AI-verdienmodellen ontleed: wie verdient er echt aan kunstmatige intelligentie?
De grote AI labs verdienen geld op drie manieren: abonnementen (ChatGPT of Claude), API gebruik per token en cloud ecosysteem lock in. OpenAI en Anthropic combineren abonnementen met token gebaseerde API’s; xAI leunt op API prijzen plus consumentenabonnementen; DeepSeek concurreert vooral met extreem lage tokenprijz...
Gepubliceerd doorBewerkt met GPT-5.5Afbeeldingen gegenereerd met GPT Image 2
De grote AI labs verdienen geld op drie manieren: abonnementen (ChatGPT of Claude), API gebruik per token en cloud ecosysteem lock in.
OpenAI en Anthropic combineren abonnementen met token gebaseerde API’s; xAI leunt op API prijzen plus consumentenabonnementen; DeepSeek concurreert vooral met extreem lage tokenprijzen; Alibaba integreert AI als motor...
Voor afnemers is het strategische verschil of de leverancier verdient aan zitplaatsen, tokens of ecosysteemgebruik – dat bepaalt de kostenstructuur, lock in en platformstrategie op lange termijn.
Research for business models of OpenAI, Claude, Google AI, xAI, DeepSeek, Alibaba AIMajor AI companies use different monetization strategies—from SaaS subscriptions to token‑priced APIs and cloud ecosystem expansion.
AI Prompt
Create a landscape editorial hero image for this Studio Global article: Research for business models of OpenAI, Claude, Google AI, xAI, DeepSeek, Alibaba AI. Compare them as comprehensively as possible.. Article summary: OpenAI and Anthropic/Claude are the closest pair.. Topic tags: deepresearch, documentation, general web, user generated. Reference image context from search candidates: Reference image 1: visual subject "# Comprehensive Comparison of Grok-3, DeepSeek R1, OpenAI o3-mini, Anthropic Claude 3.7, Alibaba Qwen 2.5, and Google Gemini 2.0. It is optimized for low latency and high reasoning" source context "Grok vs DeepSeek vs OpenAI vs Claude vs Qwen vs Gemini" Reference image 2: visual subject "# Comparing AI Providers: OpenAI, Google, Anthropic, and xAI | by David Gilbertson | May, 2026 | ITNEXT. [Open in app](https://play.google.com/store/apps/details?id=com.medium.read" sour
openai.com
Kunstmatige-intelligentiebedrijven komen steeds meer tot één dominante manier van geld verdienen, maar de details verschillen aanzienlijk per leverancier.
Bij de grote aanbieders van geavanceerde AI-modellen draait het verdienmodel meestal om een combinatie van drie economische lagen:
Zitplaatsgebaseerde abonnementen voor individuen of teams
Gebruiksgebaseerde API’s die per token worden afgerekend
Platform- of cloud-ecosysteeminkomsten die AI helpt genereren
Inzicht in welke van deze een bedrijf prioriteit geeft, laat zien hoe het de AI-markt denkt te winnen.
Hieronder volgt een gestructureerde vergelijking van vijf grote spelers: OpenAI, Anthropic (Claude), xAI, DeepSeek en Alibaba’s Qwen-ecosysteem.
De drie kerninkomstenmodellen voor AI
De meeste moderne AI-bedrijven verdienen geld via een combinatie van drie mechanismen.
1. Zitplaatsgebaseerde abonnementen
Dit zijn maandelijkse abonnementen die individuen of teams toegang geven tot een AI-assistent.
Voorbeelden zijn:
ChatGPT Plus- en Business-abonnementen
Claude Pro- of Team-abonnementen
Grok-consumentenabonnementen
Deze producten lijken op traditionele SaaS: voorspelbare terugkerende inkomsten per gebruiker.
2. Gebruiksgebaseerde API's
Ontwikkelaars integreren modellen via API's en betalen op basis van tokenverbruik (invoer- en uitvoertekst). Dit is het dominante prijsmodel voor het bouwen van AI-gestuurde software.
Bijvoorbeeld:
OpenAI’s GPT‑5.5 API rekent ongeveer $5 per miljoen invoertokens en $30 per miljoen uitvoertokens, afhankelijk van de contextconfiguratie.
Studio Global AI
Continue your research
This page includes a source-backed answer you can continue inside Studio Global.
What is the short answer to "AI-verdienmodellen ontleed: wie verdient er echt aan kunstmatige intelligentie?"?
De grote AI labs verdienen geld op drie manieren: abonnementen (ChatGPT of Claude), API gebruik per token en cloud ecosysteem lock in.
What are the key points to validate first?
De grote AI labs verdienen geld op drie manieren: abonnementen (ChatGPT of Claude), API gebruik per token en cloud ecosysteem lock in. OpenAI en Anthropic combineren abonnementen met token gebaseerde API’s; xAI leunt op API prijzen plus consumentenabonnementen; DeepSeek concurreert vooral met extreem lage tokenprijzen; Alibaba integreert AI als motor...
What should I do next in practice?
Voor afnemers is het strategische verschil of de leverancier verdient aan zitplaatsen, tokens of ecosysteemgebruik – dat bepaalt de kostenstructuur, lock in en platformstrategie op lange termijn.
AI-verdienmodellen ontleed: wie verdient er echt aan kunstmatige intelligentie?
De grote AI labs verdienen geld op drie manieren: abonnementen (ChatGPT of Claude), API gebruik per token en cloud ecosysteem lock in. OpenAI en Anthropic combineren abonnementen met token gebaseerde API’s; xAI leunt op API prijzen plus consumentenabonnementen; DeepSeek concurreert vooral met extreem lage tokenprijz...
Gepubliceerd doorBewerkt met GPT-5.5Afbeeldingen gegenereerd met GPT Image 2
De grote AI labs verdienen geld op drie manieren: abonnementen (ChatGPT of Claude), API gebruik per token en cloud ecosysteem lock in.
OpenAI en Anthropic combineren abonnementen met token gebaseerde API’s; xAI leunt op API prijzen plus consumentenabonnementen; DeepSeek concurreert vooral met extreem lage tokenprijzen; Alibaba integreert AI als motor...
Voor afnemers is het strategische verschil of de leverancier verdient aan zitplaatsen, tokens of ecosysteemgebruik – dat bepaalt de kostenstructuur, lock in en platformstrategie op lange termijn.
Research for business models of OpenAI, Claude, Google AI, xAI, DeepSeek, Alibaba AIMajor AI companies use different monetization strategies—from SaaS subscriptions to token‑priced APIs and cloud ecosystem expansion.
AI Prompt
Create a landscape editorial hero image for this Studio Global article: Research for business models of OpenAI, Claude, Google AI, xAI, DeepSeek, Alibaba AI. Compare them as comprehensively as possible.. Article summary: OpenAI and Anthropic/Claude are the closest pair.. Topic tags: deepresearch, documentation, general web, user generated. Reference image context from search candidates: Reference image 1: visual subject "# Comprehensive Comparison of Grok-3, DeepSeek R1, OpenAI o3-mini, Anthropic Claude 3.7, Alibaba Qwen 2.5, and Google Gemini 2.0. It is optimized for low latency and high reasoning" source context "Grok vs DeepSeek vs OpenAI vs Claude vs Qwen vs Gemini" Reference image 2: visual subject "# Comparing AI Providers: OpenAI, Google, Anthropic, and xAI | by David Gilbertson | May, 2026 | ITNEXT. [Open in app](https://play.google.com/store/apps/details?id=com.medium.read" sour
openai.com
Kunstmatige-intelligentiebedrijven komen steeds meer tot één dominante manier van geld verdienen, maar de details verschillen aanzienlijk per leverancier.
Bij de grote aanbieders van geavanceerde AI-modellen draait het verdienmodel meestal om een combinatie van drie economische lagen:
Zitplaatsgebaseerde abonnementen voor individuen of teams
Gebruiksgebaseerde API’s die per token worden afgerekend
Platform- of cloud-ecosysteeminkomsten die AI helpt genereren
Inzicht in welke van deze een bedrijf prioriteit geeft, laat zien hoe het de AI-markt denkt te winnen.
Hieronder volgt een gestructureerde vergelijking van vijf grote spelers: OpenAI, Anthropic (Claude), xAI, DeepSeek en Alibaba’s Qwen-ecosysteem.
De drie kerninkomstenmodellen voor AI
De meeste moderne AI-bedrijven verdienen geld via een combinatie van drie mechanismen.
1. Zitplaatsgebaseerde abonnementen
Dit zijn maandelijkse abonnementen die individuen of teams toegang geven tot een AI-assistent.
Voorbeelden zijn:
ChatGPT Plus- en Business-abonnementen
Claude Pro- of Team-abonnementen
Grok-consumentenabonnementen
Deze producten lijken op traditionele SaaS: voorspelbare terugkerende inkomsten per gebruiker.
2. Gebruiksgebaseerde API's
Ontwikkelaars integreren modellen via API's en betalen op basis van tokenverbruik (invoer- en uitvoertekst). Dit is het dominante prijsmodel voor het bouwen van AI-gestuurde software.
Bijvoorbeeld:
OpenAI’s GPT‑5.5 API rekent ongeveer $5 per miljoen invoertokens en $30 per miljoen uitvoertokens, afhankelijk van de contextconfiguratie.
Studio Global AI
Continue your research
This page includes a source-backed answer you can continue inside Studio Global.
What is the short answer to "AI-verdienmodellen ontleed: wie verdient er echt aan kunstmatige intelligentie?"?
De grote AI labs verdienen geld op drie manieren: abonnementen (ChatGPT of Claude), API gebruik per token en cloud ecosysteem lock in.
What are the key points to validate first?
De grote AI labs verdienen geld op drie manieren: abonnementen (ChatGPT of Claude), API gebruik per token en cloud ecosysteem lock in. OpenAI en Anthropic combineren abonnementen met token gebaseerde API’s; xAI leunt op API prijzen plus consumentenabonnementen; DeepSeek concurreert vooral met extreem lage tokenprijzen; Alibaba integreert AI als motor...
What should I do next in practice?
Voor afnemers is het strategische verschil of de leverancier verdient aan zitplaatsen, tokens of ecosysteemgebruik – dat bepaalt de kostenstructuur, lock in en platformstrategie op lange termijn.
Anthropic’s Claude Sonnet-modellen kosten ongeveer $3 per miljoen invoertokens en $15 per miljoen uitvoertokens.
De API-laag vormt de basis voor alles van AI-chatapps tot interne bedrijfstools.
3. Ecosysteem-aanjaging
Sommige bedrijven gebruiken AI om de omzet in aangrenzende platforms te verhogen, zoals cloudinfrastructuur, ontwikkeltools of productiviteitsecosystemen.
Deze benadering behandelt AI deels als een platformfunctie in plaats van een zelfstandig product.
Analyse per bedrijf
OpenAI: Hybride SaaS + ontwikkelaarsplatform
OpenAI heeft een van de duidelijkste hybride AI-verdienmodellen.
Inkomstenlagen
Consumentenabonnementen
ChatGPT Plus (~$20/maand) en andere betaalde abonnementen bieden toegang tot geavanceerde modellen en functies.
Team- en enterprise-abonnementen
Zakelijke abonnementen rekenen per gebruiker per maand en voegen beheertools en samenwerkingsfuncties toe.
Ontwikkelaars-API's
Ontwikkelaars betalen per token voor modelgebruik van GPT-modellen en andere diensten.
Strategisch doel
OpenAI lijkt twee dingen tegelijk te bouwen:
een massamarkt AI-werkruimte (ChatGPT)
een ontwikkelaarsplatform dat lijkt op AWS voor intelligentie
Deze tweeledige aanpak stelt OpenAI in staat om inkomsten te genereren van zowel eindgebruikers als softwarebouwers.
Anthropic (Claude): Enterprise-eerst AI-software
Het Claude-ecosysteem van Anthropic lijkt sterk op dat van OpenAI, maar legt de nadruk op zakelijke workflows.
Inkomstenlagen
Individuele abonnementen
Claude Pro-abonnementen bieden uitgebreidere gebruikslimieten.
Team- en enterprise-abonnementen
Teamabonnementen beginnen meestal rond $25 per gebruiker per maand, met enterprise-implementaties die beveiligings- en beheerfuncties toevoegen.
Gebruiksgebaseerde API's
Ontwikkelaars betalen token-gebaseerde prijzen voor modelniveaus zoals Haiku, Sonnet en Opus.
Strategisch doel
Anthropic’s commerciële structuur splitst steeds vaker zitplaatslicenties en gebruiksgebaseerde facturering, wat betekent dat bedrijven betalen voor zowel werknemerstoegang als computerverbruik.
Dit sluit goed aan bij enterprise-implementaties waar governance, auditing en voorspelbare facturering belangrijk zijn.
xAI (Grok): API-prijzen + consumenten-AI
xAI’s verdienmodel draait om de Grok-modelfamilie.
Inkomstenlagen
Consumentenabonnementen
Grok-toegang is gebundeld in X Premium-abonnementen of zelfstandige Grok-abonnementen.
Ontwikkelaars-API's
Ontwikkelaars betalen per tokengebruik voor Grok-modellen via de xAI API.
Multimodale diensten
De prijzen gelden ook voor beeld- en andere generatiediensten in de API-stack.
Strategisch doel
Vergeleken met OpenAI of Anthropic legt de openbare documentatie rond xAI de nadruk op modeltoegang en transparante prijzen in plaats van een groot enterprise-softwarepakket.
De waarschijnlijke langetermijnstrategie is:
groei van ontwikkelaarsadoptie door concurrerende API-prijzen
distributie via het X-platform
DeepSeek: De prijsverstoorder
De strategie van DeepSeek verschilt sterk van de meeste westerse AI-bedrijven.
Inkomstenlagen
Gratis webchatinterface voor algemene gebruikers
Betaal-per-gebruik API-prijzen voor ontwikkelaars
Het grote verschil is de kosten.
Bijvoorbeeld:
DeepSeek V4 Flash kost ongeveer $0,14 per miljoen invoertokens en $0,28 per miljoen uitvoertokens.
Deze tarieven zijn aanzienlijk lager dan die van veel concurrerende geavanceerde modellen.
Strategisch doel
DeepSeek lijkt zich te richten op:
het drukken van de brancheprijzen
maximale adoptie door extreem loge inferentiekosten
Dit positioneert het bedrijf als prijsleider voor hoogvolume AI-workloads zoals codeeragenten of grootschalige automatiseringssystemen.
Alibaba AI (Qwen): AI als cloudplatformfunctie
Alibaba’s Qwen-modelfamilie opereert voornamelijk binnen Alibaba Cloud Model Studio.
Inkomstenlagen
Token-geprijsde model-API's
Qwen-modellen worden per token gefactureerd, vergelijkbaar met andere AI-aanbieders.
Cloudinfrastructuurgebruik
AI-workloads draaien op Alibaba Cloud, wat bredere infrastructuurinkomsten genereert.
Tool-abonnementen en ontwikkelaarsabonnementen
Sommige ontwikkeltools bundelen meerdere modellen in abonnementsachtige pakketten.
Strategisch doel
Alibaba’s strategie lijkt sterk op die van andere hyperscale cloudproviders:
AI fungeert als een toegangspoort tot cloudadoptie
modelgebruik stimuleert de vraag naar rekenkracht
De Qwen-modelcatalogus bevat meerdere varianten in verschillende prijsklassen, wat het idee versterkt van een grote modelmarktplaats in plaats van een enkele vlaggenschipchatbot.
Het grote strategische verschil in AI-verdienmodellen
In de hele branche vallen bedrijven in twee brede categorieën.
1. Directe AI-softwarebedrijven
Voorbeelden:
OpenAI
Anthropic
Kenmerken:
inkomsten komen rechtstreeks uit AI-gebruik
sterke abonnementsbedrijven
ontwikkelaarsplatforms als kerninfrastructuur
2. Ecosysteemplatformbedrijven
Voorbeelden:
Alibaba
(veel cloudleveranciers volgen dit patroon)
Kenmerken:
AI verhoogt het gebruik van bredere ecosystemen
modellen versterken cloudadoptie
verdiensten worden verspreid over infrastructuur en tools
3. Prijsconcurrenten
Voorbeelden:
DeepSeek
Kenmerken:
extreem lage tokenprijzen
snelle adoptie door kostenbesparingen voor ontwikkelaars
Waarom deze verdienmodellen belangrijk zijn
Voor bedrijven die met AI bouwen, bepaalt het verdienmodel van de leverancier verschillende praktische uitkomsten.
Kostenvoorspelbaarheid
Leveranciers met veel abonnementen bieden voorspelbare budgetten, maar kunnen het gebruik beperken.
Schaalbaarheid
Gebruiksgebaseerde API's schalen beter voor productiesystemen.
Platform lock-in
Cloud-geïntegreerde AI-platforms kunnen diepere infrastructuurafhankelijkheden creëren.
Marktprijsdruk
Goedkope nieuwkomers zoals DeepSeek drukken de brancheprijzen voor inferentie.
Belangrijkste conclusies
OpenAI en Anthropic hebben de meest traditionele AI-softwarebedrijven met zowel abonnementen als gebruiksgebaseerde API's.
xAI richt zich momenteel op API-toegang en consumentendistributie via het X-ecosysteem.
DeepSeek concurreert voornamelijk op prijs en hoogvolume-workloads.
Alibaba Qwen behandelt AI als een strategisch onderdeel van een groter cloudplatform.
De belangrijkste strategische vraag in de AI-industrie is niet langer alleen wie het beste model heeft.
Het is wie de meeste waarde uit het AI-ecosysteem haalt – via zitplaatsen, tokens, infrastructuur of platform lock-in.
Anthropic’s Claude Sonnet-modellen kosten ongeveer $3 per miljoen invoertokens en $15 per miljoen uitvoertokens.
De API-laag vormt de basis voor alles van AI-chatapps tot interne bedrijfstools.
3. Ecosysteem-aanjaging
Sommige bedrijven gebruiken AI om de omzet in aangrenzende platforms te verhogen, zoals cloudinfrastructuur, ontwikkeltools of productiviteitsecosystemen.
Deze benadering behandelt AI deels als een platformfunctie in plaats van een zelfstandig product.
Analyse per bedrijf
OpenAI: Hybride SaaS + ontwikkelaarsplatform
OpenAI heeft een van de duidelijkste hybride AI-verdienmodellen.
Inkomstenlagen
Consumentenabonnementen
ChatGPT Plus (~$20/maand) en andere betaalde abonnementen bieden toegang tot geavanceerde modellen en functies.
Team- en enterprise-abonnementen
Zakelijke abonnementen rekenen per gebruiker per maand en voegen beheertools en samenwerkingsfuncties toe.
Ontwikkelaars-API's
Ontwikkelaars betalen per token voor modelgebruik van GPT-modellen en andere diensten.
Strategisch doel
OpenAI lijkt twee dingen tegelijk te bouwen:
een massamarkt AI-werkruimte (ChatGPT)
een ontwikkelaarsplatform dat lijkt op AWS voor intelligentie
Deze tweeledige aanpak stelt OpenAI in staat om inkomsten te genereren van zowel eindgebruikers als softwarebouwers.
Anthropic (Claude): Enterprise-eerst AI-software
Het Claude-ecosysteem van Anthropic lijkt sterk op dat van OpenAI, maar legt de nadruk op zakelijke workflows.
Inkomstenlagen
Individuele abonnementen
Claude Pro-abonnementen bieden uitgebreidere gebruikslimieten.
Team- en enterprise-abonnementen
Teamabonnementen beginnen meestal rond $25 per gebruiker per maand, met enterprise-implementaties die beveiligings- en beheerfuncties toevoegen.
Gebruiksgebaseerde API's
Ontwikkelaars betalen token-gebaseerde prijzen voor modelniveaus zoals Haiku, Sonnet en Opus.
Strategisch doel
Anthropic’s commerciële structuur splitst steeds vaker zitplaatslicenties en gebruiksgebaseerde facturering, wat betekent dat bedrijven betalen voor zowel werknemerstoegang als computerverbruik.
Dit sluit goed aan bij enterprise-implementaties waar governance, auditing en voorspelbare facturering belangrijk zijn.
xAI (Grok): API-prijzen + consumenten-AI
xAI’s verdienmodel draait om de Grok-modelfamilie.
Inkomstenlagen
Consumentenabonnementen
Grok-toegang is gebundeld in X Premium-abonnementen of zelfstandige Grok-abonnementen.
Ontwikkelaars-API's
Ontwikkelaars betalen per tokengebruik voor Grok-modellen via de xAI API.
Multimodale diensten
De prijzen gelden ook voor beeld- en andere generatiediensten in de API-stack.
Strategisch doel
Vergeleken met OpenAI of Anthropic legt de openbare documentatie rond xAI de nadruk op modeltoegang en transparante prijzen in plaats van een groot enterprise-softwarepakket.
De waarschijnlijke langetermijnstrategie is:
groei van ontwikkelaarsadoptie door concurrerende API-prijzen
distributie via het X-platform
DeepSeek: De prijsverstoorder
De strategie van DeepSeek verschilt sterk van de meeste westerse AI-bedrijven.
Inkomstenlagen
Gratis webchatinterface voor algemene gebruikers
Betaal-per-gebruik API-prijzen voor ontwikkelaars
Het grote verschil is de kosten.
Bijvoorbeeld:
DeepSeek V4 Flash kost ongeveer $0,14 per miljoen invoertokens en $0,28 per miljoen uitvoertokens.
Deze tarieven zijn aanzienlijk lager dan die van veel concurrerende geavanceerde modellen.
Strategisch doel
DeepSeek lijkt zich te richten op:
het drukken van de brancheprijzen
maximale adoptie door extreem loge inferentiekosten
Dit positioneert het bedrijf als prijsleider voor hoogvolume AI-workloads zoals codeeragenten of grootschalige automatiseringssystemen.
Alibaba AI (Qwen): AI als cloudplatformfunctie
Alibaba’s Qwen-modelfamilie opereert voornamelijk binnen Alibaba Cloud Model Studio.
Inkomstenlagen
Token-geprijsde model-API's
Qwen-modellen worden per token gefactureerd, vergelijkbaar met andere AI-aanbieders.
Cloudinfrastructuurgebruik
AI-workloads draaien op Alibaba Cloud, wat bredere infrastructuurinkomsten genereert.
Tool-abonnementen en ontwikkelaarsabonnementen
Sommige ontwikkeltools bundelen meerdere modellen in abonnementsachtige pakketten.
Strategisch doel
Alibaba’s strategie lijkt sterk op die van andere hyperscale cloudproviders:
AI fungeert als een toegangspoort tot cloudadoptie
modelgebruik stimuleert de vraag naar rekenkracht
De Qwen-modelcatalogus bevat meerdere varianten in verschillende prijsklassen, wat het idee versterkt van een grote modelmarktplaats in plaats van een enkele vlaggenschipchatbot.
Het grote strategische verschil in AI-verdienmodellen
In de hele branche vallen bedrijven in twee brede categorieën.
1. Directe AI-softwarebedrijven
Voorbeelden:
OpenAI
Anthropic
Kenmerken:
inkomsten komen rechtstreeks uit AI-gebruik
sterke abonnementsbedrijven
ontwikkelaarsplatforms als kerninfrastructuur
2. Ecosysteemplatformbedrijven
Voorbeelden:
Alibaba
(veel cloudleveranciers volgen dit patroon)
Kenmerken:
AI verhoogt het gebruik van bredere ecosystemen
modellen versterken cloudadoptie
verdiensten worden verspreid over infrastructuur en tools
3. Prijsconcurrenten
Voorbeelden:
DeepSeek
Kenmerken:
extreem lage tokenprijzen
snelle adoptie door kostenbesparingen voor ontwikkelaars
Waarom deze verdienmodellen belangrijk zijn
Voor bedrijven die met AI bouwen, bepaalt het verdienmodel van de leverancier verschillende praktische uitkomsten.
Kostenvoorspelbaarheid
Leveranciers met veel abonnementen bieden voorspelbare budgetten, maar kunnen het gebruik beperken.
Schaalbaarheid
Gebruiksgebaseerde API's schalen beter voor productiesystemen.
Platform lock-in
Cloud-geïntegreerde AI-platforms kunnen diepere infrastructuurafhankelijkheden creëren.
Marktprijsdruk
Goedkope nieuwkomers zoals DeepSeek drukken de brancheprijzen voor inferentie.
Belangrijkste conclusies
OpenAI en Anthropic hebben de meest traditionele AI-softwarebedrijven met zowel abonnementen als gebruiksgebaseerde API's.
xAI richt zich momenteel op API-toegang en consumentendistributie via het X-ecosysteem.
DeepSeek concurreert voornamelijk op prijs en hoogvolume-workloads.
Alibaba Qwen behandelt AI als een strategisch onderdeel van een groter cloudplatform.
De belangrijkste strategische vraag in de AI-industrie is niet langer alleen wie het beste model heeft.
Het is wie de meeste waarde uit het AI-ecosysteem haalt – via zitplaatsen, tokens, infrastructuur of platform lock-in.