Milei vs. Harari: Het gevecht om de 'niet-menselijke onderneming' en AI-rechtspersoonlijkheid

Een 'niet-menselijke onderneming' wordt gedefinieerd als een juridische entiteit die volledig wordt beheerd door AI-agenten of algoritmen, zonder de verplichting menselijke werknemers of managers te hebben. Deze entiteiten zouden hun eigen rechtspersoonlijkheid met beperkte aansprakelijkheid krijgen, in staat om autonome beslissingen te nemen in onvoorspelbare omgevingen . Milei presenteert dit expliciet als een poging om Argentinië de 21e-eeuwse vrijhaven voor AI te maken, vergelijkbaar met het 17e-eeuwse Amsterdam voor Nederlandse kooplieden .

De drie pijlers van de Argentijnse AI-strategie

Het wetsvoorstel rust op drie onderling verbonden pijlers die zijn ontworpen om multinationale techbedrijven aan te trekken :

1. Geen voorafgaande regulering: Een ferme staatsbelofte om AI volledig ongereguleerd te laten, waarbij expliciet wordt afgewezen wat Milei de "dodelijke hand van voorbarige regulering" noemde die de ontwikkeling zou kunnen verstikken .
2. De juridische entiteit 'Niet-menselijke onderneming': De creatie van een nieuwe rechtsvorm die rechtspersoonlijkheid toekent aan AI-gestuurde entiteiten, waardoor ze contracten kunnen afsluiten, eigendommen kunnen bezitten en kunnen opereren met beperkte aansprakelijkheid, zelfs zonder menselijke aandeelhouders of managers .
3. Een laagbelastend en flexibel fiscaal regime: Belastingvoordelen om snelle experimenten en investeringen aan te moedigen, waardoor een aantrekkelijk klimaat ontstaat voor AI- en blockchain-gebaseerde bedrijven .

Het wetsvoorstel bevat ook bepalingen voor "sociedades automatizadas" (geautomatiseerde bedrijven) en gedecentraliseerde autonome organisaties (DAO's), wat wijst op een bredere ambitie om een wereldwijde proeftuin voor algoritmische handel te worden .

Het weerwoord: Harari's waarschuwing voor een 'AI-staat'

Slechts vier dagen later, op 8 juni 2026, leverde historicus en auteur Yuval Noah Harari een krachtig tegenargument in de Financial Times onder de titel “We must not grant AI agents legal personhood” . Harari, die al op wereldfora zoals Davos 2026 had gewaarschuwd voor AI-rechtspersoonlijkheid, had nu een concreet, gouvernementeel voorstel om te bekritiseren .

Harari's centrale stelling is dat het toekennen van rechtspersoonlijkheid aan niet-menselijke agenten een fundamentele link tussen macht en verantwoordelijkheid verbreekt. Zijn belangrijkste argumenten vormen een uitgebreide waarschuwing:

• De verantwoordingskloof: Een menselijke CEO die fraude pleegt, kan worden opgesloten, maar een AI niet. Door AI-gestuurde bedrijven wettelijke bescherming (beperkte aansprakelijkheid) te geven zonder menselijke verantwoording, zou de wet een krachtige, onbestrafbare klasse van economische actoren creëren .
• De oncontroleerbare 'AI-staat': Harari waarschuwde dat het initiatief zou kunnen leiden tot een oncontroleerbare "Estado de IA" of AI-staat, waar autonome bedrijven buiten het bereik van democratische instellingen en het rechtssysteem opereren .
• Een 'sleutel' tot de samenleving: Hij beschreef rechtspersoonlijkheid als een "llave maestra" (sleutel) die niet-menselijke agenten toegang zou geven tot financiën, economie en politiek, en hen in systemen zou plaatsen die ze kunnen manipuleren zonder directe verantwoordelijkheid .
• Het bewapenen van het ondernemingsrecht: Harari wees erop dat de bestaande rechtspersoonlijkheid voor bedrijven al machtsonevenwichtigheden creëert. Het combineren hiervan met AI die op machinesnelheid en -schaal kan handelen, zou die risico's enorm vergroten .

Milei's directe reactie en het escalerende debat

De uitwisseling bleef niet bij een eenmalige reactie. Binnen enkele uren nadat Harari's opiniestuk was verspreid, reageerde president Milei persoonlijk op sociale media. Hij verwelkomde de botsing van ideeën en noemde de uitwisseling "fascinerend en transcendentaal", waarbij hij de historicus rechtstreeks toesprak: "Ik ben mijn antwoord al aan het voorbereiden om te zien of we je angsten kunnen wegnemen!" . Deze belofte van een gedetailleerd weerwoord heeft het beleidsgeschil veranderd in een levendig, nauwlettend gevolgd intellectueel debat met wereldwijde implicaties voor AI-governance.

De onmiddellijke reactie in Argentinië was even intens, waarbij politici en technologie-experts hun bezorgdheid uitten dat het voorstel een regelgevend vacuüm zou creëren voor krachtige, onverantwoordelijke systemen .

Een tweesprong voor mondiaal AI-beleid

Dit is meer dan een interne Argentijnse beleidsstrijd. Het is een kristallisatie van een dilemma waarmee elk land wordt geconfronteerd. Milei's aanpak is een weddenschap dat het voordeel van de eerste stap op het gebied van deregulering zal leiden tot ongekende innovatie en economische groei. Harari's tegenargument is een oproep tot een wereldwijd taboe op AI-rechtspersoonlijkheid, een internationale overeenkomst om autonome systemen te houden als juridische hulpmiddelen, niet als rechtspersonen, voordat de architectuur van de samenleving permanent wordt gewijzigd .

De wereld wacht nu op Milei's beloofde volledige antwoord, maar de kernvraag die Harari heeft gesteld—"Zou AI ooit rechtspersoonlijkheid moeten krijgen?"—is met kracht van een niche-beleidskwestie naar het centrum van het mondiale gesprek getild.