Europese banken schuiven kredietrisico door met SRT-deals van $17,5 miljard

Grote Europese banken zetten sterker in op significant risk transfers (SRT’s): gestructureerde transacties waarmee zij een afgebakend deel van mogelijke kredietverliezen doorschuiven naar externe beleggers, zonder de onderliggende leningen zelf te verkopen. Santander, BBVA en Deutsche Bank werken volgens berichtgeving aan deals die gekoppeld zijn aan ten minste $17,5 miljard aan kredietblootstelling. Het doel: minder regulatoir kapitaal hoeven aan te houden en tegelijk ruimte behouden om nieuwe leningen te verstrekken. Alle drie de banken wilden geen commentaar geven op de gemelde transacties. 1

Wat er op stapel staat

Santander: vijf mogelijke transacties in meerdere landen

Santander zou vijf SRT’s bespreken, verspreid over markten en soorten krediet:

• circa £1,4 miljard aan Britse leningen voor commercieel vastgoed;
• Britse projectfinancieringsleningen;
• een niet-gefinancierde kredietbeschermingstransactie op ongeveer €3 miljard aan Spaanse hypotheken;
• ongeveer 12 miljard Braziliaanse real — circa $2,3 miljard — aan leningen aan kleine en middelgrote ondernemingen;
• en een mogelijke transactie rond Mexicaanse leningen. 1

Die brede opzet is veelzeggend. Santander beperkt zich niet tot één kwetsbare kredietcategorie, maar gebruikt SRT’s naar verluidt voor vastgoed, hypotheken en bedrijfsfinanciering in verschillende rechtsgebieden. Eerdere berichtgeving noemde ook geplande kapitaalvrijmakende transacties voor Brits commercieel vastgoed en Amerikaanse bedrijfsleningen. 3

BBVA: grote bedrijven én kleinere ondernemingen

BBVA werkt volgens de berichtgeving aan een SRT die is gekoppeld aan circa €5 miljard — ongeveer $5,8 miljard — aan leningen aan grote ondernemingen. Daarnaast staat een afzonderlijke transactie voor leningen aan kleinere bedrijven op de planning. 1

Deutsche Bank: risico-overdracht op grote bedrijfsleningen

Deutsche Bank zou een SRT van ongeveer $4 miljard aan leningen aan grote ondernemingen in de markt hebben gezet. 1

Hoe werkt een SRT?

Een SRT krijgt doorgaans de vorm van een synthetische securitisatie. De bank houdt de leningen op de balans, blijft ze beheren en int de aflossingen en rente. Wel draagt zij via bijvoorbeeld een garantie of een derivaat-achtige kredietbeschermingsconstructie een specifieke laag van het wanbetalingsrisico over.

Beleggers nemen de verliezen binnen die vooraf bepaalde laag voor hun rekening — vaak een junior- of mezzaninelaag — wanneer kredietnemers in gebreke blijven. Daar staat een vergoeding tegenover. De leningen blijven dus bij de bank, terwijl een deel van het kredietrisico verhuist naar de beleggers. 7

Voor toezichthouders draait het om de vraag of het risico daadwerkelijk in voldoende mate is overgedragen. Is dat het geval, dan kan de bank haar risicogewogen activa verlagen en verlichting krijgen op het Common Equity Tier 1-kapitaal (CET1), de belangrijkste kapitaalbuffer. Daardoor ontstaat ruimte voor nieuwe kredietverlening of andere inzet van kapitaal, zonder nieuwe aandelen uit te geven, de volledige leningportefeuille te verkopen of de balans in te krimpen. 67

Waarom banken dit nu doen

SRT’s stellen banken in staat klantrelaties en hun capaciteit om leningen te verstrekken te behouden, terwijl zij hun kapitaaleisen beter beheersen. Dat is vooral relevant in portefeuilles waar verwachte verliezen of risicowegingen snel kunnen oplopen, zoals commercieel vastgoed en mkb-financiering. 6

Voor beleggers is de aantrekkingskracht het vooruitzicht op een hoger rendement in ruil voor het dragen van eerste verliezen of risico in de middellaag. Manulife CQS Investment Management zocht bijvoorbeeld naar verluidt circa $1 miljard voor een fonds voor kapitaalverlichtingstransacties, met een beoogd intern rendement van ongeveer 13%. Dat is een doelstelling, geen gegarandeerd rendement. 17

Ook institutioneel geld blijft naar deze strategie stromen. Abu Dhabi Investment Authority en Christofferson Robb & Co. kondigden een fonds aan dat in SRT’s en andere door CRC beheerde strategieën investeert. 28

Kapitaalverlichting voor banken, geconcentreerd risico voor beleggers

Een SRT laat kredietverliezen niet verdwijnen. De constructie bepaalt vooral wie een bepaald deel van de verliezen als eerste draagt.

Daarmee zijn enkele risico’s van belang:

• Kredietrisico in de portefeuille: Hogere rentes, een zwakkere economie of verstoringen in toeleveringsketens kunnen kredietnemers onder druk zetten. Dat geldt in het bijzonder voor commercieel vastgoed, mkb-leningen en bedrijfsfinanciering.
• Model- en prijsrisico: Beleggers moeten de kwaliteit van de portefeuille, samenhang tussen kredietrisico’s en de kans dat verliezen hun risicolaag bereiken goed inschatten. Bij sterke vraag wordt gedisciplineerde prijsstelling niet minder, maar juist belangrijker.
• Risico rond erkenning door toezichthouders: De kapitaalverlichting hangt ervan af of toezichthouders accepteren dat daadwerkelijk sprake is van een significante risico-overdracht. Een toezichthouder kan een structuur betwisten of wijzigingen eisen, waardoor het verwachte voordeel kleiner wordt. 7
• Transparantie voor het financiële stelsel: Kredietrisico kan verschuiven van gereguleerde banken naar verzekeraars, fondsen en andere beleggers. Dat hoeft het stelsel niet per se onveiliger te maken, maar het kan totale risico-posities wel lastiger zichtbaar en vergelijkbaar maken.

Wat deze dealpijplijn signaleert

De gemelde pijplijn van $17,5 miljard laat zien dat SRT’s voor grote Europese banken een praktisch instrument voor balansbeheer zijn geworden, en niet alleen een nicheconstructie voor probleemleningen. Santander kiest daarbij voor meerdere landen en kredietsoorten; BBVA richt zich op grote ondernemingen én kleinere bedrijven; Deutsche Bank op grote bedrijfsleningen. De gedeelde rekensom is dezelfde: de lening behouden, een duidelijk omschreven verlieslaag overdragen en kapitaal vrijmaken. 1

De kanttekening blijft essentieel: het gaat om gemelde private transacties, niet om definitieve publiekgemaakte voorwaarden. De economische waarde voor elke bank hangt af van de prijs die beleggers vragen, de precieze overgedragen risicolaag en de beoordeling van de kapitaalbehandeling door toezichthouders. 17