Een AI-datacenter bouwen is meer dan servers neerzetten. Er is veel betrouwbare elektriciteit nodig, naast rekenkracht, bruikbare data, mensen die ermee kunnen werken en investeringen. Juist die combinatie maakt een brede uitrol in opkomende economieën volgens Ajay Banga, president van de Wereldbankgroep, onwaarschijnlijk. Waar stroom schaars is, dringt bovendien een andere vraag zich op: waarvoor wordt die elektriciteit ingezet?
17
28
Waarom Banga terughoudend is
Tijdens een bijeenkomst van Bloomberg Green op de Climate Week in New York zei Banga dat er in opkomende economieën relatief weinig datacenters staan en dat hij niet verwacht dat hun aantal daar sterk zal toenemen. Hij wees vooral op de enorme behoefte aan rekenkracht en elektriciteit. In eerdere uitspraken bij de Wereldbank noemde hij ook data en deskundige mensen als voorwaarden om AI goed te kunnen gebruiken.
17
28
Dat betekent niet dat er nergens nieuwe datacenters komen. Bloomberg berichtte over een groeiende datacentersector in Afrika, waarbij betrouwbare stroomvoorziening de grootste uitdaging blijft. Banga’s verwachting gaat over grootschalige verspreiding, niet over elk land of elk afzonderlijk project.
47
17
De stroomvraag stijgt, maar niet alleen door AI
Het Internationaal Energieagentschap (IEA) verwacht in zijn centrale prognose dat het wereldwijde stroomverbruik van alle datacenters samen ongeveer verdubbelt: van 485 terawattuur (TWh) in 2025 naar 950 TWh in 2030. Daarmee zouden datacenters in 2030 goed zijn voor ongeveer 3% van de wereldwijde elektriciteitsvraag. Dit is dus geen schatting van het stroomverbruik van AI alleen. AI is volgens het IEA wel de belangrijkste aanjager van de groei, naast andere digitale diensten.
13
5
De uitgangspositie is ongelijk verdeeld. In 2024 was de Verenigde Staten goed voor 45% van het wereldwijde stroomverbruik door datacenters, China voor 25% en Europa voor 15% — samen 85%. Die cijfers laten zien waar het verbruik toen plaatsvond; ze voorspellen niet precies waar alle nieuwe investeringen tot 2030 terechtkomen.
5
Een keuze over ontwikkeling én energie
Als nieuwe rekenkracht vooral naar plekken met sterke elektriciteitsnetten en gevestigde technische kennis gaat, kunnen landen met zwakkere infrastructuur meer moeite krijgen om AI lokaal te ontwikkelen en te gebruiken. Een VN-rapport noemt onbetrouwbare stroom, beperkte rekencapaciteit en een tekort aan expertise al als hindernissen in minder goed bediende gebieden. Een ander VN-rapport wijst op grote geografische verschillen in de financiering van AI-kennis en -capaciteit.
25
23
Ook de organisatie van Climate Week NYC benoemt de afweging: groeiende datacenters concurreren met industrie, vervoer en steden om schone, betaalbare elektriciteit. Banga’s waarschuwing gaat daarmee niet alleen over de vraag hoe AI-infrastructuur duurzaam kan worden gebouwd, maar ook over welke behoeften voorrang krijgen als stroom schaars is.
19
17