Waarom de spanning aan de grens tussen India en Bangladesh weer oploopt

De Indiase autoriteiten betwisten dit verhaal echter fel. Bronnen bij de BSF vertelden Indiase media dat er geen enkel schot is gelost en dat de berichten in de Bengaalse pers "verzonnen" of "nepnieuws" zijn.

Omdat beide partijen elkaar volledig tegenspreken en er geen onafhankelijke verificatie is, blijft het incident omstreden. Toch zorgden de berichten alleen al voor verhoogde spanning en alertheid bij de grenstroepen aan beide kanten.

Bamboestokken en hekwerk bij de Tin Bigha Corridor

Een andere bron van wrijving is de aanleg van afrastering rond de Tin Bigha Corridor. Dit is een smalle strook Indiaas grondgebied die in 2011 voor 999 jaar aan Bangladesh is verpacht, zodat Bangladesh toegang heeft tot de enclave Dahagram–Angarpota.

Begin 2025 plaatsten bewoners aan de Indiase kant bij de enclave bamboestokken om een bestaand prikkeldraadhek te versterken. De BGB maakte er bezwaar tegen, met het argument dat de palen te dicht op de grens of in de gevoelige nul-lijn-zone stonden. Dit leidde tot een gespannen patstelling.

Dit geschil is onderdeel van een breder conflict tussen de twee landen over waar en hoe hekken langs de grens mogen worden gebouwd. Bangladesh stelt dat sommige hekwerk-activiteiten van de BSF ongeautoriseerd zijn of bilaterale afspraken schenden, terwijl India zegt dat het gaat om legitieme grensbeveiliging.

Grensconflicten op meerdere plekken

De Tin Bigha-kwestie is geen op zichzelf staand geval. In meerdere grensdistricten zijn soortgelijke confrontaties geweest.

Bangladesh meldt dat er geschillen zijn op ten minste vijf locaties, waaronder Chapainawabganj, Naogaon en Lalmonirhat. De spanningen liepen zo hoog op dat Dhaka in januari 2025 de Indiase hoge commissaris ontbood om te protesteren tegen de vermeende ongeautoriseerde hekwerk-pogingen.

Op verschillende plekken leidden deze confrontaties tot tijdelijke stilstand van de bouwwerkzaamheden na protesten van de BGB en lokale bewoners.

Deze terugkerende confrontaties laten een structureel probleem zien: zelfs kleine bouwprojecten in de buurt van de grens kunnen snel leiden tot diplomatieke klachten en treffen tussen de grenstroepen.

De bredere politieke context

De directe aanleiding voor veel van deze incidenten is te vinden in de verslechterde verstandhouding na de val van de Bengaalse premier Sheikh Hasina op 5 augustus 2024, waarna zij uitweek naar India.

Sinds die politieke omwenteling is de sfeer tussen de twee buurlanden aanzienlijk bekoeld. De spanningen gaan nu verder dan alleen hekwerk-ruzies en omvatten ook zaken als grensveiligheid, beschuldigingen van grensoverschrijdend geweld, visumbeperkingen en politieke retoriek.

Waarnemers suggereren ook dat de Bengaalse grensautoriteiten sinds de machtswissel een hardere lijn zijn gaan varen over activiteiten op de nul-lijn en territoriale gevoeligheden.

Waarom kleine incidenten nu grotere gevolgen hebben

De grens tussen India en Bangladesh is meer dan 4.000 kilometer lang, een van de langste en meest complexe landgrenzen ter wereld. Kleine meningsverschillen over patrouilles, hekken of infrastructuur zijn niet nieuw.

Wat wel is veranderd, is de politieke context. Nu het vertrouwen tussen de twee regeringen onder druk staat, kunnen incidenten zoals het betwiste schietincident in Sylhet of de bamboestokken-kwestie bij Tin Bigha snel uitgroeien tot symbolische splijtzwammen voor bredere spanningen.

Het gevolg is dat zelfs relatief lokale grensconflicten nu landelijke aandacht trekken en diplomatieke reacties uitlokken. Het laat zien hoe kwetsbaar grensbeheer wordt zodra de politieke relatie bekoelt.