KDE Plasma 6.8: afscheid van X11 en een schat aan nieuwe functies

Een historische verschuiving: alleen Wayland

Plasma 6.8 wordt de eerste KDE Plasma-release die geen native X11-sessie meer meelevert . Ontwikkelaar David Edmundson bevestigde op 2 juni 2026 dat de code voor de X11-sessie officieel uit de ontwikkeltak is verwijderd . Het besluit werd in november 2025 aangekondigd, toen het KDE-team aankondigde volledig voor Wayland te kiezen . Op dat moment gebruikte al 79% van de Plasma 6-gebruikers Wayland . De X11-sessie blijft nog tot begin 2027 ondersteund worden .

Dit betekent niet dat oude programma's het plotseling begeven. Oude X11-applicaties worden gewoon ondersteund via XWayland, en de inlogmanager blijft werken met andere X11-desktops .

Bevestigde functies in Plasma 6.8

De ontwikkeling is in volle gang. De volgende wijzigingen zijn bevestigd via de officiële 'This Week in Plasma'-blogposts en openbare merge-aanvragen:

Kleurgecodeerde monitornummers

Monitoren worden nu voorzien van kleurgecodeerde badges, waardoor ze in alle configuratieschermen makkelijker te onderscheiden zijn — vooral handig bij twee identieke schermen uit dezelfde productlijn . Deze functie is samengevoegd door ontwikkelaar Ramil Nurmanov in zowel kscreen als kwin .

KDE-eigen kleurkiezer in alle QML-apps

KDE stapt over van Qt's standaard kleurkiezer naar zijn eigen implementatie in alle QML-applicaties . De eigen kleurkiezer houdt correct rekening met KDE-kleurschema's en verhelpt een inconsistentie waarbij sommige apps al de KDE-kiezer gebruikten en andere nog de Qt-versie .

Oplossing voor overlappende kleurkiezerwidget

Een kleine maar welkome verbetering: de kleurkiezerwidget loopt niet meer visueel over wanneer deze in het paneel is geplaatst .

Plasma Browser Integration voor Flatpak Edge

De browserextensie van Plasma werkt nu ook met de Flatpak-versie van Microsoft Edge, wat de naadloze integratie met de browser uitbreidt naar meer omgevingen .

Detectie van donkere GTK 2-thema's

Plasma kan nu beter donkere GTK 2-thema's herkennen en past vervolgens een bijpassend icoonthema toe. Dit vermindert het aantal onleesbare pictogrammen in oudere GTK 2-programma's bij een donker kleurenschema aanzienlijk .

Nog niet bevestigde functies

Sommige functies die in vroege speculaties werden genoemd, zijn eind juni 2026 nog niet verschenen in de openbare KDE-ontwikkelblogs of officiële aankondigingen:

• Afstappen van KDE's eigen kleurkiezer — De bevestigde wijziging gaat juist naar de KDE-kiezer, niet ervan af .
• Vensterfocus-verbeteringen specifiek voor 6.8.
• Betere foutmeldingen voor 6.8.
• Uitgebreide ondersteuning voor virtuele toetsenbordsymbolen voor 6.8.

Deze functies zijn mogelijk gepland, maar zijn nog niet opgedoken in de 'This Week in Plasma'-serie of officiële aankondigingen.

De basis die Plasma 6.7 heeft gelegd

Plasma 6.7 legde een stevig fundament. Het bracht per scherm onafhankelijke virtuele desktops, een vensterschakelaar voor het primaire scherm, een verbeterde Discover met beter Flatpak-beheer en een slimmere systeemvakindeling . Recensenten waren bijzonder lovend en noemden het de beste KDE Plasma-release ooit . Dat enthousiasme baant de weg voor de gedurfde stap van 6.8: de volledige overstap naar Wayland.

De route is duidelijk. KDE Plasma 6.7 is de laatste versie met een native X11-sessie . Gebruikers die X11 nodig hebben, kunnen op Plasma 6.7 blijven, dat tot begin 2027 bugfix-ondersteuning krijgt, of een long-term support-distributie gebruiken met een oudere Plasma-versie .