raport, który twardymi liczbami potwierdza to, co zachodni decydenci podejrzewali od dawna: chińskie firmy przemysłowe działają z ogromną, finansowaną przez państwo przewagą nad swoimi globalnymi rywalami.

Korzystając ze swojej nowo opracowanej bazy danych MAGIC (Manufacturing Groups and Industrial Corporations), OECD prześledziła subsydia otrzymane przez 525 największych światowych grup produkcyjnych w latach 2005–2024 w 15 kluczowych sektorach przemysłowych . Wyniki stanowią najbardziej rygorystyczne i oparte na danych potwierdzenie, że polityka przemysłowa Chin bezpośrednio napędza ich ekspansję zagraniczną – i przy okazji zakłóca globalną konkurencję.

Kwantyfikacja luki dotacyjnej: od 3 do 8 razy więcej niż światowa norma

Główna liczba jest uderzająca. W latach 2005–2024 subsydia otrzymywane przez chińskie firmy były średnio od trzech do ośmiu razy wyższe niż te otrzymywane przez firmy z krajów OECD . OECD opisuje nawet ten szeroki przedział jako „ostrożne szacunki” rzeczywistej różnicy .

Co ważne, wsparcie wykraczało daleko poza tradycyjne dotacje. OECD podkreśliła szczególnie dużą rolę pożyczek poniżej stawek rynkowych (BMB – below-market borrowings) – tanich kredytów możliwych dzięki specyfice chińskiego, sterowanego przez państwo systemu finansowego. Te preferencyjne pożyczki pozwalają chińskim firmom finansować ekspansję, badania i rozwój oraz agresywne strategie cenowe w sposób, który jest po prostu niedostępny dla zachodnich konkurentów działających w warunkach bankowości rynkowej .

Skala tego wsparcia jest ogromna w wartościach bezwzględnych. Subsydia dla 15 monitorowanych sektorów wyniosły łącznie 108 miliardów dolarów tylko w 2024 roku . Ta kwota podniosła poziom subsydiów do 1,3% przychodów firm – był to drugi najwyższy szczyt w stosunku do przychodów w historii, przewyższony jedynie przez skok w 2009 roku podczas globalnego kryzysu finansowego, gdy załamanie sprzedaży sztucznie zawyżyło ten wskaźnik .

Niektóre sektory wyróżniają się nawet na tle tych podwyższonych wartości. W branży półprzewodników subsydia państwowe wzrosły do prawie 10% przychodów firm, co podkreśla determinację Pekinu, by zdominować ten strategiczny sektor bez względu na efektywność kapitałową .

Niemal 60% zdobyczy na rynkach zagranicznych napędzanych subsydiami

Być może najbardziej wybuchowym politycznie wnioskiem raportu jest bezpośredni związek przyczynowy, jaki rysuje się od wsparcia państwa do wyników rynkowych.

Analiza OECD wykazała, że ta luka dotacyjna napędzała blisko 60% wzrostu udziału chińskich firm w rynkach zagranicznych w ostatnich latach . Nie jest to zwykła korelacja; towarzysząca raportowi analiza ekonometryczna OECD wykazała, że subsydia znacząco zwiększają udział firmy w rynku, co implikuje negatywne skutki uboczne dla zagranicznych konkurentów, którzy zmuszeni są konkurować nie tylko z innymi firmami, ale z całym bilansem chińskiego państwa .

Dokument bazowy (Trade Policy Paper) dla bazy MAGIC zauważył ponadto, że chociaż subsydia są zjawiskiem powszechnym globalnie i często skromnym w stosunku do przychodów średnio, to istnieją „przypadki znacznych subsydiów, zwłaszcza w przemyśle ciężkim i półprzewodnikach”, które są nieproporcjonalnie skoncentrowane wśród firm z siedzibą w Chinach .