Hoe de Amerikaanse overheid het krachtigste AI-model ter wereld in drie dagen offline haalde

Het leven van Anthropic's meest geavanceerde kunstmatige intelligentie in publieke handen duurde precies drie dagen. Op 12 juni 2026 beval de Amerikaanse overheid het bedrijf om alle buitenlandse toegang tot zijn Mythos-klasse modellen per direct af te sluiten. Omdat Anthropic een op nationaliteit gebaseerde beperking niet kon handhaven op een live product, blokkeerde het de toegang voor iedereen . Deze shutdown markeert de meest agressieve Amerikaanse interventie in een frontier AI-systeem tot nu toe en opent een nieuw hoofdstuk in het escalerende conflict tussen nationale veiligheid en kunstmatige intelligentie.

Wat is Anthropic's Mythos AI?

Claude Mythos is een groot taalmodel, ontwikkeld door Anthropic en gepositioneerd boven de publieke Claude 4-familie . Het behoort tot een compleet nieuwe "Mythos-klasse" die het bedrijf voor het eerst onthulde op 7 april 2026. Wat Mythos onderscheidt van andere geavanceerde modellen is niet een algemene intelligentie, maar een extreme aanleg voor het vinden en misbruiken van softwarekwetsbaarheden, oftewel 'zero-day exploits' .

In zijn eigen systeemkaart noemde Anthropic de capaciteiten van het model een "cybersecurity-afrekening", waarbij het opmerkte dat het "ernstige kwetsbaarheden" in belangrijke besturingssystemen en webbrowsers kon identificeren op een niveau dat een publieke release onverantwoord maakte . Het bedrijf koos er in plaats daarvan voor om de toegang te beperken via een programma op uitnodiging, genaamd Project Glasswing. Dit groeide in juni 2026 van ongeveer 40 doorgelichte partners naar zo'n 200 organisaties, waaronder Amazon Web Services, Microsoft, JPMorgan Chase en CrowdStrike .

Waarom Anthropic zijn eigen algemene release blokkeerde

Vanaf het moment van de aankondiging stelde Anthropic dat het geen plannen had om Mythos voor het publiek vrij te geven . De opgegeven reden was eenvoudig: een model dat zo goed is in het vinden van zero-day exploits kon worden ingezet als wapen door kwaadwillende hackers of door staten gesponsorde actoren om kritieke infrastructuur op grote schaal aan te vallen . Het bedrijf noemde de beperking "defensieve acceleratie" — verdedigers een voorsprong geven voordat aanvallers ze konden inhalen .

Dit was niet hypothetisch. Eind april 2026 bevestigde Anthropic dat het een melding onderzocht dat onbevoegde gebruikers via een externe leveranciersomgeving toegang tot Mythos hadden gekregen . Het incident bevestigde het standpunt van het bedrijf dat algemene beschikbaarheid niet verenigbaar was met veiligheid.

Het korte leven van Fable 5 en Mythos 5

Op 9 juni 2026 veranderde Anthropic van koers — gedeeltelijk. Het bracht Fable 5 uit, een "veilige" publiek toegankelijke versie van het Mythos-model met beperkingen voor gevoelige toepassingen . Het bedrijf omschreef het als een manier voor het publiek om Mythos-technologie te testen, met behoud van waarborgen die misbruik blokkeerden. Tegelijkertijd bood Anthropic de onbeperkte Claude Mythos 5 aan zijn bestaande, doorgelichte partners aan .

De lancering werd breed uitgemeten als een voorzichtige stap naar openheid. The Guardian meldde dat Fable 5 "beperkingen op de toepassing ervan in gevoelige gebieden" kende, terwijl Fortune het beschreef als Anthropic die "zijn eerste Mythos-model beschikbaar stelt voor het grote publiek" . Het onderscheid tussen een veilige publieke versie en een volledig model voor alleen partners leek de strategie van Anthropic om de risico's te beheersen.

Het bevel van 12 juni en de totale shutdown

Om 17:21 uur Eastern Time op 12 juni 2026 — drie dagen na de lancering van Fable 5 — vaardigde de regering-Trump een exportcontrolebevel uit aan Anthropic. Het bevel verplichtte het bedrijf om "alle toegang tot Fable 5 en Mythos 5 door elke buitenlandse onderdaan, zowel binnen als buiten de Verenigde Staten, inclusief buitenlandse werknemers van Anthropic, op te schorten" .

Het ministerie van Handel verstuurde de brief, maar de regering beriep zich op brede "nationale veiligheidsbevoegdheden" in plaats van op een specifieke wet . De reikwijdte van het bevel was buitengewoon: het gold voor buitenlandse onderdanen die fysiek in de VS aanwezig waren, inclusief mensen die hadden geholpen de modellen te bouwen . In de Amerikaanse exportcontrolewetgeving staat dit bekend als de "deemed export"-regel — het delen van gecontroleerde technologie met een buitenlandse onderdaan binnen de landsgrenzen telt als exporteren naar het buitenland .

Anthropic stelde vast dat het een nationaliteitsbeperking op een commercieel product in de praktijk niet kon handhaven. De enige manier om te voldoen was om Fable 5 en Mythos 5 voor iedereen offline te halen . Op de avond van 12 juni kondigde Anthropic de shutdown aan op zijn officiële X-account en bevestigde dat de toegang tot zijn andere Claude-modellen niet werd beïnvloed .

De reactie van Anthropic en het dispuut

Anthropic voldeed aan het bevel, maar deed dat met de publieke verklaring dat de regering "de plank had misgeslagen" . Het bedrijf betoogde dat het afsnijden van legitieme beveiligingsonderzoekers — inclusief buitenlandse onderdanen die een grote bijdrage leveren aan de AI-werkgroep — het internet minder veilig zou maken in plaats van meer . CEO Dario Amodei ontving de brief rechtstreeks van minister van Handel Howard Lutnick .

Het geschil legde een diepere tegenstrijdigheid bloot. Anthropic stond al op een zwarte lijst van het Pentagon, die het bedrijf classificeerde als te gevaarlijk voor gebruik door de overheid, en nu beperkte het ministerie van Handel tegelijkertijd zijn meest geavanceerde modellen voor internationaal gebruik .

Sommige berichten suggereren dat de directe aanleiding voor het bevel een 'jailbreak'-kwetsbaarheid in Fable 5 was. The Independent meldde dat Amazon-CEO Andy Jassy zijn zorgen over de jailbreak, waarmee het model taken buiten de beoogde veiligheidsmaatregelen kon uitvoeren, had geuit tegenover Amerikaanse functionarissen . Anthropic sprak dit tegen en betoogde dat "een beperkte potentiële jailbreak" geen reden mocht zijn om een commercieel model terug te roepen . De regering bevestigde haar specifieke veiligheidszorg niet publiekelijk .

Wat onbekend blijft

De specifieke wettelijke bevoegdheid waarop de regering zich beriep, is niet publiekelijk toegelicht, hoewel deze waarschijnlijk geworteld is in de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) of de Export Administration Regulations . De precieze inlichtingen of gebeurtenissen die tot de actie van 12 juni hebben geleid, zijn evenmin bekendgemaakt. TechCrunch merkte op dat Anthropic's eigen herhaalde waarschuwingen over het gevaar van Mythos mogelijk "als een boemerang hebben gewerkt", waardoor de aandacht van de regering werd getrokken met een agressievere reactie dan het bedrijf had verwacht .

De breedte van het bevel roept open vragen op. Het gold voor "alle buitenlandse onderdanen", zonder publiekelijk onderscheid te maken tussen vijandige staten en bondgenoten zoals het VK, Japan of Australië. Of Anthropic uiteindelijk een alleen-in-de-VS-versie van Mythos-modellen op de markt kan brengen, blijft onduidelijk. En of andere geavanceerde AI-labs — OpenAI, Google DeepMind of anderen — te maken zullen krijgen met vergelijkbare exportcontrolebevelen voor hun meest geavanceerde systemen, is een onopgeloste en prangende vraag voor de industrie.

Wat duidelijk is, is dat de shutdown een keerpunt vertegenwoordigt. Een bedrijf dat risico's probeerde te beheersen via vrijwillige zelfbeperking, werd overstemd door een regering die zelfs een afgezwakte publieke versie te gevaarlijk achtte voor internationale verspreiding. De botsing tussen vrijwillige veiligheid en verplichte exportcontroles is nu van theorie naar praktijk verhuisd.