Reisadviezen voor de Golf versoepeld na akkoord VS-Iran, maar Europese vliegtuigen blijven aan de grond

Het Islamabad Memorandum: wat het inhoudt

Het Islamabad Memorandum (volledige officiële naam: Islamabad Memorandum van Overeenstemming tussen de Verenigde Staten van Amerika en de Islamitische Republiek Iran) is een 'raamwerkovereenkomst' van 14 punten die gericht is op het beëindigen van de oorlog in Iran in 2026 . Het is voornamelijk bemiddeld door Pakistan, waarbij Qatar, Saoedi-Arabië, Turkije en Egypte ook de onderhandelingen hebben gefaciliteerd .

Belangrijke bepalingen zijn:

• Een staakt-het-vuren en de-escalatie van vijandelijkheden .
• Heropening van de Straat van Hormuz voor de internationale scheepvaart en het olietransit, gedurende 60 dagen tolvrij .
• Een einde aan de Amerikaanse zeeblokkade van Iran .
• Een raamwerk voor de terugtrekking van troepen en toekomstige onderhandelingen .
• Elektronische handtekeningen die de overeenkomst op regeringsniveau bevestigen, aangekondigd door de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif op 18 juni .

Het memorandum moet niet worden verward met een apart veiligheidsakkoord tussen Pakistan en Afghanistan; dit is specifiek een VS-Iran-instrument .

Waarom Europese luchtvaartmaatschappijen nog geen routes boven de Golf kunnen hervatten

Ondanks de diplomatieke vooruitgang blijven Europese luchtvaartmaatschappijen niet in staat om normale routes boven de Golf te hervatten, omdat luchtvaartveiligheidsregulering op een apart spoor opereert van politieke akkoorden .

EASA-verboden blijven van kracht. Het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) verbiedt exploitanten momenteel om op alle vliegniveaus binnen het luchtruim van Iran, Irak en Libanon te vliegen . Een luchtvaartrisicorapport van maart 2026 bevestigde dat belangrijke Flight Information Regions (FIR's), waaronder Iran, Irak, Israël, Qatar, Koeweit, Bahrein en Syrië, gesloten blijven voor de burgerluchtvaart . De Conflict Zone Information Bulletin (CZIB) van de EASA voor het Midden-Oosten en de Perzische Golf was geldig tot ten minste 24 juni 2026 en adviseert exploitanten om 'voorzichtigheid te betrachten' bij het vliegen door het luchtruim van Bahrein, Koeweit, Israël, Jordanië en andere regionale staten .

Resterend militair risico blijft relevant. Luchtvaartmaatschappijen haastten zich onlangs om vluchten te annuleren en vliegtuigen om te leiden nadat verschillende landen in het Midden-Oosten tijdelijk hun luchtruim hadden gesloten als reactie op de aanval van Iran op een Amerikaanse militaire basis in Qatar . Dezelfde verstoring dwong luchtvaartmaatschappijen om vluchten te annuleren en vliegtuigen om te leiden, wat aantoont dat vervoerders nog steeds operationele, veiligheids- en netwerkrisico's moesten beheersen, zelfs terwijl de diplomatie vorderde .

Luchtvaartspecifieke opschortingen blijven van kracht. Air France verlengde de opschorting van vluchten naar Beiroet en Dubai tot ten minste 24 juni 2026 . Dezelfde bron meldde dat Europese luchtvaartmaatschappijen naar verwachting pas na de zomer weer vluchten zouden hervatten, zelfs nadat het MoU was ondertekend .

Hubs blijven kwetsbaar. Qatar was een van de landen waarvan het luchtruim tijdens de crisis tijdelijk werd gesloten , en luchtvaartrisicorapportage bleef grote FIR's in de Golf en omgeving als gesloten voor de burgerluchtvaart markeren .

Kortom, reisadviezen zijn versoepeld, maar operationele luchtruimbeperkingen en EASA-veiligheidsrichtlijnen zijn nog steeds afhankelijk van luchtvaartveiligheidsbeoordelingen en heropening van het luchtruim, en niet alleen van het politieke akkoord . Het Islamabad Memorandum is een noodzakelijke eerste stap, maar totdat de EASA zijn CZIB heroverweegt en nationale luchtruimautoriteiten NOTAM's intrekken, zullen Europese vervoerders aan de grond blijven of gedwongen worden tot langdurige omleidingen.