Waarom Chinese technologie Latijns-Amerika in het middelpunt van de rivaliteit tussen Washington en Beijing zet

Een uitwisseling op sociale media heeft Chinese technologieleveranciers in Latijns-Amerika opnieuw in het middelpunt van de rivaliteit tussen de Verenigde Staten en China geplaatst. Juan Pablo Segura, de Amerikaanse staatssecretaris voor Zaken van het Westelijk Halfrond, riep regionale partners op snel over te stappen op wat Washington ‘betrouwbare leveranciers’ noemt. Chinese diplomaten verwierpen die oproep als politieke druk om Chinese bedrijven uit de regio te verdrijven. 67

Waar ging de ruzie over?

Segura noemde zes bedrijven: telecomleveranciers Huawei, ZTE en Hytera, fabrikanten van bewakingsapparatuur Hikvision en Dahua, en droneproducent DJI. Hij bestempelde hun producten als ‘technologieën met een hoog risico’ en stelde dat Chinese wetgeving deze bedrijven zou verplichten samen te werken met de inlichtingendiensten van Beijing. Volgens zijn voorstelling kan dat leiden tot spionage, hackaanvallen en het stilleggen van netwerken. 178

De Amerikaanse boodschap bleef niet bij een algemene veiligheidswaarschuwing. Segura riep de partners van de VS in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika op snel voor alternatieve leveranciers te kiezen om hun bevolking en soevereiniteit te beschermen. Amerikaanse diplomatieke vertegenwoordigers namen die boodschap vervolgens over, onder meer de Amerikaanse ambassade in Panama. 147

Het gaat hierbij om beschuldigingen van Amerikaanse functionarissen, niet om onafhankelijk vastgestelde feiten in het beschikbare materiaal. De aangeleverde bronnen bevatten geen technische beoordeling waaruit blijkt dat de genoemde bedrijven in Latijns-Amerika daadwerkelijk spionage of netwerkuitval hebben mogelijk gemaakt.

China spreekt van ‘technologische intimidatie’

De Chinese ambassade in Panama wees de beschuldigingen van de hand als ongefundeerd en omschreef de Amerikaanse campagne als ‘technological bullying’, oftewel technologische intimidatie. Volgens Chinese functionarissen opereren de bedrijven volgens lokale wetgeving en marktregels. Washington zou nationale veiligheid als argument gebruiken om Chinese ondernemingen onder druk te zetten en Latijns-Amerikaanse regeringen hun commerciële keuzevrijheid te ontnemen. 2318

Beijing koos daarbij ook voor spot. Op het X-account van de Chinese ambassade in Panama verscheen een cartoon van een huilende shaomai-dumpling met een afluisterapparaat. De begeleidende tekst vroeg waarom ook de dumpling was afgeluisterd. Met het beeld bespotte de ambassade wat zij neerzette als overdreven Amerikaanse achterdocht tegenover Chinese technologie. 17

China kaatste de beschuldiging van surveillance bovendien terug naar Washington. Volgens de Chinese reactie moeten claims over spionage worden beoordeeld aan de hand van bewijs en technische normen, niet op basis van geopolitieke druk. 1820

Waarom Panama en Latijns-Amerika belangrijk zijn

De confrontatie kreeg extra gewicht doordat zij zich in Panama afspeelde. In de berichtgeving wordt het land geplaatst binnen de bredere concurrentie om handel, logistiek, infrastructuur en technologie in Latijns-Amerika. Door Segura’s waarschuwing te verspreiden, presenteerde de Amerikaanse ambassade Chinese technologie als een mogelijk risico voor netwerkveiligheid en nationale soevereiniteit. China beschreef dezelfde campagne juist als een poging om Chinese leveranciers uit te sluiten en de keuzevrijheid van Latijns-Amerikaanse landen te beperken. 137

Daarmee draait het conflict om meer dan afzonderlijke apparaten of telecomcontracten. Het weerspiegelt twee botsende visies op invloed in de regio:

• De Amerikaanse benadering: partners aansporen leveranciers te kiezen die Washington als betrouwbaar beschouwt en de afhankelijkheid van technologie die volgens de VS verbonden is met de Chinese staatsmacht te verkleinen. 78
• De Chinese benadering: Chinese bedrijven verdedigen als legale commerciële spelers en Amerikaanse druk afschilderen als dwang die de handels- en technologiekeuzes van Latijns-Amerikaanse regeringen moet sturen. 2318

De beschikbare informatie ondersteunt de conclusie dat Latijns-Amerika en Panama onderdeel zijn van een bredere strategische machtsstrijd. Ze bewijst niet dat er daarnaast een afzonderlijke, uitvoerig gedocumenteerde diplomatieke confrontatie over één specifiek handelscentrum heeft plaatsgevonden.

Technologie als instrument van buitenlandse politiek

De ruzie laat zien hoe beslissingen over technologie tot een onderdeel van de Amerikaans-Chinese diplomatie zijn uitgegroeid. Telecomnetwerken, bewakingssystemen en drones worden niet langer alleen gezien als commerciële producten, maar ook als mogelijke instrumenten van nationale veiligheid en geopolitieke invloed. 67

Voor Latijns-Amerikaanse regeringen ligt de praktische uitdaging in de spanning tussen veiligheidswaarschuwingen en strategische autonomie. Washington wil dat partners snel van leverancier wisselen; Beijing waarschuwt dat die druk hun mogelijkheden om zelf keuzes te maken om politieke redenen verkleint. Zo kunnen besluiten over infrastructuur en technologie gevolgen krijgen die veel verder reiken dan het oorspronkelijke contract.