Tesla trekt stilletjes de stekker uit Solar Roof: waarom de zonnedakpannen niet konden opschalen

Wood Mackenzie schatte het gemiddelde aantal installaties in 2022 op ongeveer 21 per week. Latere berichtgeving noemt een piek in de orde van 21 tot 32 per week. Die cijfers beschrijven niet noodzakelijk exact dezelfde periode of meetmethode, maar de conclusie blijft overeind: Solar Roof bleef ver verwijderd van Tesla’s doel van 1.000 installaties per week.

Een laag volume maakt een dergelijk product bovendien duurder. De kosten van tegelproductie, engineering, opleiding van installateurs, vergunningen, garantieafhandeling en reserveonderdelen kunnen dan nauwelijks over voldoende projecten worden verdeeld. Zo bleef Solar Roof een arbeidsintensief bouwproduct, terwijl Tesla juist de efficiëntie van massaproductie nodig had.

Prijswijzigingen maakten het vertrouwenprobleem groter

Ook de prijsstelling liet zien hoe moeilijk het was om Solar Roof als een voorspelbaar consumentenproduct te verkopen. Tesla voerde in 2021 een factor voor de complexiteit van het dak in. Voor sommige klanten steeg de prijs daardoor met 30 tot 150 procent — in sommige gevallen zelfs nadat zij al een contract hadden ondertekend.

De kwestie leidde tot een collectieve rechtszaak in de Verenigde Staten. De schikking voorzag in een fonds van 6 miljoen dollar; bij de definitieve goedkeuring werd bericht over een bedrag van ongeveer 6,08 miljoen dollar en duizenden betrokken groepsleden.

De schikking bewijst op zichzelf niet dat Solar Roof nooit winstgevend had kunnen worden. Ze maakte wel duidelijk hoe lastig het is om een vaste consumentenprijs te beloven wanneer ieder dak andere ontwerp- en bouwwerkzaamheden vereist. Onverwachte prijsverhogingen maakten het product bovendien moeilijker te verkopen en bemoeilijkten voorspelbare marges voor Tesla.

Waarom gewone zonnepanelen de logische opvolger zijn

De gemelde koerswijziging betekent niet dat Tesla de residentiële energiemarkt verlaat. Conventionele zonnepanelen passen beter bij een gestandaardiseerde toeleveringsketen: ze kunnen eenvoudiger worden geproduceerd, opgeslagen, vervoerd en geïnstalleerd. Ook hoeft een klant niet automatisch zijn volledige dak te vervangen wanneer dat nog in goede staat is.

Tesla biedt onder meer de TSP-420 aan, een zonnepaneel dat in Gigafactory New York in Buffalo wordt geassembleerd. Ook de TSP-415 en TSP-420 worden gepresenteerd als onderdelen van een breder energiesysteem met omvormer, Powerwall-thuisbatterij, laadoplossingen voor elektrische auto’s en Tesla-auto’s.

De productlijn wordt daarmee conventioneler en overzichtelijker:

• Solar Panels voor de opwekking van elektriciteit;
• Powerwall voor energieopslag in huis;
• Megapack voor grootschalige en netgebonden opslag.

De websitewijzigingen ondersteunen die verschuiving. De Solar Roof-pagina verwijst door naar de pagina voor zonnepanelen en Solar Roof is uit de energienavigatie verdwenen. Tesla stopte volgens berichtgeving bovendien begin 2024 met het afzonderlijk melden van zonne-installaties in de kwartaalrapportages.

Wat betekent dit voor bestaande eigenaren?

Het einde van nieuwe bestellingen zegt nog niet hoe Tesla bestaande Solar Roof-klanten op lange termijn zal ondersteunen. Tesla heeft geen openbaar plan gepubliceerd voor de productie van vervangende dakpannen, een gegarandeerde voorraad of een afzonderlijk serviceprogramma. De melding aan installateurs gaat over toekomstige levering van dakpannen en is geen publiek gemaakte regeling voor bestaande eigenaren.

Wie een Solar Roof bezit, doet er verstandig aan de volgende documenten te bewaren:

• het installatiecontract en de garantievoorwaarden;
• serienummers van het systeem;
• foto’s van het dak en de geïnstalleerde onderdelen;
• facturen en eerdere servicerapporten.

Bij reparaties of aanpassingen kunnen eigenaren Tesla of de betrokken installateur het beste schriftelijk vragen:

• of het probleem onder de toepasselijke garantie valt;
• welke vervangende dakpannen of onderdelen nog beschikbaar zijn;
• wie de arbeidskosten en eventuele dakwerkzaamheden betaalt; en
• welke levertijd geldt wanneer een passende dakpan niet meer op voorraad is.

Het grootste risico is niet per se dat geïnstalleerde systemen onmiddellijk uitvallen. De onzekerheid zit eerder in de beschikbaarheid van specifieke vervangende dakpannen over meerdere jaren. Omdat het om een klein en ontwerpgebonden product gaat, is het niet vanzelfsprekend dat dezelfde onderdelen onbeperkt leverbaar blijven.

De bredere les voor Tesla

Solar Roof was een ambitieuze poging om zonne-energie onderdeel van het gebouw zelf te maken. De geschiedenis van het product suggereert echter dat een fraai geïntegreerd uiterlijk de economische problemen van maatwerkbouw niet kon oplossen.

Tesla lijkt daarom niet te stoppen met zonne-energie, maar wel met de moeilijkst schaalbare variant ervan. De onderneming kiest voor herhaalbaarheid: standaardpanelen, een eenvoudiger installatieproces en opslagproducten die bij veel meer woningen en energieprojecten passen.

De conclusie is dus niet dat Tesla zonne-energie heeft opgegeven. Het bedrijf lijkt vooral nieuwe orders voor het ingewikkelde zonnedakpannenmodel te beëindigen en zijn aanbod te concentreren op conventionele zonnepanelen en Powerwall. Dat de terugtrekking stil verloopt — zonder uitgebreide openbare aankondiging van Tesla — laat voor bestaande eigenaren nog één belangrijke vraag open: hoe ruimhartig en hoe lang zal het bedrijf de kleine groep Solar Roof-klanten blijven ondersteunen?