Tesla's historische beursgang in 2010: Van verlieslatende startup tot mondiale grootmacht

Eerste handelsdag: stijgen, dalen en weer stijgen

Tesla's marktdebuut was een volatiele aangelegenheid. Het aandeel opende op $19,00, een sprong van 12% ten opzichte van de introductieprijs van $17. Vervolgens dook het kort onder de $17,70, om in de middag weer te herstellen. TSLA sloot de eerste dag af op $23,89, een eendagswinst van ongeveer 40,5% . Op die slotkoers bedroeg de beurswaarde van Tesla ongeveer $1,7 miljard .

De hogere introductieprijs en de spectaculaire eerste dag waren opvallend, zeker gezien de financiële toestand van het bedrijf op dat moment.

De financiële situatie voor de beursgang: diepe verliezen en minieme verkopen

Om de omvang van de gok die beleggers namen te begrijpen, is een blik op Tesla's financiële onthullingen uit Amendement nr. 2 op Form S-1, ingediend op 29 april 2010, verhelderend .

Tesla werd opgericht in 2003 en had zijn hoofdkantoor in Palo Alto, Californië. Tot 31 maart 2010 was het enige productievoertuig de Tesla Roadster, een elektrische tweezits sportwagen met een prijskaartje van meer dan $100.000. Het bedrijf had sinds de oprichting slechts 1.063 Roadsters geleverd in 22 landen .

De cijfers logen er niet om:

• Cumulatieve omzet (van oprichting tot 31 maart 2010): $147,6 miljoen .
• Cumulatief verlies (opgestapeld tekort): $290,2 miljoen .
• Nettoverlies over heel 2009: $55,7 miljoen .
• Nettoverlies over het eerste kwartaal van 2010 alleen al: $29,5 miljoen .

Tesla was nog nooit winstgevend geweest. Zijn overleven, en de beursgang zelf, was een gok op de ontwikkeling van een beter betaalbaar model: de Model S sedan. Het bedrijf verklaarde onomwonden in zijn prospectus dat de netto-opbrengst zou worden gebruikt voor kapitaaluitgaven voor het Model S-programma, waaronder gereedschap, productieapparatuur en de inrichting van de fabriek in Fremont, evenals algemeen werkkapitaal .

Het bankensyndicaat

De beursgang werd beheerd door enkele van de grootste zakenbanken van Wall Street. Goldman Sachs & Co. had de felbegeerde rol van 'lead left' bookrunner, een positie met primaire zeggenschap over de prijs en toewijzing . Morgan Stanley trad op als co-lead, met J.P. Morgan Securities LLC en Deutsche Bank Securities Inc. die het kernsyndicaat compleet maakten . Dit bankenkwartet was een krachtig signaal van institutioneel vertrouwen. De combinatie Goldman Sachs en Morgan Stanley zou later ook voor andere grote ondernemingen van Elon Musk worden gerepliceerd.

Een keerpunt voor de auto-industrie

Toen Tesla de handel opende, was het de eerste beursgang van een Amerikaanse autofabrikant sinds Ford Motor Company in 1956, een gat van 54 jaar . Deze mijlpaal onderstreepte zowel de zeldzaamheid van nieuwe autobedrijven op de beurs als de enorme uitdaging om door te breken in de kapitaalintensieve autoproductie.

De beursintroductie werd met een mix van opwinding en diepe scepsis ontvangen. Eigentijdse berichtgeving in The New York Times wees op de $290,2 miljoen aan opgestapelde verliezen en het feit dat Tesla aanhoudende kwartaalverliezen projecteerde in afwachting van de Model S . Financieel commentator Jim Cramer was een van de prominente stemmen die beleggers waarschuwden om weg te blijven, een kritiek die Elon Musk direct pareerde tijdens optredens in de media .

Het langetermijnrendement: een historische geldmachine

De rendementen sinds Tesla's beursgang hebben zijn status als een van de beste beurswedenschappen ooit bevestigd. Het bedrijf heeft sinds de notering twee aandelensplitsingen doorgevoerd: een 5-voor-1 splitsing op 31 augustus 2020 en een 3-voor-1 splitsing op 25 augustus 2022. Op voor de splitsingen gecorrigeerde basis komt de introductieprijs van $17,00 neer op ongeveer $1,13 per aandeel .

Een investering van $10.000 tegen de emissiekoers zou ongeveer 588 aandelen hebben opgeleverd. Na de twee splitsingen zou die positie vertienvoudigd zijn tot 8.823 aandelen, die medio 2025 meer dan $2,6 miljoen waard waren . Op de 15e verjaardag van de beursgang in juni 2025 meldde CNBC dat TSLA met bijna 300 keer was gestegen ten opzichte van de oorspronkelijke introductieprijs, gecorrigeerd voor de splitsingen . Elon Musk zelf benadrukte de schaal van de transformatie door op te merken dat de oorspronkelijke beurswaarde slechts 0,1% van de latere waardering van het bedrijf was.

Openstaande vragen

Ondanks de overvloed aan openbaar beschikbare documentatie zijn een paar aspecten van de beursgang niet volledig opgehelderd:

• Verschil in bruto-opbrengst: De meeste officiële bronnen spreken van een bruto-opbrengst van $226 miljoen. CNNMoney rapporteerde op de dag van de beursgang een bedrag van $266 miljoen . Dit gat van $40 miljoen heeft waarschijnlijk te maken met de vraag of de 'greenshoe'-overtoewijzingsoptie volledig werd uitgeoefend. Als de underwriters de extra 15% van de aanbieding verkochten, zou dat het totaal in de buurt van $260 miljoen brengen. Geen enkel document bevestigt definitief dat de volledige greenshoe werd uitgeoefend.
• Totale kosten van de beursgang: Hoewel Tesla's netto-opbrengst $188,8 miljoen was – wat een underwritingkorting van ruwweg $37,2 miljoen impliceert – is de exacte verdeling van juridische, boekhoudkundige en SEC-registratiekosten niet gespecificeerd .
• Toewijzing van aandelen: De publieke prospectus vermeldt niet hoe de aandelen precies werden verdeeld tussen institutionele en particuliere beleggers.

Deze openstaande punten blijven berusten op gevolgtrekkingen op basis van de beschikbare gegevens.

Tesla's beursgang was een koorddans die de conventionele financiële logica tartte. Het tranformeerde een diep onrendabele nichemaker in een beursgenoteerde motor voor een van de meest ambitieuze industriële omwentelingen van deze eeuw. Daarbij beloonde het vroege gelovigen met een rendement dat je maar eens in een generatie ziet.