BepiColombo nadert Mercurius: dit zijn de cruciale stappen na het afstoten van de aandrijvingsmodule

BepiColombo heeft de lange interplanetaire reisfase achter zich gelaten. Op 3 september 2026 bevestigde ESA dat de Mercury Transfer Module (MTM) met succes is losgekoppeld van het ruimtevaartuig. De twee wetenschappelijke sondes — ESA’s Mercury Planetary Orbiter (MPO) en de Japanse Mio — vliegen nu samen verder richting Mercurius. Daarmee begint niet het einde, maar juist het operationeel meest veeleisende deel van de missie. 5

Een nieuwe configuratie na acht jaar reizen

BepiColombo werd op 20 oktober 2018 gelanceerd en volgde een indirecte route naar Mercurius. De missie gebruikte negen planetaire passages om haar baan geleidelijk aan te passen: één langs de Aarde, twee langs Venus en zes langs Mercurius. Daarnaast leverde zonne-elektrische voortstuwing jarenlang kleine, maar voortdurende duwtjes. 1431

De MTM verzorgde tijdens die reis de energie en voortstuwing. Nu deze module is afgestoten, worden de nog gekoppelde MPO en Mio gevoed door de zonnepanelen van MPO. ESA bevestigde de scheiding via signalen die werden ontvangen door deep-spaceantennes in Cebreros in Spanje en Malargüe in Argentinië. 5

Waarom de aankomst later is dan eerst gepland

ESA meldde in 2024 een elektrisch probleem waardoor de zonne-elektrische stuwraketten van BepiColombo niet op vol vermogen konden werken. Het betrof een systeem van de MTM, die tijdens de cruise voor de stuwkracht zorgde. 24

De vluchtleiding paste daarop de route en het operatieplan aan. De geplande invoeging in een baan rond Mercurius verschoof daardoor van 2025 naar 21 november 2026. 2431 De transfermodule is nu weliswaar afgestoten, maar de resterende stappen zijn nauw met elkaar verbonden en staan strak op de planning.

De route van aankomst naar wetenschappelijk onderzoek

De volgende data zijn geplande mijlpalen, geen gebeurtenissen die al zijn afgerond:

• 21 november 2026: de gekoppelde MPO en Mio moeten in een baan rond Mercurius komen. 514
• 9–10 december 2026: Mio moet loskomen van MPO. 514
• Tot en met maart 2027: er staan zestien baanmanoeuvres gepland om de eerste banen om te vormen tot de afzonderlijke wetenschappelijke banen van beide sondes. 12
• 6 april 2027: de wetenschappelijke operatie moet officieel beginnen. 37

De baaninvoeging is dus niet hetzelfde als het bereiken van de uiteindelijke meetbaan. Eerst volgen maanden van zorgvuldig getimede motorontstekingen, controles van de systemen en het in positie brengen van beide orbiters.

Waarom Mercurius zo’n moeilijke bestemming is

De missie moet twee sondes, hun scheidingsmomenten, communicatie, oriëntatie en een lange reeks manoeuvres coördineren in de nabijheid van de Zon. BepiColombo is bij Mercurius ontworpen voor temperaturen van meer dan 350 °C. 19

Ook de opzet van de missie maakt de aankomst complex. MPO en Mio hebben verschillende, aanvullende taken en moeten uiteindelijk elk in een eigen polaire baan om de planeet terechtkomen. MPO is de planetaire waarnemer; Mio richt zich op de magnetische omgeving van Mercurius. 20

Wat MPO en Mio gaan onderzoeken

Samen dragen de twee orbiters zestien instrumenten: elf op MPO en vijf op Mio. 1927 Ze moeten Mercurius onderzoeken als planeet én als omgeving die sterk door de Zon wordt beïnvloed. Daarbij kijken ze naar het oppervlak en de geologie, het inwendige, het magnetische veld, de magnetosfeer en de ijle exosfeer rond de planeet. 1920

Juist de combinatie van twee ruimtevaartuigen is belangrijk: metingen in de planetaire omgeving en in de magnetosfeer kunnen met elkaar worden vergeleken. Maar die wetenschappelijke opbrengst hangt eerst af van een succesvolle baaninvoeging, de scheiding van de sondes en de daaropvolgende reeks baanmanoeuvres.

De succesvolle afstoting van de MTM is daarmee een grote mijlpaal, maar geen eindpunt. De geplande invoeging in de baan van Mercurius op 21 november wordt de volgende beslissende test, voordat een reis van acht jaar kan uitmonden in een volwaardige planetaire onderzoeksmissie. 512