Crisis Straat Hormuz escaleert: VS vuurt op schip, scheepvaart vrijwel stil, oliereserves op laagste punt in 43 jaar

Scheepvaart ingestort tot zes schepen

Het scheepsverkeer door de Straat van Hormuz daalde op maandag 10 augustus tot slechts zes schepen, vergeleken met een tien-daags gemiddelde van ongeveer elf schepen, volgens gegevens van maritiem inlichtingenbureau Kpler . Dat is een fractie van de norm voor het conflict, toen er dagelijks 130 tot 140 schepen door de zeestraat voeren, die ongeveer 17 à 20 miljoen vaten olie per dag vervoerden . Op meerdere dagen in augustus daalde het aantal overtochten tot onder de tien – op 5 augustus zelfs tot twee koopvaardijschepen in een periode van 24 uur .

Het aantal bevestigde overtochten nam week op week af: MarineTraffic noteerde er 15 op vrijdag 7 augustus, 11 op zaterdag en zes op zondag . Op 2 augustus bedroeg het commerciële verkeer volgens IMF PortWatch slechts 3% van het volume van voor de crisis .

Iran stelt zes voorwaarden voor heropening

Op 8 augustus overhandigde Mohammad Bagher Zolghadr, secretaris van de Iraanse Opperste Nationale Veiligheidsraad, een formele lijst van zes voorwaarden waaraan de VS moet voldoen voordat Iran de zeestraat heropent . De eisen omvatten:

1. Een einde aan Amerikaanse dreigementen en beledigingen tegen de nationale en religieuze heiligdommen van Iran.
2. Een permanent einde aan de vijandelijkheden tegen Iran en zijn bondgenoten in Libanon, Palestina, Jemen en Irak.
3. Opheffing van de Amerikaanse zeeblokkade van Iraanse havens en volledige terugtrekking van Amerikaanse marine- en luchtmacht uit de regio.
4. Oorlogsherstelbetalingen en schadevergoeding voor de gevolgen van het conflict.
5. Deblokkering van Iraanse tegoeden.
6. Opheffing van alle sancties .

Zolghadr verklaarde: „Totdat Amerika zijn gedrag corrigeert, zal de Straat van Hormuz niet worden heropend” .

Diplomatie loopt vast door tegenovergestelde schadevergoedingseisen

Op 10 augustus reageerde president Trump op de Iraanse eisen met zijn eigen eis dat Iran compensatie betaalt voor mensen die zijn omgekomen „in oorlogen, aanvallen en protesten”. Deze retorische escalatie bemoeilijkte de pogingen om de waterweg te heropenen verder . Volgens analisten was deze tegeneis niet eerder geuit en zou deze waarschijnlijk elke vooruitgang richting een onderhandelde oplossing bevriezen .

Amerikaanse strategische oliereserves op laagste punt in 43 jaar; Jones Act-ontheffing verlengd

De Amerikaanse Strategic Petroleum Reserve (SPR) daalde onder de 300 miljoen vaten – tot 298,7 miljoen vaten – het laagste niveau sinds januari 1983, volgens gegevens van het ministerie van Energie . President Trump gaf in maart opdracht tot de vrijgave van maximaal 172 miljoen vaten nadat Iran de olie-uitvoer via de Straat van Hormuz had geblokkeerd . De reserve bevatte ongeveer 415 miljoen vaten voordat de oorlog op 28 februari begon . Energie-experts merkten op dat de minimale hoeveelheid olie die nodig is om de SPR veilig te kunnen exploiteren ongeveer 70 miljoen vaten bedraagt .

Op 10 augustus verkleinde de regering-Trump haar ontheffing van de Jones Act, maar verlengde deze wel met nog eens 90 dagen om de binnenlandse scheepvaartbeperkingen als gevolg van de crisis te verlichten .

Deal Iran-Oman in „eindfase”, maar afhankelijk van Amerikaanse concessies

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi stelde op 8 augustus dat de onderhandelingen met Oman over heropening van de zeestraat via nieuwe vaarroutes „zeer dicht bij een akkoord” zijn. Hij koppelde heropening echter aan Amerikaanse concessies op de zes eisen . Ondanks de diplomatieke signalen bleef het aantal bevestigde scheepsovertochten in het weekend dalen .

Markten voorzien geringe kans op spoedige terugkeer naar normaal

Voorspellingsmarkten waren zeer sceptisch over een oplossing op korte termijn. Op 11 augustus schatten handelaren op Polymarket de kans dat het verkeer door de Straat van Hormuz voor 31 augustus weer normaal zou zijn op slechts 4% . De uitkomst van het contract hangt af van IMF PortWatch-gegevens die een voortschrijdend zeven-daags gemiddelde van 60 of meer overtochten laten zien, een niveau dat ver boven de huidige aantallen ligt .