Slechts 7% van de CFO's ziet hoog AI-rendement – dit moet er veranderen volgens Gartner

Deze scheefgroei is een fundamentele reden waarom het ROI-gat blijft bestaan. Veel financiële organisaties financieren incrementele efficiëntiewinsten, terwijl ze te weinig investeren in AI-toepassingen die direct gekoppeld zijn aan omzetgroei, strategische besluitvorming en onderscheidend vermogen . De boodschap van Gartner was helder: CFO's verwarren de inzet van AI met het creëren van waarde, en dat frame moet dringend veranderen .

Het driefasen-stappenplan voor AI in finance

Om CFO's uit de pilot-valkuil te helpen en te bewegen richting betekenisvol rendement, adviseerde Gartner een gestructureerde aanpak in drie stappen :

1. Bepaal de visie en beoordeel de volwassenheid — Financieel leiders moeten eerst een heldere visie definiëren voor hoe een AI-gestuurde financiële functie eruitziet. Die visie moet drie vragen beantwoorden: wat is de gewenste eindstaat, hoe draagt AI bij aan de bedrijfsdoelstellingen, en welke concrete waarde levert AI het bedrijf op? Een volwassenheidsmeting helpt vervolgens om de capaciteitshiaten te identificeren die eerst gedicht moeten worden .
2. Bouw de roadmap — Zodra de visie en het volwassenheidsniveau helder zijn, vertalen CFO's die naar een concrete roadmap voor AI-adoptie. Deze roadmap moet gaan over cultuur, governance, vaardigheden en data – niet alleen technologie – en moet een gefocuste portfolio van use cases identificeren om te prioriteren, te piloten en uiteindelijk op te schalen .
3. Voer use cases uit en schaal ze op — De laatste fase verschuift van plannen naar gedisciplineerde uitvoering. In plaats van tientallen losse pilots na te jagen, moeten financiële teams een beperkt aantal geprioriteerde use cases opschalen die een duidelijke route naar gerealiseerde bedrijfswaarde hebben .

Pas op voor de 'accidentele fabriek' van te veel pilots

Een van de scherpste waarschuwingen van Gartner op het symposium was gericht tegen een veelvoorkomend faalpatroon: de "accidentele fabriek". Dit ontstaat wanneer organisaties AI behandelen als een verzameling losse tools in plaats van een geïntegreerd systeem, wat leidt tot een ongecontroleerde wildgroei van pilots zonder een helder pad naar productie .

De cijfers onderstrepen de ernst van het probleem. In gerelateerd Gartner-materiaal dat tijdens het symposium werd gepresenteerd, werd vermeld dat 59% van de AI-initiatieven er niet in slaagt de productiefase te bereiken, waardoor potentiële waarde permanent vastzit in de pilotfase . Gartner adviseerde CFO's om het aantal actieve pilots te beperken, te focussen op use cases met toegankelijke data en een korte 'time-to-value', en om beheerste, geïntegreerde AI-systemen te bouwen die daadwerkelijk schaalbaar zijn .

Wacht niet op efficiëntie om achter hogere waarde aan te jagen

Misschien nog wel het meest tegenintuïtieve advies van Gartner was dat productiviteitsgedreven efficiëntie-use cases niet behandeld moeten worden als een voorwaarde om hogere AI-waarde na te jagen. Het onderzoeksbureau spoorde CFO's expliciet aan om verder te kijken dan de automatisering van bestaande taken en direct te investeren in use cases die gericht zijn op materiële bedrijfsproblemen – ook als die projecten risicovoller lijken of moeilijker te meten zijn met traditionele ROI-formules .

In hun presentatie op het symposium adviseerden Gartner-analisten CFO's om te stoppen met het zoeken naar één enkele ROI-formule en in plaats daarvan een gebalanceerde AI-portfolio op te bouwen: productiviteits-use cases voor routinetaken, gerichte procesverbeteringen om specifieke workflows te optimaliseren, en selectieve transformatieve weddenschappen die bedrijfsmodellen kunnen hervormen . De reis-analogie die Gartner hiervoor gebruikte, blijft goed hangen: routine-reizen (productiviteitswinst), gerichte expedities (procesverbeteringen) en ambitieuze ontdekkingsreizen (transformatie) horen allemaal in de portfolio, maar dienen totaal verschillende doelen en vragen om verschillende beoordelingscriteria .

Het volwassenheidsmodel onder de motorkap

Onder Gartners driefasen-stappenplan ligt een bredere set van AI-volwassenheidsdimensies die aanzienlijk verder gaan dan simpele adoptiecijfers. Het raamwerk omvat zeven capaciteitsgebieden: strategie, waarde, organisatie, mensen & cultuur, governance, engineering en data .

Voor CFO's is de praktische implicatie helder. Een organisatie kan niet simpelweg AI-tools kopen en zichzelf volwassen noemen. Echte vooruitgang vereist systematische investeringen in alle zeven dimensies – het opbouwen van een bedrijfsgerichte AI-strategie, het fatsoenlijk beheren van data, het bijscholen van bestaand finance-talent, en het creëren van organisatiestructuren die AI op schaal ondersteunen in plaats van in geïsoleerde experimenten . De organisaties die de sterkste resultaten boeken, zo merkte Gartner op, zijn degenen die AI doelbewust inzetten in klant-, product- en besluitvormingstoepassingen, niet degenen die simpelweg het meeste geld uitgeven .

De slotsom van het symposium: finance heeft AI sneller omarmd dan het heeft geleerd om er winst mee te maken. Om het gat te dichten moeten CFO's hun uitgaven opnieuw in balans brengen, structuur aanbrengen in hun AI-portfolio's, en succes afmeten aan gerealiseerde bedrijfsresultaten – niet aan het aantal geïmplementeerde tools.