Primeur: Finse megamotor draait op pure waterstof en levert stroom aan Spaans net

Op 11 juni 2026 heeft de Finse technologiegroep Wärtsilä een indrukwekkende technische mijlpaal bereikt. In haar testlaboratorium in Bermeo, in Spaans Baskenland, liet het bedrijf met succes draaien wat het de eerste grootschalige 100% waterstofmotor ter wereld noemt. De motor, de Wärtsilä 31H2 genaamd, werd niet in isolatie getest, maar leverde rechtstreeks elektriciteit aan het Spaanse hoogspanningsnet – een absolute primeur voor een motor van dit formaat en brandstoftype .

Dit evenement markeert de laatste validatiefase voordat de motor in de verkoop gaat. Potentiële klanten waren in juni ter plaatse om te zien hoe de motor onder realistische netomstandigheden functioneerde – een cruciale stap richting commerciële uitrol, die naar verwachting in 2027 op gang komt .

Hoe de Wärtsilä 31H2 waterstofmotor werkt

De 31H2 is geen kleine proefopstelling. Het is een industriële viertakt zuigermotor met een gemiddeld toerental, gebouwd op het Wärtsilä 31-platform – een architectuur waarvan de dieselvariant ooit een Guinness World Record voor efficiëntie in handen had .

De motor is een kolos, met een hoogte van ongeveer 4,6 meter en een lengte van bijna 8,8 meter. In zijn conventionele vorm levert hij ongeveer 13.000 pk (ongeveer 9,8 MW), al varieert het vermogen afhankelijk van de brandstof .

De sleutel om een zuigermotor op pure waterstof te laten branden, is het verbrandingscontrolesysteem. Waterstof verbrandt met een zeer hoge vlamsnelheid en vereist heel weinig energie om te ontsteken, wat het risico op voortijdige ontsteking (pingelen) en terugslag verhoogt. De 31H2 beheerst deze risico's met een speciaal controlesysteem dat parameters in realtime aanpast om de verbranding stabiel te houden over het volledige flexibele brandstofbereik .

Motorspecificaties en een dubbele variantstrategie

Wärtsilä hanteert een tweesporenbeleid voor de waterstoftransitie. Beide motoren zijn gebaseerd op hetzelfde V31-platform, maar dienen verschillende behoeften:

• Wärtsilä 31SG-H2 (waterstof-ready): Dit model is een directe evolutie van de aardgasmotoren van het bedrijf. Het werkt op aardgas of een mengsel van maximaal 25% waterstof (op volumebasis), zonder enige hardware-aanpassingen – alleen aanpassingen in het controlesysteem zijn nodig. De motor kan in het veld worden opgewaardeerd om op 100% waterstof te draaien zodra een klant een betrouwbare waterstofvoorziening heeft .
• Wärtsilä 31H2 (pure waterstofmotor): Dit is een speciaal gebouwde motor die vanaf het begin is ontworpen voor volledige brandstofflexibiliteit – van 0% tot 100% waterstof, met aardgas als alternatief. De test in Bermeo valideerde deze motor op pure waterstof .

Belangrijke prestatiecijfers uit Wärtsilä's documentatie en openbare verklaringen:

• Vermogen op aardgas: ~12 MW. Een woordvoerder bevestigde dat de V31 medium-boring motor 12 MW produceert op gas .
• Vermogen op 100% waterstof: Lager dan de gas-classificatie. Wärtsilä had eerder een duurzame werking op pure waterstof aangetoond bij ongeveer 70% van een typische scheepsmotorbelasting. De waterstofgestookte stroomproductie is lager dan die op aardgas, al werd de exacte vermindering voor de netgekoppelde test niet gespecificeerd .
• Prestaties bij waterstofbijmenging: Met een 25% waterstofmengsel bereikte de motor 95% belasting in eerdere commerciële tests. Met een 17% mengsel haalde hij 100% belasting .

De rol van Air Liquide's elektrolyser

De waterstof die bij de test in Bermeo is gebruikt, was geen 'grijze' waterstof geproduceerd uit aardgas. Air Liquide leverde groene waterstof die is gemaakt via waterelektrolyse, een proces dat geen CO₂ uitstoot wanneer het wordt aangedreven door hernieuwbare elektriciteit. Het bedrijf heeft hier diepgaande ervaring mee – de HyBalance-faciliteit in Europa is een van de eerste industriële PEM-elektrolyse-installaties .

De waterstof voor de demonstratie in Bermeo voldeed aan de Europese Richtlijn Hernieuwbare Energie (RED), wat strikte duurzaamheidscriteria garandeert. Air Liquide schaalt ook drastisch op: het bedrijf bouwt de 200 MW ELYgator-elektrolyser in Nederland, die tot 23.000 ton hernieuwbare en koolstofarme waterstof per jaar moet produceren .

Commerciële validatie: wat de test werkelijk bewijst

Het evenement in Bermeo, dat in juni 2026 plaatsvond in het bijzijn van klanten, is niet zomaar een laboratoriumproef. In het officiële persbericht van Wärtsilä wordt het omschreven als de start van de 'validatie'-fase van de motor. Het bedrijf laat de motor op het Spaanse net draaien om aan energieproducenten en industriële gebruikers te laten zien dat de technologie betrouwbaar, flexibel en CO₂-vrij vermogen kan leveren onder reële omstandigheden .

Deze validatie is de laatste stap voordat commerciële bestellingen worden geplaatst. Wärtsilä verwacht een commerciële opschaling vanaf 2027 . Het doel zijn energiecentrales op nutsschaal in de orde van honderden megawatts, gebouwd uit meerdere motormodules – vergelijkbaar met hoe datacenters en afgelegen industrieën vandaag de dag hun stroomvoorziening opbouwen .

Een ontwikkeltraject van zes jaar: 2020–2026

Wärtsilä is niet van de ene op de andere dag overgestapt van aardgas naar pure waterstof. Het bedrijf heeft een systematisch, meerjarig testprogramma doorlopen:

• 2020: Wärtsilä en WEC Energy Group voltooiden de eerste 25 vol-% waterstofmengseltest ter wereld op een onaangepaste 50SG-motor. De motor draaide drie dagen, gekoppeld aan het net in Michigan, en bereikte 95% belasting op het mengsel .
• 2022: Uitgebreide mengseltests vonden plaats in Wärtsilä's laboratoria in Vaasa, Finland, en Bermeo, Spanje. Ook vond een commerciële demonstratie plaats in de centrale van WEC Energy Group .
• 2023: Een test met EPRI en WEC Energy Group op een 20 MW-motor toonde aan dat 25% waterstofbijmenging leidde tot een beter dan verwachte efficiëntie en lagere NOx-uitstoot dan voorzien, allemaal zonder hardware-aanpassingen .
• 2024: Wärtsilä lanceerde 's werelds eerste concept voor een grootschalige 100% waterstof-ready motorkrachtcentrale. Het ontwerp ontving Fase 1 H2-Readiness-certificering van TÜV SÜD .

Het kostenprobleem: waarom €6,29/kg telt

In de berichtgeving over de test in Bermeo wordt een prijs van €6,29 per kilogram voor groene waterstof in Spanje genoemd. Dit cijfer sluit aan bij bredere Europese kostenramingen voor groene waterstof, die doorgaans variëren van €5 tot €8/kg, afhankelijk van de prijs van hernieuwbare elektriciteit en de bedrijfsduur van de elektrolyser .

Bij deze prijs zijn de brandstofkosten om elektriciteit op te wekken uit pure waterstof aanzienlijk hoger dan het verstoken van aardgas. De waardepropositie van de motor is dan ook niet goedkope energie – het gaat om gegarandeerd, CO₂-vrij en razendsnel op- en afregelbaar vermogen, iets wat een gasturbine of batterij alleen niet volledig kan bieden. Voor sectoren met decarbonisatieverplichtingen of een onbetrouwbare netstroom kan dat de businesscase ingrijpend veranderen.

Waar de motor ingezet zal worden

Wärtsilä richt zich met het 31H2-platform op meerdere sectoren die precies deze combinatie van CO₂-vrije certificering en absolute betrouwbaarheid nodig hebben:

• Datacenters: Datacenters hebben behoefte aan gegarandeerde, schakelbare back-up en hoofdstroom. Een waterstofmotor met een opregeltijd van twee minuten kan onmiddellijk reageren op netschommelingen en tegelijkertijd voldoen aan de CO₂-neutraliteitsdoelstellingen van bedrijven .
• Mijnbouw: Afgelegen mijnbouwlocaties werken vaak op dieselgeneratoren. Een motor die op 100% lokaal geproduceerde groene waterstof draait, biedt een koolstofvrije basislast zonder afhankelijkheid van een verre netaansluiting.
• Cement en zware industrie: Deze sectoren hebben procesemissies die notoir moeilijk te reduceren zijn. Een flexibele waterstofmotor kan zowel de benodigde elektriciteit als de hoge-temperatuurwarmte leveren die sommige industriële processen vereisen.
• Textielproductie: In regio's die de infrastructuur voor hernieuwbare waterstof uitbouwen, biedt de motor een decarbonisatieroute voor de substantiële stroom- en warmtelasten van textielfabrieken.

De Wärtsilä 31H2-motor is een belangrijk onderdeel van een grotere gok: dat groene waterstof de ontbrekende schakel kan worden tussen onvoorspelbare hernieuwbare energiebronnen en de sectoren die 24 uur per dag, weer of geen weer, over elektriciteit moeten beschikken.