SpaceX, OpenAI en Anthropic racen naar een $4 biljoen IPO-golf - Maar is het een zeepbel?

2. Er is een race om de eerste te zijn

Wie het eerst noteert, bepaalt de prijsbenchmark voor de rest. SpaceX, dat het verst gevorderd is, begon zijn roadshow op 5 juni en zal naar verwachting al op 12 juni een prijs bepalen . OpenAI diende zijn vertrouwelijke S-1 in op 22 mei en mikt op een debuut in het najaar van 2026 . Anthropic haalde OpenAI in door op 1 juni een aanvraag in te dienen, slechts enkele dagen na het afsluiten van een ronde van $65 miljard die het bedrijf waardeerde op $965 miljard – waarmee het tijdelijk OpenAI's private waardering van $852 miljard overtrof . Elk bedrijf probeert de deur uit te zijn voordat een teleurstellende beursgang van een concurrent de markt verzuurt.

3. Het exit-venster kan sluiten

Nu AI-aandelen al ongeveer 35% van de S&P 500 uitmaken, is het enthousiasme onder beleggers op een hoogtepunt . Michael Hartnett van Bank of America heeft opgemerkt dat de top 10 AI-aandelen goed zijn voor ongeveer 40% van de totale marktkapitalisatie, en de komende IPO's zouden die groep richting 50% duwen – een ongekend concentratieniveau . De private geldschieters die deze waarderingen tot bijna een biljoen dollar hebben opgestuwd, willen verzilveren voordat er een mogelijke correctie plaatsvindt.

De cijfers: Waar elk bedrijf op mikt

SpaceX diende zijn vertrouwelijke S-1 in op 1 april 2026 en maakte deze op 20 mei openbaar. Het mikt op een Nasdaq-notering onder ticker SPCX, met een waardering van $1,75–$2,0 biljoen en een kapitaalophaling van $75–$80 miljard, wat het met afstand de grootste IPO in de geschiedenis maakt . De roadshow is gaande en de prijsbepaling wordt verwacht tussen 18 en 30 juni, met een mogelijk debuut al op 12 juni . Uit de S-1 blijkt dat Starlink – de satellietinternetpoot van SpaceX – de financiële motor is. De divisie genereerde in 2025 $11,39 miljard aan omzet (61% van het totaal van SpaceX, een stijging van bijna 50% op jaarbasis), boekte een operationele winst van $4,42 miljard, had een EBITDA-marge van 63% en bediende 10,3 miljoen abonnees . Alleen al in Q1 2026 produceerde Starlink $3,26 miljard aan omzet en $1,19 miljard aan bedrijfsresultaat .

OpenAI diende zijn vertrouwelijke S-1 in op 22 mei 2026, met Goldman Sachs en Morgan Stanley als underwriters . De beoogde waarderingsvork ligt tussen de $850 miljard en $1 biljoen, tegenover een laatste private ronde van $852 miljard in maart 2026 . Het bedrijf mikt op een publiek debuut in september 2026 . Het heeft een jaaromzet van ongeveer $25 miljard, maar lijdt ook een jaarlijks verlies van ruwweg $14 miljard, doordat het zwaar investeert in rekeninfrastructuur . Eén analyse suggereerde dat OpenAI naar schatting $207 miljard aan extra kapitaal nodig heeft tot 2030, alleen al om aan zijn bestaande compute-verplichtingen te voldoen – wat de IPO minder een ereronde maakt en meer een gedwongen financieringsronde .

Anthropic diende zijn vertrouwelijke S-1 in op 1 juni 2026, na een Series H-ronde van $65 miljard die het bedrijf waardeerde op ongeveer $965 miljard . De omzet op jaarbasis is geëxplodeerd van $1 miljard naar meer dan $19 miljard per februari 2026, en het heeft tot $40 miljard aan financiering van Google en $25 miljard van Amazon veiliggesteld . Er is nog geen datum voor de IPO-prijsbepaling vastgesteld, maar het bedrijf mikt op een debuut in het najaar van 2026 . Cruciaal is dat het veelgenoemde cijfer van "$965 miljard" een private waardering is, geen publieke IPO-doelstelling. Sommige analisten schatten dat de feitelijke IPO een aanzienlijke korting kan krijgen, mogelijk tussen de $400 miljard en $600 miljard .

De stelling van de optimisten versus die van de pessimisten

De meningen van experts zijn verdeeld tussen twee radicaal verschillende verhalen.

Het optimistische scenario: Dit is niet Pets.com

Voorstanders stellen dat de vergelijking met de dot-com-zeepbel van 1999 misleidend is, omdat deze bedrijven echte, vaak winstgevende, inkomsten hebben . In tegenstelling tot het dot-com-tijdperk, waarin ongeveer 80% van de IPO's geen winst maakte, is SpaceX' Starlink een echte geldmachine . Alleen al in Q1 2026 genereerde Starlink meer bedrijfsresultaat ($1,19 miljard) dan de complete lanceerdivisie aan omzet binnenhaalde . De omzet van Anthropic is bijna vertwintigvoudigd in ongeveer een jaar, van een run-rate van $1 miljard naar $19 miljard . OpenAI heeft een wereldwijd bekend merk, honderden miljoenen gebruikers en $25 miljard aan jaaromzet .

Optimisten stellen ook dat de concentratie in AI-aandelen een weerspiegeling is van echte structurele verschuivingen – niet alleen speculatieve bubbels. Zoals één analyse samenvatte: de dot-com analogie "is het nuttigst als een waarschuwing voor de volgorde van gebeurtenissen – piek in capex → teleurstelling in gebruik → verlaging van verwachtingen → cascade – in plaats van als een 1-op-1-blauwdruk" .

Het pessimistische scenario: De multiples zijn historisch extreem

De omzetmultiples waartegen deze bedrijven worden gewaardeerd zijn duizelingwekkend, zelfs naar de maatstaven van snelgroeiende techbedrijven.

• SpaceX – Op $1,75 biljoen en een omzet van ongeveer $18,7 miljard in 2025, handelt het op ongeveer 94 keer de gerealiseerde omzet . Ter vergelijking: zelfs Nvidia, Tesla en Amazon kwamen in vergelijkbare stadia nooit in de buurt van deze niveaus. Op basis van vooruitblikkende projecties voor 2026 van $28,5 miljard is de multiple nog steeds ongeveer 61× .
• Anthropic – Tegen de Series H-prijs van $965 miljard handelt het bedrijf op ongeveer 21 keer de huidige omzet op jaarbasis .
• OpenAI – Tegen $852 miljard prijst het bedrijf op een hoge multiple van de gerealiseerde omzet terwijl het diep verliesgevend is, met verliezen van ongeveer $14 miljard .

De meest prominente institutionele pessimist is Morningstar. Het onafhankelijke onderzoeksbureau publiceerde een schatting van de reële waarde van SpaceX op slechts $780 miljard – minder dan de helft van het IPO-doel van $1,75 biljoen – en waarschuwde beleggers dat ze "kansen zullen krijgen om het aandeel op aantrekkelijkere niveaus te kopen" na de aanbieding . Morningstar's aandelenanalist Nicolas Owens baseerde de waardering op de lanceer- en Starlink-activiteiten van SpaceX en paste wegingsfactoren toe op de verschillende ontwikkelingsscenario's van de AI-tak .

Andere analisten kwamen met verschillende modellen tot vergelijkbare conclusies. Een sum-of-the-parts-analyse schatte de mediane reële waarde van SpaceX op bijna $1,25 biljoen, ongeveer 30% onder het IPO-doel . Een andere voorspelde dat zelfs als SpaceX in 2029 een omzet van $50 miljard bereikt en tegen een royale multiple van 35× handelt, de impliciete marktkapitalisatie precies $1,75 biljoen zou zijn – wat betekent dat de IPO vandaag al bijna een decennium aan foutloze uitvoering inprijst .

De dot-com-vraag: Zeepbelsignaal of rationele prijs?

De dot-com-vergelijkingen zijn niet alleen retorisch. Gecorrigeerd voor inflatie zou de gecombineerde waarde van deze drie IPO's de waardering van elke Amerikaanse beursgang van 1995 tot 2000 samen overtreffen . Een analyse van Reuters merkte op dat de drie bedrijven als groep geld verliezen – een combinatie zonder precedent bij Amerikaanse marktdebuten op deze schaal .

Toch is de vergelijking imperfect. De AI-cyclus heeft tot nu toe "niet de golf van niet-winstgevende IPO's voortgebracht die de late dot-com-gekte kenmerkte", aldus één analyse . Starlink is winstgevend en groeit snel. De onderliggende technologieën – grote taalmodellen, herbruikbare raketten, satellietbreedband – hebben aantoonbaar nut en adoptie die de conceptaandelen van 1999 misten .

Het preciezere risico is niet dat deze bedrijven waardeloos zijn, maar dat ze aanzienlijk minder waard zijn dan hun IPO-prijzen suggereren. De kloof tussen de euforie op private secundaire markten en wat institutionele beleggers op de publieke markt bereid zijn te betalen, is de centrale onzekerheid. Sommige analisten voorspellen dat de publieke waardering van Anthropic 40 tot 60% onder de private ronde van $965 miljard kan uitkomen . Als de eerste van deze IPO's slecht presteert, kan dit een lawine veroorzaken die de hele AI-investeringscyclus herwaardeert.

Het absorptieprobleem van de markt

De timing zelf is een risicofactor. SpaceX zoekt $75–$80 miljard in juni . OpenAI zou in september $60 miljard of meer kunnen ophalen . De omvang van de kapitaalronde van Anthropic is nog niet vastgesteld, maar zal waarschijnlijk in de tientallen miljarden lopen. Zelfs in een liquide markt zou het absorberen van meer dan $200 miljard aan nieuwe uitgifte uit één sector in een paar maanden historisch ongekend zijn .

Institutionele beleggers met bestaande geconcentreerde posities in large-cap tech kunnen worden gedwongen bestaande belangen te verkopen om ruimte te maken voor deze nieuwe noteringen, wat mechanische verkoopdruk in de hele markt creëert . De latere indieners – OpenAI en Anthropic – kunnen met aanzienlijk slechtere prijzen worden geconfronteerd als het debuut van SpaceX hobbelig verloopt .

Waar we nu op moeten letten

De belangrijkste datapunten die het debat tussen optimisten en pessimisten zullen beslechten, liggen nog voor ons. Voor SpaceX zijn alle ogen gericht op de IPO-prijs op of rond 12 juni en hoe het aandeel handelt in de eerste weken . Voor OpenAI en Anthropic zal de openbare vrijgave van hun vertrouwelijke S-1-aanvragen – verwacht ongeveer 21 dagen voor hun respectievelijke roadshows – de eerste definitieve kijk geven op omzet, brutomarges, winstgevendheid en risicofactoren .

De vraag is niet of AI en commerciële ruimtevaart echt transformerende industrieën zijn. De vraag is of beleggers op de publieke markt, starend naar multiples van 94 keer de omzet en $14 miljard aan jaarlijkse verliezen, dezelfde prijzen zullen betalen die private investeerders betaalden in de euforische laatste maanden voordat het venster openging – of dat deze historische clustering van mega-IPO's het moment zal markeren waarop de markt een grens trok.