Russische verliezen bereiken record in juli: Kremlin worstelt met rekrutering terwijl Oekraïne terrein wint in het zuiden

Juli 2026 vormde voor Rusland een zwaardere test op het slagveld én op het gebied van mankracht. De Oekraïense generale staf schatte dat Russische strijdkrachten in die maand 42.860 personeelsverliezen leden — het hoogste maandcijfer van 2026. Dat cijfer heeft betrekking op verliezen onder militair personeel en is geen onafhankelijk bevestigd dodental.

Tegelijkertijd meldde Oekraïne belangrijke terreinwinst aan het zuidelijke front en voerde het vaker langeafstandaanvallen uit op Russische militaire, logistieke en energie-infrastructuur. Voor Oekraïense burgers werd juli volgens VN-waarnemers de zwaarste maand sinds de eerste fase van de grootschalige invasie.

Russische verliezen liepen in juli sterk op

De door Oekraïne gemelde maandcijfers laten in de aanloop naar de zomer een duidelijke stijging zien:

• Januari: 31.710 personeelsverliezen
• Februari: 26.090
• Maart: 31.960
• April: 32.980
• Mei: 33.760
• Juni: 39.290
• Juli: 42.860

Het julicijfer lag daarmee ongeveer 9 procent hoger dan dat van juni en circa 35 procent hoger dan dat van januari. Volgens de Oekraïense generale staf kwamen de Russische personeelsverliezen in de eerste zeven maanden van 2026 uit op 238.650.

Andere berichtgeving omschreef juli als de zwaarste Russische verliesmaand sinds januari 2025. Ook die vergelijking is gebaseerd op Oekraïense militaire schattingen, niet op een gezamenlijk geverifieerde telling.

De definitie is belangrijk. Met “personeelsverliezen” bedoelen Oekraïense functionarissen en aan het leger gelieerde berichtgeving doorgaans een combinatie van gedode, gewonde, vermiste en krijgsgevangen militairen. Het cijfer mag dus niet worden gelezen als een bevestigd aantal Russische doden.

Rekrutering wordt het grote probleem voor Moskou

De kernvraag is niet alleen hoe hoog de verliezen zijn, maar ook of Rusland nieuwe militairen snel genoeg kan aantrekken om offensieve operaties vol te houden.

De Oekraïense buitenlandse inlichtingendienst meldde dat Rusland begin juli ongeveer 195.000 contractmilitairen had geworven. Dat is minder dan de helft van het jaarlijkse doel van 409.000. Volgens dezelfde beoordeling daalde het dagelijkse rekruteringstempo van ongeveer 1.200 personen in 2024 naar circa 1.090 halverwege 2026. Dit zijn verklaringen van de Oekraïense inlichtingendienst en geen door Rusland of onafhankelijke controleurs geauditeerde cijfers.

Een afzonderlijke uitspraak die aan president Volodymyr Zelenskyy werd toegeschreven, sprak over ongeveer 221.000 nieuwe rekruten tussen januari en juli, tegenover circa 222.500 slachtoffers. Het verschil met de andere schatting kan samenhangen met andere peildata, definities of methodes. De cijfers mogen daarom niet zonder meer worden samengevoegd tot een exacte balans van instroom en verliezen.

De richting van de meldingen is wel vergelijkbaar: Rusland leunt zwaar op betaalde contracten en regionale bonussen, terwijl het moeilijker wordt om voldoende vrijwilligers te vinden. Volgens The Guardian hebben hoge premies het rekruteringsprobleem niet opgelost. Een Russische mensenrechtenactivist zei dat het steeds lastiger wordt om mensen bereid te vinden te vechten, zelfs voor zeer hoge bedragen.

Mobilisatie blijft een politiek risico

Een nieuwe gedwongen mobilisatie zou Moskou toegang geven tot een grotere pool van potentiële militairen. Tegelijkertijd was de gedeeltelijke mobilisatie van 2022 zeer impopulair. Analisten van het Institute for the Study of War signaleren daarom aanhoudende druk op de binnenlandse contractcampagne en mogelijke discussies binnen de Russische leiding over een nieuwe oproep van reservisten.

Oekraïense functionarissen zeggen dat Rusland de technische en administratieve voorbereiding voor mobilisatie aan het treffen is. Zelenskyy beweerde later dat een grootschalige oproep zou kunnen volgen na de Russische parlementsverkiezingen in het najaar, met opnieuw een mobilisatiepoging in 2027. Dit zijn Oekraïense inschattingen van Russische plannen, geen bevestigde aankondiging van het Kremlin.

Moskou staat daarmee voor drie lastige keuzes: de financiële prikkels voor vrijwilligers verder verhogen, de meer dwingende vormen van rekrutering uitbreiden of de binnenlandse politieke kosten van een formele mobilisatie aanvaarden. Ook regionale Russische begrotingen hebben volgens berichtgeving steeds meer moeite om de premies voor nieuwe rekruten te betalen.

Meer buitenlandse strijders als noodoplossing

Buitenlandse rekrutering is een andere manier geworden om de druk op de Russische binnenlandse mankracht te verlichten. Oekraïense militaire inlichtingenfunctionarissen zeggen dat Rusland in 2026 minstens 18.500 buitenlanders wil aantrekken voor het leger.

Volgens een rapport van de International Federation for Human Rights heeft Rusland sinds februari 2022 minstens 27.000 buitenlanders uit meer dan 130 landen geworven. De organisatie beschrijft een geïnstitutionaliseerd systeem waarin betaalde indiensttreding samengaat met misleidende of uitbuitende werving van economisch kwetsbare mensen.

Deze aantallen zijn afkomstig van Oekraïense autoriteiten en mensenrechtenonderzoekers. De beschikbare informatie bewijst niet dat iedere buitenlandse rekruut is gedwongen. Wel wijzen de onderzoekers erop dat buitenlandse strijders niet langer slechts een incidentele aanvulling vormen, maar deel zijn geworden van een steeds georganiseerdere Russische rekruteringsstrategie.

Oekraïense terreinwinst in het zuiden, maar een gemengd totaalbeeld

Oekraïne kondigde het einde aan van een operatie in de sector Oleksandrivsky, waar het front delen van de regio’s Dnipropetrovsk, Zaporizja en Donetsk raakt. President Zelenskyy zei dat Oekraïense troepen 745 vierkante kilometer hadden heroverd en de controle over 26 plaatsen hadden hersteld.

Andere berichtgeving noemde ongeveer 780 vierkante kilometer, terwijl Al Jazeera een Oekraïense claim van 745 vierkante kilometer in Dnipropetrovsk en aangrenzende gebieden rapporteerde. Het verschil lijkt samen te hangen met de omschrijving van de operatie en de gemeten periode. De claims hebben betrekking op de bredere zuidelijke campagne en niet noodzakelijk uitsluitend op terrein dat in juli werd veroverd.

Het bredere maandbeeld was minder gunstig voor Kyiv. Volgens aan DeepState gelieerde berichtgeving nam het door Rusland bezette gebied in juli per saldo met ongeveer 36 vierkante kilometer toe, nadat zowel Oekraïense terreinwinst als Russische veroveringen waren meegerekend. Het Institute for the Study of War schatte afzonderlijk dat Russische troepen in juli 37,85 vierkante kilometer oprukten en concludeerde dat het Russisch offensief in het voorjaar en de zomer geen operationeel significante terreinwinst had opgeleverd.

Er bestaan dus twee waarheden naast elkaar: Oekraïne boekte in één zuidelijke sector de belangrijkste terreinwinst in meer dan een jaar, terwijl Rusland zijn totale bezette gebied in juli toch licht uitbreidde.

Oekraïne slaat steeds dieper toe in Rusland

Oekraïne voerde ook buiten het front vaker en verder weg aanvallen uit. Een analyse van Associated Press, aangehaald in Oekraïense berichtgeving, stelde dat het aantal langeafstandaanvallen op doelen in Rusland ten opzichte van januari was verdrievoudigd. Daardoor moest Rusland zijn luchtverdediging over een veel groter gebied verspreiden. In juli werd naar verluidt de grootste olieraffinaderij van Rusland getroffen, op meer dan 2.500 kilometer van Oekraïne.

ABC News meldde dat een Oekraïense aanvalscampagne van veertig dagen een olieraffinaderij in Omsk bereikte, ongeveer 2.700 kilometer van door Oekraïne gecontroleerd gebied. De campagne richtte zich op olie- en gasinfrastructuur, aanvoerlijnen en andere strategische faciliteiten. In de berichtgeving wordt de campagne in verband gebracht met druk op het Russische brandstofsysteem.

De bronnen beschrijven de gevolgen niet allemaal hetzelfde en bewijzen niet dat de aanvallen op zichzelf een landelijke brandstofcrisis hebben veroorzaakt. De voorzichtigere conclusie is dat Oekraïne probeerde de Russische logistiek en energie-infrastructuur te verstoren en Moskou dwong zijn luchtverdediging over een veel groter geografisch gebied te verdelen.

VN: juli was de dodelijkste maand voor Oekraïense burgers in jaren

De VN-Mensenrechtenmonitoringmissie in Oekraïne verifieerde in juli 2026 minstens 437 gedode en 2.610 gewonde burgers. Dat was 30 procent meer dan in juni, toen 298 burgers werden gedood en 2.041 gewond raakten, en 70 procent meer dan in juli 2025. Volgens de VN lag het totale aantal burgerslachtoffers hoger dan in iedere maand sinds maart 2022. Het aantal doden was het hoogste sinds mei 2022.

Onder de slachtoffers waren 17 kinderen, terwijl 166 kinderen gewond raakten. Dat was het hoogste maandelijkse aantal kinderen onder de slachtoffers sinds april 2022. Langeafstandsraketten en drones waren volgens de VN de belangrijkste gemelde oorzaak en waren verantwoordelijk voor 38 procent van de burgerslachtoffers in de beoordeling.

De aanvallen bleven niet beperkt tot gebieden aan het front. VN-rapportage beschreef herhaalde aanvallen op Kyiv en andere steden, waarbij woningen en civiele infrastructuur werden beschadigd, ook ver van de actieve grondgevechten. De secretaris-generaal van de VN veroordeelde aanvallen op burgers en civiele infrastructuur en riep op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren.

De VN waarschuwde bovendien dat de humanitaire behoeften in frontgemeenschappen en steden die regelmatig worden beschoten verder toenemen. Omdat de cijfers alleen door waarnemers geverifieerde gevallen omvatten, ligt het werkelijke aantal slachtoffers waarschijnlijk hoger.

De belangrijkste conclusie uit juli

Juli leverde geen beslissende strategische doorbraak op voor een van beide partijen. De maand maakte vooral de centrale drukpunten van de oorlog zichtbaar:

1. De Russische verliezen liepen volgens Oekraïense schattingen op tot een jaarrecord.
2. Rekrutering wordt moeilijker en duurder, waardoor de politieke risico’s van een nieuwe mobilisatie toenemen.
3. Buitenlandse rekrutering wordt een grotere uitweg, maar mensenrechtenonderzoekers zeggen dat daarbij sterk wordt geleund op kwetsbare groepen.
4. Oekraïne liet lokaal momentum zien in het zuiden en vergrootte het bereik van zijn langeafstandaanvallen.
5. Burgers betaalden een van de hoogste prijzen van de oorlog, met een scherpe stijging van de door de VN geverifieerde slachtoffers.

De cijfers moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd, omdat verschillende schattingen over verliezen en rekrutering afkomstig zijn van Oekraïense functionarissen of inlichtingendiensten. Zelfs met die kanttekening wijzen de beschikbare gegevens op een oorlog die steeds sterker wordt bepaald door personeelstekorten, langeafstandaanvallen en de groeiende humanitaire gevolgen van verdere escalatie.