Vijf van de zeven G7-landen besteden meer aan schuldrente dan aan defensie

De ontwikkeling zet twee beleidsdoelen rechtstreeks tegenover elkaar: overheden moeten hun kredietwaardigheid en schuldenlast beheersbaar houden, maar willen tegelijk fors meer investeren in defensie. Volgens analisten kan die spanning tot het einde van dit decennium verder oplopen.

Welke G7-landen betalen meer rente dan ze aan defensie uitgeven?

De uitzonderingen zijn Duitsland en Canada. In de overige vijf landen ziet de verhouding er als volgt uit:

• Italië: de rentelasten op de staatsschuld bedragen bijna drie keer het defensiebudget. De rente-uitgaven komen neer op ongeveer 193% van de defensie-uitgaven .
• Verenigde Staten: de rentebetalingen zijn ongeveer twee keer zo hoog als de defensie-uitgaven . Scope Ratings verwacht bovendien dat de Amerikaanse overheidsschuld in 2029 137,8% van het bbp bereikt. Daarmee zou het vorige record uit de coronaperiode — 132% in 2020 — worden overtroffen .
• Verenigd Koninkrijk en Frankrijk: in beide landen liggen de kosten voor de schuldendienst ongeveer twee keer zo hoog als de defensie-uitgaven .
• Japan: ook Japan wordt gerekend tot de G7-landen waar de rentelasten hoger zijn dan de militaire uitgaven, hoewel de exacte verhouding per bron iets verschilt .

Duitsland komt in deze vergelijking het meest solide uit de bus. Volgens Scope Ratings bedragen de rentelasten er in 2026 ongeveer 35% van het defensiebudget .

G7-schuld beweegt opnieuw richting pandemiepiek

Scope Ratings verwacht dat de totale overheidsschuld van de G7 in 2029 oploopt tot 135,2% van het bbp. Dat komt dicht in de buurt van de piek van 139,6% in 2020, toen de coronapandemie de overheidsuitgaven sterk opdreef .

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwde in oktober 2025 bovendien dat de wereldwijde overheidsschuld tegen 2029 boven 100% van het mondiale bbp kan uitkomen. Dat zou het hoogste niveau sinds 1948 zijn. Hogere rentelasten zetten overheidsbegrotingen daarbij onder druk, naast de kosten van defensie en de vergrijzende bevolking .

Vooral in de Verenigde Staten, Japan en Frankrijk zullen de rentebetalingen naar verwachting blijven stijgen. Daar komen grote uitstaande schulden samen met relatief hoge rentevoeten . In de VS zullen de netto rentebetalingen volgens Scope tussen 2025 en 2030 gemiddeld ongeveer 12% van de overheidsinkomsten opslokken — minstens twee keer zoveel als bij vergelijkbare landen .

Meer defensie-uitgaven, minder financiële speelruimte

NAVO-landen hebben afgesproken om hun defensie-uitgaven tegen 2035 richting 3,5% van het bbp te verhogen . Maar juist de oplopende schuldendienst beperkt de ruimte die regeringen voor die extra uitgaven hebben.

Frankrijk laat die spanning duidelijk zien. Als het land zijn defensie-uitgaven verhoogt naar 3% van het bbp zonder compenserende bezuinigingen of meer Europese lastenverdeling, kan het begrotingstekort volgens Scope in 2029 boven 4% van het bbp uitkomen. De overheidsschuld zou dan boven 120% van het bbp stijgen .

De keuze is daarmee niet eenvoudig: minder uitgeven aan defensie kan botsen met veiligheidsdoelen, terwijl extra militaire uitgaven de schulddynamiek verder kunnen verslechteren als daar geen andere begrotingsmaatregelen tegenover staan.

Nog geen acute crisis, wel grotere kwetsbaarheid

De G7-landen hebben tot nu toe grotendeels een acute herfinancieringscrisis — problemen bij het opnieuw lenen of doorrollen van bestaande schulden — weten te vermijden. Toch waarschuwt Eiko Sievert, directeur voor staats- en overheidsbeoordelingen bij Scope Ratings, dat de financiële positie kwetsbaarder wordt.

Volgens Sievert maken hoge schulden in combinatie met relatief grote primaire begrotingstekorten de overheidsfinanciën gevoeliger voor veranderingen in de marktomstandigheden . Een stijging van de rente of een afname van het vertrouwen van beleggers kan daardoor sneller gevolgen hebben voor de begroting dan de huidige cijfers op het eerste gezicht doen vermoeden.

De kern van de waarschuwing

De analyse van Bloomberg en Scope Ratings wijst op een historische omslag: in vijf van de zeven grootste geavanceerde economieën kost het financieren van schulden uit het verleden inmiddels meer dan het bekostigen van de huidige militaire capaciteit.

Nu de schuldquote blijft oplopen en de NAVO-landen hun defensiedoelen aanscherpen, wordt de begrotingsruimte steeds schaarser. De spanning tussen gezonde overheidsfinanciën en hogere defensie-uitgaven zal volgens de aangehaalde ramingen dan ook waarschijnlijk verder toenemen.