SpaceX schiet Amazon voorbij na record-IPO: waarom SPCX stijgt en analisten waarschuwen

Op 15 juni maakten de begeleidende banken Goldman Sachs en Morgan Stanley gebruik van de zogenoemde greenshoe-optie. Daarmee konden zij extra aandelen kopen wanneer de vraag groot genoeg was. In totaal kwamen er ongeveer 83,3 miljoen aandelen bij, waardoor de totale opbrengst steeg tot 85,7 miljard dollar .

Ook de manier waarop SpaceX de introductieprijs vaststelde, was ongebruikelijk. In plaats van eerst een bandbreedte te publiceren en daarna op basis van gesprekken met beleggers tot een definitieve prijs te komen, kondigde het bedrijf al weken vooraf een vaste prijs van 135 dollar aan. Dat was een duidelijk signaal dat SpaceX veel vertrouwen had in de vraag .

Waarom een kleine free float de koers omhoog stuwde

Het belangrijkste cijfer van deze beursgang is misschien niet 85,7 miljard dollar, maar 4,9%. Dat is het geschatte percentage aandelen dat na de greenshoe-optie publiek beschikbaar was . Bij de introductie lag de free float — het deel van de aandelen dat daadwerkelijk vrij op de beurs wordt verhandeld — rond 4,2%. Bij een waardering van ongeveer 1,77 biljoen dollar betekende dat dat slechts een klein deel van SpaceX op de markt beschikbaar was .

Tegelijkertijd was de vraag uitzonderlijk groot:

• Particuliere beleggers dienden orders in ter waarde van meer dan 70 miljard dollar .
• Japanse beleggers, vooral particulieren, wilden voor meer dan 6,2 miljard dollar aan aandelen kopen. Uiteindelijk kregen zij voor ongeveer 2,2 miljard dollar toegewezen — circa 3% van de wereldwijde aanbieding .
• Amerikaanse brokers zoals Robinhood, Charles Schwab, Fidelity en SoFi konden iedere in aanmerking komende klant die aandelen had aangevraagd minstens één aandeel toewijzen. Dat onderstreepte hoe schaars het aandeel was .

Wanneer veel beleggers tegelijk om een beperkt aantal aandelen vragen, kan zelfs een relatief kleine koopgolf de koers sterk bewegen. Dat lijkt bij SpaceX precies te zijn gebeurd.

Het aandeel opende op 12 juni rond 150 dollar en sloot die dag op 160,95 dollar . Op 16 juni noteerde SPCX boven 211,80 dollar, goed voor een beurswaarde van bijna 2,8 biljoen dollar . Tijdens de handel liep de beurswaarde kort op tot ongeveer 2,95 biljoen dollar, waarmee SpaceX zelfs tijdelijk boven het intradayrecord van Microsoft uitkwam .

SpaceX passeert Amazon

Op de ochtend van 16 juni haalde SpaceX Amazon in op de wereldwijde ranglijst van beurswaarden. Amazon werd toen gewaardeerd op ongeveer 2,65 tot 2,68 biljoen dollar, terwijl SpaceX na slechts vier handelsdagen boven dat niveau uitkwam .

De opmars verliep in hoog tempo:

• 12 juni: SPCX opende rond 150 dollar en sloot op 160,95 dollar. De beurswaarde bedroeg ongeveer 2,1 biljoen dollar .
• 15 juni: het aandeel steeg nog eens 19%, waardoor SpaceX onder meer Meta, Tesla en Broadcom voorbijging en een beurswaarde van ongeveer 2,5 biljoen dollar bereikte .
• 16 juni: in de vroege handel kwam daar meer dan 10% bij. SpaceX passeerde Amazon en stond kortstondig rond 2,9 biljoen dollar, voordat de koers stabiliseerde rond een beurswaarde van ongeveer 2,8 biljoen dollar .

Ook de handelsactiviteit was buitengewoon. Op dinsdag wisselden voor meer dan 1,16 miljard dollar aan SpaceX-aandelen van eigenaar. Op sommige handelsplatforms was het volume vóór opening bovendien meerdere keren groter dan dat van het op één na actiefste aandeel .

Analisten zien juist neerwaarts risico

De beurskoers vertelt een verhaal van uitzonderlijk optimisme. De waarderingsmodellen van sommige analisten vertellen iets heel anders.

Keith Snyder van CFRA begon op 12 juni met de opvolging van SpaceX en gaf het aandeel een ongebruikelijk verkoopadvies. Zijn koersdoel bedraagt 115 dollar, onder de introductieprijs van 135 dollar en aanzienlijk onder het niveau waarop het aandeel later die week noteerde . Snyder verwees naar een te ambitieuze groeistrategie, hoge kapitaalbehoefte en de volgens hem opgelopen waarderingsverwachtingen .

Bij een analyse waarbij de verschillende bedrijfsonderdelen afzonderlijk worden gewaardeerd, kwam Snyder uit op ongeveer 188 miljard dollar voor de lanceeractiviteiten en circa 700 miljard dollar voor Starlink. Volgens zijn berekening rechtvaardigen die onderdelen, samen met de overige activiteiten, niet de waardering die de markt momenteel impliceert .

Morningstar-analist Nicolas Owens was nog somberder. Morningstar schatte de reële waarde voorafgaand aan de beursgang op slechts 63 dollar per aandeel . Het bedrijf omschreef die waardering als vooral het resultaat van de berekening, niet van scepsis .

New Street Research nam een neutraler standpunt in met een koersdoel van 165 dollar, maar ook dat lag onder de koersniveaus van 15 juni .

Het belangrijkste risico is volgens de negatieve scenario’s mechanisch van aard: dezelfde kleine free float die een snelle stijging mogelijk maakte, kan een verkoopgolf versterken wanneer het sentiment omslaat. Als maar weinig aandelen beschikbaar zijn, kunnen kopers en verkopers elkaar op korte termijn uit balans brengen .

Japanse particuliere beleggers stapten massaal in

Japan was een van de duidelijkste voorbeelden van de vraag naar SpaceX-aandelen. Japanse huishoudens beschikken gezamenlijk over ongeveer 15 biljoen dollar aan financiële activa. Tegelijkertijd waren er sinds de beursgang van SoftBank Corp. in 2018 weinig beursintroducties van vergelijkbare omvang .

SpaceX wilde aanvankelijk maximaal 2 miljard dollar bij Japanse beleggers ophalen. Door de grote belangstelling werd dat doel met 25% verhoogd naar 2,5 miljard dollar . Uiteindelijk kregen Japanse kopers voor 2,2 miljard dollar toegewezen, verdeeld over 16,3 miljoen aandelen van klasse A — ongeveer 3% van de wereldwijde aanbieding .

Meer dan 1.000 Japanse klanten vroegen ieder voor minimaal 624.500 dollar aan aandelen aan. Mizuho Securities USA verzorgde het lokale deel van de transactie . Het verschil tussen meer dan 6,2 miljard dollar aan vraag en 2,2 miljard dollar aan toewijzingen laat zien hoe ver de belangstelling boven het beschikbare aanbod lag .

Wat kan de rally verder beïnvloeden?

SpaceX wordt naar verwachting versneld opgenomen in de Nasdaq 100. Ook toevoegingen aan indexen van FTSE Russell en MSCI worden verwacht, al waren de precieze tijdstippen in de beschikbare bronnen niet bevestigd . Zulke opnames kunnen extra koopdruk veroorzaken bij indexfondsen en andere passieve beleggers.

Volgens berichtgeving rond de beursgang rapporteerde SpaceX na de fusie met xAI ongeveer 18,67 miljard dollar omzet en een nettoverlies van 4,94 miljard dollar. Dat betekent dat beleggers momenteel niet alleen betalen voor bestaande resultaten, maar vooral voor toekomstige groei en uitvoering van zeer kapitaalintensieve plannen.

De beursgang veroorzaakte daarnaast een parallelle activiteit op cryptomarkten. Er werd gehandeld in SpaceX-gerelateerde perpetual futures, getokeniseerde aandelen en voorspellingsmarkten. Ook Dogecoin kreeg steun van het bredere sentiment rond Musk, al werden in de beschikbare bronnen geen specifieke koers- of volumecijfers voor die beweging vastgelegd.

Beleggers op het Chinese vasteland en in Hongkong mochten volgens de prospectus geen toegang krijgen tot marketingmateriaal of toewijzingen van de beursgang. De beperking werd toegeschreven aan regelgeving en licentievereisten.

De kernvraag voor beleggers

De beursgang van SpaceX bracht een zeldzame combinatie samen: een bedrijf met sterke technologische activa, een oprichter met een wereldwijd gevolg onder particuliere beleggers en een extreem kleine free float. Dat verklaart waarom de koers in enkele dagen zo sterk kon stijgen.

Het optimistische scenario is dat de activiteiten rond raketlanceringen, Starlink en AI samen een waardering van meerdere biljoenen dollars kunnen dragen. Het negatieve scenario is dat de huidige koers uitgaat van vrijwel vlekkeloze uitvoering van plannen die onzeker, duur en nog volop in ontwikkeling zijn.

De vraag is daarom niet alleen of SpaceX een uitzonderlijk bedrijf is. De vraag is ook hoeveel toekomstig succes al in de koers zit verwerkt. De schaarste die de opmars mogelijk maakte, kan bij een omslag in het sentiment namelijk net zo goed de daling versterken .