MINURSO begon op 1 november 2026 aan de afbouw, nadat de VN-Veiligheidsraad het mandaat niet vóór het verlopen ervan eind oktober had verlengd. Rusland sprak zijn veto uit over een Amerikaans voorstel; ook een concurrerend Russisch ontwerp haalde het niet. De impasse maakte een einde aan de activiteiten van de missie, maar loste het politieke conflict over de Westelijke Sahara niet op.
2
5
14
Waarom de Veiligheidsraad geen akkoord bereikte
Het Amerikaanse voorstel zou MINURSO met een jaar verlengen, de militaire component verkleinen en het autonomieplan van Marokko als enige basis voor onderhandelingen aanwijzen, aldus berichtgeving over het ontwerp.
1
29 Elf van de vijftien leden van de Veiligheidsraad steunden het voorstel, onder wie Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Rusland sprak er zijn veto over uit.
5
Daarna besprak de Raad een Russisch tegenvoorstel om de missie te verlengen. Dat kreeg niet genoeg stemmen om te worden aangenomen. Toen het bestaande mandaat op 31 oktober afliep, was er dus geen nieuw mandaat.
1
2
5 De concurrerende voorstellen laten zien dat de leden verdeeld waren over de aanpak van onderhandelingen — niet dat er overeenstemming was over een oplossing.
De Russische en Amerikaanse ambassadeurs gaven ieder een andere uitleg aan de impasse. De Russische gezant Vassily Nebenzia zei dat Moskou MINURSO steunt en omschreef het veto als een poging om het vredesproces te beschermen.
16 De Amerikaanse ambassadeur Mike Waltz wees erop dat er geen referendum was gehouden vanwege langdurige onenigheid over wie stemgerechtigd zou zijn. Volgens hem blokkeerde het Russische veto een mogelijke stap om het conflict te beëindigen.
35
36
Wat de afwikkeling inhoudt
De missie stopte met haar werkzaamheden toen het mandaat afliep. Op 1 november begon de afwikkelingsfase. VN-woordvoerder Stéphane Dujarric zei dat een kleiner team toezicht zou houden op de ordelijke terugkeer van materieel van landen die troepen aan de missie hadden geleverd en op de passende afvoer van apparatuur.
8
9
Die afwikkeling is een praktische operatie, geen nieuwe politieke overeenkomst. De hier aangehaalde berichtgeving geeft geen vertrekplanning voor al het personeel en bevestigt het bedrag van 62 miljoen dollar, dat in vragen over de missie werd genoemd, niet onafhankelijk. Die details kunnen niet alleen uit de aankondiging van de afwikkeling worden afgeleid.
De rol van de VN na MINURSO
Het einde van MINURSO betekent niet dat de VN de diplomatieke inspanningen staakt. Secretaris-generaal António Guterres zei dat de organisatie zich blijft inzetten voor een rechtvaardige, duurzame en voor beide partijen aanvaardbare politieke oplossing, waarin het Sahrawi-volk zijn recht op zelfbeschikking kan uitoefenen.
14
Dat onderscheid is belangrijk: het niet verlengen van de missie betekent niet dat het Amerikaanse voorstel is aangenomen, dat een soevereiniteitsaanspraak is erkend of dat het conflict is beslecht. Evenmin is het op zichzelf een besluit van de Veiligheidsraad om de kwestie van zijn agenda te halen.
2
14
Het Marokkaanse Koninklijk Kabinet verwelkomde het uitblijven van een verlenging en riep op het personeel en materieel van MINURSO uit het gebied terug te trekken.
19 Sidi Omar, vertegenwoordiger van het Polisario-front, bedankte Rusland voor het tegenhouden van het Amerikaanse voorstel.
19
31 Die reacties geven de standpunten van de partijen weer; ze veranderen niet wat de Veiligheidsraad wel of niet heeft besloten.
Zorgen over de veiligheid
Guterres uitte zijn zorgen over de veiligheidssituatie in het gebied en het risico dat de vijandelijkheden oplaaien nu het mandaat van MINURSO is afgelopen.
13 Dat is een waarschuwing voor een mogelijk risico, geen voorspelling dat de gevechten zullen hervatten. De aangehaalde berichtgeving kwantificeert de kans op escalatie niet.
De directe, bevestigde consequentie is dat MINURSO niet langer onder een verlengd mandaat opereert. De politieke kwestie blijft onopgelost, terwijl de VN zegt verdere inspanningen voor een regeling te willen steunen.
2
14