Mutter: native Wayland-achtergrondvervaging en slimmere framescheduling

De belangrijkste verandering in GNOME 51 is de implementatie van het ext-background-effect-v1 Wayland-protocol in Mutter . Applicaties — met name transparante terminals — kunnen nu de compositor vragen om de inhoud achter bepaalde vensterdelen te vervagen. Dit maakt het effect native beschikbaar zonder dat er extensies van derden zoals 'Blur my Shell' nodig zijn, en het werkt zonder het hele bureaublad in een waas te hullen . Mutter 51 beta neemt ook het upstream xdg_session_management_v1-protocol over, ter vervanging van de eigen implementatie .

De framescheduling is verbeterd door werk van Michel Dänzer; de compositor maakt nu slimmere beslissingen over wanneer nieuwe frames worden weergegeven . Andere Mutter-wijzigingen zijn:

• Ondersteuning voor externe cursorimplementaties, inclusief SVG-gebaseerde cursors .
• Een speciale 'invoerpaneel'-groep en globale sneltoetsremmers voor toegankelijkheidssneltoetsen .
• Gecorrigeerde vervaagde weergave op niet-pixel-uitgelijnde monitors en bij fractionele schaling .
• Het 'disable-while-typing' time-outgedrag is nu instelbaar via GSettings .

GNOME Shell: verminderde beweging, SVG-cursors en een herontworpen zoekfunctie

GNOME Shell respecteert nu de systeembrede 'verminderde beweging'-instelling, zodat gebruikers die minder interface-animaties willen, de visuele beweging kunnen minimaliseren . De beta introduceert ook:

• SVG-gebaseerde cursorimplementaties, in hetzelfde formaat als al door KDE Plasma wordt gebruikt .
• Vaste cursorschaal op HiDPI-schermen .
• Betere toetsenbordnavigatie voor het selecteren van schermopnamegebieden .
• Uniforme authenticatie met ondersteuning voor webaanmelding .
• Kopiëren, plakken en knippen werken nu direct in het zoekveld .

Een drijvende zoekoverlay — waarbij zoekresultaten als een overlay verschijnen die uit het zoekveld komt in plaats van over te schakelen naar een aparte weergave — is in actieve ontwikkeling en wordt naar verwachting meegeleverd in de stabiele GNOME 51 .

GNOME Instellingen: vingerafdrukbeheer en stylus-updates

Het onderdeel Gebruikers in Instellingen heeft nu een speciale interface voor vingerafdrukbeheer, waarmee gebruikers vingerafdrukken kunnen registreren, beheren en verwijderen zonder dat ze de opdrachtregel of hulpprogramma's van derden nodig hebben . De beta werkt ook het dialoogvenster voor stylus/tablet-knoptoewijzing bij en voegt de mogelijkheid toe om de focustime-out uit te schakelen .

GNOME Initial Setup: systemd-homed-accountondersteuning

Tijdens de eerste installatie-wizard kunnen gebruikers nu **systemd-homed-**accounts aanmaken, waardoor het beheer van de thuismap draagbaarder en zelfstandiger wordt .

GNOME Software: sneller laden van iconen en repository-refresh

Het laden van iconen en PackageKit-repository-refresh zijn geoptimaliseerd, wat resulteert in een vlottere blader- en zoekervaring in GNOME Software .

Andere opvallende wijzigingen in de beta

• GTK ondersteunt nu het ext-background-effect Wayland-protocol en heeft een herziene GDK frame-clock voor betere precisie en minder framedrops .
• Epiphany (Web) heeft WebRTC-ondersteuning opnieuw ingeschakeld en URL-pinning toegevoegd op de geschiedenis-/overzichtspagina .
• GNOME Boxes is overgezet van GTK3 naar GTK4 + LibAdwaita, voor een moderne, native uitstraling .
• GNOME Document Viewer (Papers) heeft ondersteuning voor visuele handtekeningen toegevoegd .
• GDM heeft nu een optie om de terugvalsessie te wijzigen .
• Nieuwe API om automatische sRGB-textuurconversie uit te schakelen wanneer een ICC-profiel aanwezig is, waardoor apps handmatige controle over kleurbeheer krijgen .

Wat niet is bevestigd in de beta

Er is gevraagd naar een rekenmachinegeschiedenisfunctie en nieuw tabbladgedrag in Nautilus. Geen van deze wijzigingen wordt genoemd in de berichtgeving over de beta uit de beschikbare bronnen. Nautilus kreeg tijdens de alfacyclus een verbeterde vernieuwingsprestaties voor de weergave, maar er is geen wijziging in 'tabbladgedrag' aangekondigd .

Releasedatum

De stabiele release staat vast op 16 september 2026, bevestigd door zowel de officiële GNOME-releasekalender als meerdere nieuwsbronnen .

De featurefreeze van de beta betekent dat alles wat hierboven staat in wezen de definitieve functieset is. De komende maand staat in het teken van stabiliteit, bugfixes en polijstwerk — de opmaat naar de desktopomgeving die als standaard zal worden meegeleverd in Ubuntu 26.10 en Fedora 45 .

Mutter: native Wayland-achtergrondvervaging en slimmere framescheduling

De belangrijkste verandering in GNOME 51 is de implementatie van het ext-background-effect-v1 Wayland-protocol in Mutter . Applicaties — met name transparante terminals — kunnen nu de compositor vragen om de inhoud achter bepaalde vensterdelen te vervagen. Dit maakt het effect native beschikbaar zonder dat er extensies van derden zoals 'Blur my Shell' nodig zijn, en het werkt zonder het hele bureaublad in een waas te hullen . Mutter 51 beta neemt ook het upstream xdg_session_management_v1-protocol over, ter vervanging van de eigen implementatie .

De framescheduling is verbeterd door werk van Michel Dänzer; de compositor maakt nu slimmere beslissingen over wanneer nieuwe frames worden weergegeven . Andere Mutter-wijzigingen zijn:

• Ondersteuning voor externe cursorimplementaties, inclusief SVG-gebaseerde cursors .
• Een speciale 'invoerpaneel'-groep en globale sneltoetsremmers voor toegankelijkheidssneltoetsen .
• Gecorrigeerde vervaagde weergave op niet-pixel-uitgelijnde monitors en bij fractionele schaling .
• Het 'disable-while-typing' time-outgedrag is nu instelbaar via GSettings .

GNOME Shell: verminderde beweging, SVG-cursors en een herontworpen zoekfunctie

GNOME Shell respecteert nu de systeembrede 'verminderde beweging'-instelling, zodat gebruikers die minder interface-animaties willen, de visuele beweging kunnen minimaliseren . De beta introduceert ook:

• SVG-gebaseerde cursorimplementaties, in hetzelfde formaat als al door KDE Plasma wordt gebruikt .
• Vaste cursorschaal op HiDPI-schermen .
• Betere toetsenbordnavigatie voor het selecteren van schermopnamegebieden .
• Uniforme authenticatie met ondersteuning voor webaanmelding .
• Kopiëren, plakken en knippen werken nu direct in het zoekveld .

Een drijvende zoekoverlay — waarbij zoekresultaten als een overlay verschijnen die uit het zoekveld komt in plaats van over te schakelen naar een aparte weergave — is in actieve ontwikkeling en wordt naar verwachting meegeleverd in de stabiele GNOME 51 .

GNOME Instellingen: vingerafdrukbeheer en stylus-updates

Het onderdeel Gebruikers in Instellingen heeft nu een speciale interface voor vingerafdrukbeheer, waarmee gebruikers vingerafdrukken kunnen registreren, beheren en verwijderen zonder dat ze de opdrachtregel of hulpprogramma's van derden nodig hebben . De beta werkt ook het dialoogvenster voor stylus/tablet-knoptoewijzing bij en voegt de mogelijkheid toe om de focustime-out uit te schakelen .

GNOME Initial Setup: systemd-homed-accountondersteuning

Tijdens de eerste installatie-wizard kunnen gebruikers nu **systemd-homed-**accounts aanmaken, waardoor het beheer van de thuismap draagbaarder en zelfstandiger wordt .

GNOME Software: sneller laden van iconen en repository-refresh

Het laden van iconen en PackageKit-repository-refresh zijn geoptimaliseerd, wat resulteert in een vlottere blader- en zoekervaring in GNOME Software .

Andere opvallende wijzigingen in de beta

• GTK ondersteunt nu het ext-background-effect Wayland-protocol en heeft een herziene GDK frame-clock voor betere precisie en minder framedrops .
• Epiphany (Web) heeft WebRTC-ondersteuning opnieuw ingeschakeld en URL-pinning toegevoegd op de geschiedenis-/overzichtspagina .
• GNOME Boxes is overgezet van GTK3 naar GTK4 + LibAdwaita, voor een moderne, native uitstraling .
• GNOME Document Viewer (Papers) heeft ondersteuning voor visuele handtekeningen toegevoegd .
• GDM heeft nu een optie om de terugvalsessie te wijzigen .
• Nieuwe API om automatische sRGB-textuurconversie uit te schakelen wanneer een ICC-profiel aanwezig is, waardoor apps handmatige controle over kleurbeheer krijgen .

Wat niet is bevestigd in de beta

Er is gevraagd naar een rekenmachinegeschiedenisfunctie en nieuw tabbladgedrag in Nautilus. Geen van deze wijzigingen wordt genoemd in de berichtgeving over de beta uit de beschikbare bronnen. Nautilus kreeg tijdens de alfacyclus een verbeterde vernieuwingsprestaties voor de weergave, maar er is geen wijziging in 'tabbladgedrag' aangekondigd .

Releasedatum

De stabiele release staat vast op 16 september 2026, bevestigd door zowel de officiële GNOME-releasekalender als meerdere nieuwsbronnen .

De featurefreeze van de beta betekent dat alles wat hierboven staat in wezen de definitieve functieset is. De komende maand staat in het teken van stabiliteit, bugfixes en polijstwerk — de opmaat naar de desktopomgeving die als standaard zal worden meegeleverd in Ubuntu 26.10 en Fedora 45 .