Excel verliest experimentele =COPILOT()-functie vóór geplande lancering

Microsoft annuleert de experimentele werkbladfunctie =COPILOT() in Excel. De functie wordt vanaf 14 september 2026 niet meer ondersteund, hoewel Microsoft eerder nog een wereldwijde desktoprelease voor januari 2027 had vermeld. De officiële uitleg blijft beperkt tot de mededeling dat Microsoft “heeft besloten niet met deze functie verder te gaan”.

Het gaat daarbij om de formule, niet om Copilot in Excel als geheel. Microsoft verwijst gebruikers naar de algemeen beschikbare Copilot-ervaring in Excel, waar AI-hulp via een interactief zijpaneel en andere geïntegreerde toegangspunten beschikbaar is.

Waarom verdwijnt =COPILOT()?

Microsoft noemt geen specifieke technische of commerciële reden. De openbare roadmap vermeldt niets over problemen met nauwkeurigheid, betrouwbaarheid, licenties, gebruik, kosten of ontwikkeling. Het zou daarom verder gaan dan de beschikbare informatie om één bepaald probleem als oorzaak van de annulering aan te wijzen.

De meest voor de hand liggende, door de bronnen ondersteunde uitleg is productconsolidatie. Microsoft lijkt Copilot vooral als geïntegreerde assistent binnen Excel te willen aanbieden, in plaats van als een afzonderlijke generatieve functie die rechtstreeks in cellen staat. Volgens Microsoft ondersteunt Copilot in Excel veel van dezelfde AI-taken.

Dat verschil is belangrijk. Een assistent in een zijpaneel werkt gesprekgerichter: gebruikers kunnen vragen stellen, wijzigingen laten uitvoeren en het resultaat controleren. Een werkbladfunctie ziet er daarentegen uit als een normaal onderdeel van de rekenlaag van Excel. Daardoor ligt het voor de hand om de formule naar tientallen of honderden rijen te kopiëren en haar in vaste workflows op te nemen.

Wat deed de experimentele functie?

=COPILOT() was bedoeld om opdrachten in natuurlijke taal rechtstreeks vanuit de formulebalk te gebruiken. De gedocumenteerde structuur zag er als volgt uit:

=COPILOT(prompt_part, [context])

De opdracht was verplicht; de context was optioneel en kon bestaan uit één cel of een bereik met relevante gegevens. De functie was bedoeld voor generatieve taken zoals tekst schrijven, inhoud classificeren en tekst of gegevens samenvatten. Ze was niet bedoeld als vervanging voor gewone numerieke Excel-formules.

De functie bleef in de previewfase en was beschikbaar via Microsofts Frontier- en Insider-programma’s. Ze bereikte nooit de algemene beschikbaarheid. Voor gebruik was bovendien een geschikt abonnement nodig: voor werk- of schoolaccounts een Microsoft 365 Copilot-add-on en voor individuele gebruikers Microsoft 365 Premium.

Volgens rapporten en Microsoft-gerelateerde documentatie konden sommige gebruikers de preview vanaf augustus 2025 testen. De proefperiode duurde daarmee ongeveer een jaar.

AI-formules werken anders dan normale Excel-logica

Microsoft waarschuwde dat =COPILOT() AI gebruikte en onjuiste antwoorden kon geven. Voor taken waarbij nauwkeurigheid of reproduceerbaarheid vereist is, adviseerde het bedrijf gewone Excel-formules te gebruiken, zoals SUM, AVERAGE of IF.

Ook de bredere documentatie over Copilot in Excel waarschuwt dat AI-resultaten fouten kunnen bevatten, informatie verkeerd kunnen interpreteren of simpelweg onjuist kunnen zijn. Microsoft raadt extra voorzichtigheid aan bij gevoelige onderwerpen, waaronder financiën, juridisch werk en medische beslissingen.

Deze waarschuwingen bewijzen niet dat nauwkeurigheidsproblemen de reden voor de annulering waren. Ze maken wel duidelijk waarom een generatieve formule anders ligt dan een deterministische functie. Een formule als SUM geeft bij dezelfde invoer steeds dezelfde berekening; gegenereerde tekst kan variëren en moet worden gecontroleerd. Als een AI-formule door een groot werkblad wordt gekopieerd, kan bovendien een groot aantal resultaten ontstaan die stuk voor stuk verificatie vereisen.

Wat komt ervoor in de plaats?

Microsofts belangrijkste alternatief is Copilot in het Excel-zijpaneel. Daarmee kunnen gebruikers werkboeken opbouwen en bewerken, gegevens analyseren en werken met Excel-objecten zoals tabellen, grafieken, draaitabellen en formules. Wijzigingen die Copilot aanbrengt, blijven bewerkbaar in het werkboek.

Daarnaast bundelt Microsoft de toegang tot Copilot via de Copilot Dynamic Action Button. Deze knop biedt in Word, Excel en PowerPoint een herkenbaar toegangspunt dat de relevante Copilot-ervaring in een chatvenster opent. Microsoft presenteert dit als onderdeel van een meer verbonden Copilot-ervaring binnen Microsoft 365.

Toch zijn deze opties niet identiek aan =COPILOT():

• Een formule staat in een cel en kan, net als andere werkbladinhoud, worden gekopieerd of door andere formules worden gebruikt.
• Een interactie via het zijpaneel is gesprekgestuurd en leidt meestal tot een actie of wijziging die de gebruiker kan bekijken.
• De Dynamic Action Button is een toegangspunt tot Copilot, geen werkbladfunctie.

Voor betrouwbare, herhaalbare bewerkingen zijn gewone Excel-formules, Power Query of Office Scripts waarschijnlijk geschikter. Voor open schrijfwerk, categorisering of samenvattingen kan de interactieve Copilot-werkwijze beter passen. Ook daar blijven de resultaten menselijke controle nodig hebben.

Wat moeten gebruikers vóór 14 september doen?

Volgens de melding in het Microsoft 365 Message Center is geen beheerdersimplementatie nodig. Gebruikers moeten wel worden geïnformeerd en bestaande workflows moeten worden aangepast.

Beheerders en eigenaren van werkboeken doen er goed aan om:

1. Te zoeken naar =COPILOT() in persoonlijke, gedeelde en afdelingsbrede werkboeken.
2. Per formule vast te leggen wat die doet, inclusief de opdracht, het gebruikte bereik en eventuele afhankelijkheden.
3. Nuttige huidige resultaten op te slaan als tekst of waarden wanneer die als historisch resultaat behouden moeten blijven.
4. Een vervanging te kiezen op basis van de taak: gewone formules voor vaste berekeningen, Power Query voor gestructureerde datatransformatie, Office Scripts voor automatisering en Copilot in Excel voor generatieve taken waarbij iemand het resultaat controleert.
5. De nieuwe workflow vóór de einddatum te testen, in plaats van te wachten tot bestaande formules niet meer werken.

Het belangrijkste risico is dus niet dat Copilot uit Excel verdwijnt. Het risico is dat een werkboek een previewfunctie bevat waarvan het gedrag niet eenvoudig kan worden nagebouwd door alleen het Copilot-zijpaneel te openen.

Een gerichtere koers voor Excel-Copilot

De beslissing past bij Microsofts bredere streven om Copilot meer geïntegreerd, app-specifiek en beheersbaar te maken. De huidige Excel-ervaring gebruikt ingebouwde werkbladfuncties en houdt wijzigingen bewerkbaar. De Dynamic Action Button zorgt intussen voor een vaste manier om Copilot in verschillende Microsoft 365-apps te openen.

Microsoft ontwikkelt bovendien gespecialiseerde Excel-mogelijkheden voor financiële toepassingen, waaronder herbruikbare vaardigheden, koppelingen met financiële gegevens en betere traceerbaarheid. Die richting wijst op begeleide workflows rond betrouwbare gegevens en controleerbare processen, in plaats van een algemene AI-opdracht in willekeurige cellen.

Dat is een productstrategie, geen bewijs dat AI in cellen fundamenteel onwerkbaar is. Microsoft trekt deze specifieke formule in, terwijl het blijft investeren in AI-ondersteund spreadsheetwerk via andere interfaces.

Google kiest voorlopig wel voor AI in de cel

Google Sheets biedt momenteel een concurrerend model waarbij AI rechtstreeks in een cel kan worden gebruikt. Gebruikers met een geschikt Google Workspace- of Google AI-abonnement kunnen =AI() of =Gemini() combineren met een opdracht en optionele celcontext, bijvoorbeeld:

=AI("Generate slogan for event in 10 words or less", A2)

Google noemt onder meer tekstgeneratie, samenvattingen en classificatie als toepassingen.

Google heeft daarnaast Workspace Experiments, voorheen Workspace Labs. Dat is een programma voor vroege toegang tot experimentele AI-functies. De AI-functie in Sheets kan tekst genereren, informatie samenvatten, inhoud categoriseren, sentiment analyseren en — afhankelijk van de toegang en programmabeperkingen — actuele informatie uit Google Search gebruiken.

Het verschil zit daarmee vooral in de gekozen productvorm. Google blijft sommige generatieve spreadsheetfuncties rechtstreeks in cellen aanbieden, terwijl Microsoft Excel-gebruikers naar een interactieve Copilot-werkwijze met meer gespecialiseerde en geïntegreerde functies stuurt.

Conclusie

Excel’s =COPILOT()-functie wordt geannuleerd, niet uitgesteld. Vanaf 14 september 2026 werkt de functie niet meer. Microsoft heeft publiekelijk geen specifiekere reden gegeven dan dat het bedrijf niet met de functie verder wil gaan.

Wie de preview in werkboeken gebruikt, kan daarom beter nu al een inventaris maken. Het Copilot-zijpaneel kan veel vergelijkbare AI-taken uitvoeren, maar is geen directe vervanging voor een formule die automatisch door een werkblad rekent. Voor berekeningen en herhaalbare datalogica blijven de traditionele Excel-functies de meest voorspelbare basis.