Waarom de dollar daalde ondanks renteverhogingskansen bij de Fed – en goud daarvan profiteerde

Een munt kan dalen, ook als de markt verwacht dat de centrale bank de rente verhoogt. Dat was de kern van de daling van de Dollar Index onder 98,70. Handelaren leken een mogelijke renteverhoging door de Federal Reserve (Fed) al grotendeels te hebben verwerkt, terwijl nieuwe ontwikkelingen de langlopende Amerikaanse rente omlaag brachten en het relatieve rentevoordeel van de dollar verkleinden.

Daaruit volgde een bredere marktbeweging: minder vraag naar dollars, een sterkere Japanse yen doordat carrytrades werden afgebouwd, en hernieuwde steun voor goud — zowel als in dollars geprijsd actief als als bescherming in een beleggingsportefeuille.

Een ingeprijsde Fed-verhoging is niet automatisch positief voor de dollar

Renteverwachtingen tellen vooral wanneer ze veranderen. Als beleggers al een aanzienlijke kans op een renteverhoging door de Fed zien, heeft de dollar doorgaans een sterker havikachtig signaal nodig om overtuigend te stijgen: bijvoorbeeld een grotere kans op actie, een hogere verwachte rente voor latere vergaderingen of een groter renteverschil met andere landen.

Dat helpt verklaren waarom sterkere Amerikaanse banencijfers geen blijvende steun boden. De aandacht verschoof van één vergadering naar langlopende rentes, zorgen over de overheidsfinanciën en de beleidsvooruitzichten elders. Commentaar voorafgaand aan de Fed-vergadering wees erop dat de Dollar Index er zelfs na sterker dan verwachte banengroei niet in slaagde eerdere toppen terug te winnen. 23

Treasury-terugkopen veranderden het directe rentebeeld

Op 19 augustus meldde het Amerikaanse ministerie van Financiën dat het de maximale omvang van liquiditeitsgerichte terugkopen van nominale obligaties met looptijden van 10 tot 20 jaar en 20 tot 30 jaar ten minste zou verdubbelen: van 2 miljard dollar naar minimaal 4 miljard dollar per operatie. De maatregel zou gelden van 9 september tot en met 4 november. 50

Het ministerie omschreef dit als transacties ter ondersteuning van de marktliquiditeit, niet als monetair beleid of geldcreatie door de Fed. Toch reageerden markten op de directe implicatie: meer koopsteun voor langlopende Amerikaanse staatsobligaties. De langetermijnrentes daalden scherp na de aankondiging. Reuters meldde dat de rente op 30-jarige staatsobligaties bijna 10 basispunten zakte; ook de 10-jaarsrente daalde. Tegelijk verzwakte de dollar. 36

Waarom is dat relevant voor de munt? Lagere Treasury-rentes kunnen het rendementsvoordeel voor internationale beleggers in dollarbeleggingen verkleinen. Tegelijk wakkerde de aankondiging het debat aan over tekorten, financieringskosten en de houdbaarheid van de Amerikaanse overheidsfinanciën. Volgens Reuters voedde die combinatie zorgen over een zogeheten debasement trade: een verschuiving naar onder meer goud en bitcoin, terwijl de dollar onder druk kwam. 33

Die uitleg vraagt wel om nuance. Een terugkoopprogramma van Treasury is een instrument voor schuldbeheer en marktliquiditeit; het bewijst op zichzelf geen geldontwaarding. De marktreactie weerspiegelde de manier waarop beleggers de gevolgen voor rentes en begrotingsrisico inschatten, niet een formele wijziging van het monetaire kader van de Fed.

De yenrally zette de dollar extra onder druk

De Dollar Index wordt sterk beïnvloed door grote tegenmunten, en de opmars van de yen was een belangrijk onderdeel van de daling. De verwachting dat de Bank of Japan de rente zou verhogen, zette beleggers aan om yen-gefinancierde carrytrades te sluiten. Bij zulke posities lenen handelaren goedkope yen om activa met een hoger rendement te kopen. Om de positie af te bouwen, moeten zij yen terugkopen.

USD/JPY daalde tot 152,89, het sterkste niveau voor de yen sinds februari, door verwachtingen van een renteverhoging van 25 basispunten door de Bank of Japan tijdens de vergadering van 17 en 18 september. 26 Andere marktrapporten plaatsten de kans op die verhoging rond volledig ingeprijsd en koppelden de beweging aan het afbouwen van carrytrades. 22

Een daling onder 150 was daarmee een plausibel marktscenario, geen zekerheid. Daarvoor zou de Bank of Japan een renteverhoging moeten leveren, of communicatie die beleggers overtuigt dat verdere normalisering volgt. Een voorzichtige uitkomst kan daarentegen tot een terugval van de yen leiden en een belangrijke bron van dollerverkopen wegnemen.

Minder beleidsverschil verzwakte het dollarvoordeel

De dollar had eerder steun van de relatief hoge Amerikaanse rentestand. Dat voordeel wordt minder aantrekkelijk wanneer andere grote centrale banken naar verwachting verkrappen of hun beleid restrictief houden.

In dit scenario waren vooral de vooruitzichten voor een havikachtiger Bank of Japan van belang, vanwege het effect op de positionering in de yen. Ook verwachtingen rond de Europese Centrale Bank droegen bij aan het bredere beeld dat de Verenigde Staten op rentegebied minder uitzonderlijk werden. Voor valutamarkten telt dus niet alleen het volgende Fed-besluit, maar vooral het relatieve pad van het beleid.

Waarom goud steeg toen de dollar daalde

Goud wordt doorgaans in dollars geprijsd. Een zwakkere dollar maakt het edelmetaal daardoor goedkoper voor kopers die met andere munten betalen, wat de vraag kan steunen. Maar de stijging was niet alleen een technisch valuta-effect.

Goud trok ook vraag aan van beleggers die diversificatie zochten vanwege zorgen over reële rentes, begrotingsbeleid en ongunstige macro-economische scenario's. UBS omschreef goud als meer dan een tactische inzet op het volgende Fed-besluit en benadrukte de functie als hedge en diversificatiemiddel binnen een portefeuille. 2

Dat onderscheid is belangrijk. Een hoog inflatiecijfer of een havikachtig Fed-besluit kan goud op korte termijn nog altijd onder druk zetten door rentes en de dollar op te drijven. De bredere onderbouwing voor goud rust echter op meer factoren, waaronder diversificatie van reserves, beleggingsstromen en behoefte aan bescherming tegen financiële of geopolitieke schokken.

Chinese goudaankoop onderstreept reservendiversificatie

De People's Bank of China voegde in augustus 650.000 troy ounce goud toe, waarmee de officiële reserves uitkwamen op 76,73 miljoen troy ounce. Het was de grootste maandelijkse toename sinds oktober 2023 en de 22e maand op rij waarin de goudvoorraad groeide. 4

Dat komt neer op ongeveer 20 metrische ton goud. 5 De aankoop garandeert geen hogere goudprijs en legt geen vaste bodem onder de markt, maar wijst wel op aanhoudende vraag vanuit de officiële sector, zelfs na een scherpe goudrally. Voor beleggers ondersteunt dit het idee dat een deel van de vraag naar goud voortkomt uit structurele reservendiversificatie, en niet uitsluitend uit kortetermijnspeculatie.

De toenmalige UBS-doelkoers van 5.000 dollar per troy ounce voor de eerste helft van 2027 weerspiegelde die langetermijnvisie: de verwachting van dalende reële rentes, een zwakkere dollar en aanhoudende vraag van centrale banken. 2 Het blijft een prognose, geen belofte; de uitkomst hangt af van macro-economische omstandigheden en daadwerkelijke beleggingsstromen.

Wat dollar, yen en goud hierna kan bewegen

Drie gebeurtenissen zouden dit marktverhaal op de proef stellen:

• Amerikaanse PPI en CPI: Lagere inflatie kan de verwachting van later soepeler beleid versterken, met mogelijk lagere rentes en steun voor goud. Hogere cijfers kunnen rentes opdrijven en de dollar helpen, al kunnen beleggers tegelijk oordelen dat hogere inflatie de begrotingszorgen verergert.
• Het Fed-besluit van 16 september: Een renteverhoging met duidelijk havikachtige vooruitblik kan een herstel van de dollar uitlokken en goud onder druk zetten. Een rentepauze of voorzichtige toon zou het beeld versterken dat het Amerikaanse beleidsvoordeel afneemt.
• Het besluit van de Bank of Japan op 17 en 18 september: Een verhoging of stevige aanwijzingen voor verdere normalisering kunnen de yen verder versterken en het afbouwen van carrytrades verlengen. Een terughoudender uitkomst kan een deel van de yenrally snel terugdraaien. 2226

Onder de streep

De daling van de Dollar Index betekende niet dat de markt de mogelijkheid van een Fed-renteverhoging verwierp. Beleggers herwaardeerden vooral wat op dat moment zwaarder woog: dalende langlopende Treasury-rentes na de aankondiging van terugkopen, zorgen over de overheidsfinanciën en een kleiner verschil tussen het Amerikaanse beleid en de vooruitzichten in Japan en Europa.

Goud kreeg steun omdat de zwakkere dollar het valuta-effect verbeterde, terwijl zorgen over overheidsfinanciën en diversificatie de rol als hedge versterkten. Of die trend aanhoudt, hangt af van inkomende inflatiecijfers en besluiten van centrale banken. De episode laat vooral zien waarom één, deels verwachte Fed-stap niet genoeg is om de richting van de dollar te bepalen.