Italië valt Apple aan in historisch DMA-onderzoek naar monopolie op iCloud-back-ups

Op 16 juni 2026 is de Italiaanse Mededingings- en Marktautoriteit (AGCM) een formeel onderzoek gestart naar Apple. De verdenking: het bedrijf geeft zijn eigen iCloud-dienst oneigenlijk bevoorrechte toegang tot back-upfuncties van iOS en iPadOS, en schendt daarmee de Europese Digital Markets Act (DMA) . Het is de allereerste keer dat een nationale mededingingsautoriteit (NCA) op eigen houtje een DMA-inbreukprocedure start, zonder de Europese Commissie af te wachten .

De zaak draait om een hard en praktisch verwijt: cloudopslagdiensten van derden, zoals Google Drive, Dropbox of OneDrive, kunnen geen volledige systeemback-ups maken van een iPhone of iPad. Die kerntaak reserveert Apple exclusief voor iCloud . Volgens de AGCM belemmert dit de vrije en effectieve interoperabiliteit waar concurrerende clouddiensten recht op hebben onder Artikel 6(7) van de DMA .

Waarom dit onderzoek een gamechanger is

Deze zaak is baanbrekend op drie fronten: juridisch, technisch en politiek. Het is een lakmoesproef voor de handhavingskracht van de DMA en een directe aanval op de fundamenten van Apple's ecosysteem.

1. Test voor het nationale handhavingsmodel van de DMA

De DMA geeft het primaat aan de Europese Commissie, maar Artikel 38(7) maakt het nationale mededingingsautoriteiten mogelijk eigen onderzoeken te starten naar niet-naleving . De AGCM greep die kans na een klacht die via klokkenluiderskanalen was binnengekomen, en test zo of dit gedecentraliseerde model in de praktijk werkt .

Als de bevindingen van de AGCM standhouden of de finale beslissing van de Commissie beïnvloeden, is dat een krachtig signaal naar collega-toezichthouders. In Frankrijk, Duitsland, Spanje en Nederland zouden zij zich gesterkt kunnen voelen om techreuzen agressiever aan te pakken zonder op Brussel te wachten. Bij een overtreding riskeert Apple een boete tot 10% van zijn totale wereldwijde jaaromzet – een van de krachtigste stokken achter de deur die de DMA biedt .

2. De pijlen gericht op diepe platformtoegang

De technische beschuldigingen zijn ongekend concreet. Huidige versies van iOS en iPadOS staan niet toe dat clouddiensten van derden de hardware- en software-interfaces op laag niveau aanspreken, die nodig zijn om een volwaardige apparaat-back-up te maken. Dit is het type back-up dat apps, instellingen en systeemdata herstelt – een privilege dat exclusief voor iCloud is weggelegd .

De AGCM stelt dat concurrenten hierdoor "geen gelijke toegang krijgen tot dezelfde hardware- en softwarefuncties die wel beschikbaar zijn voor Apple's iCloud" . Als Apple in overtreding wordt bevonden, kan het worden gedwongen om deze diepe integratiepunten te openen – iets wat het bedrijf al jarenlang weigert, onder het mom van noodzakelijke privacy- en veiligheidsmaatregelen .

3. Cloud-interoperabiliteit als nieuw DMA-strijdtoneel

Eerdere DMA-handhaving richtte zich op zaken als appwinkels van derden, standaard browserkeuze en toegang tot NFC-betalingen . Deze zaak verlegt de focus naar verticale interoperabiliteit – hoe diep concurrerende diensten in het besturingssysteem zelf kunnen integreren.

Een uitspraak tegen Apple zou vestigen dat cloudopslag en back-up essentiële interoperabele diensten zijn, geen optionele extraatjes. Voor gebruikers zou een positieve uitkomst op termijn échte keuzevrijheid in back-updiensten op iOS kunnen betekenen, vergelijkbaar met de vrijheid die je op Android of desktopplatforms al gewend bent.

Apple's meest waarschijnlijke verweer

De verdedigingslinie van Apple is te voorspellen: het bedrijf zal aanvoeren dat het beperken van volledige systeemback-up-toegang noodzakelijk is om de privacy van gebruikers en de veiligheid van apparaten te beschermen . Apple gebruikte dit argument al eerder in andere DMA-compliance-kwesties en framede diepe systeemtoegang voor derden steevast als een kanaal voor misbruik of datalekken.

Het AGCM-onderzoek zal uitwijzen of dat argument standhoudt onder de interoperabiliteitsnorm van de DMA. De wet geeft poortwachters namelijk geen onbeperkte vrijbrief om generieke veiligheidsbezwaren als dekmantel te gebruiken, zodra de Commissie of NCA's vaststellen dat technisch gelijkwaardige, beveiligde toegang wél mogelijk is.

Mogelijke scenario's

De onderzoeksresultaten worden gedeeld met de Europese Commissie ter ondersteuning van haar rol als enige DMA-handhaver . Er zijn meerdere uitkomsten denkbaar:

• Volledig compliant-bevel: Apple wordt gelast om gedocumenteerde, stabiele API's te leveren waarmee externe cloudaanbieders onder gelijke voorwaarden volledige iOS- en iPadOS-back-ups kunnen uitvoeren.
• Boetes en structurele maatregelen: Naast boetes tot 10% van de wereldwijde omzet kunnen de AGCM of de Commissie dwingende technische aanpassingen aan iOS en iPadOS eisen.
• Schikking of vrijwillige aanpassingen: Apple kan ervoor kiezen om, nog voor formele conclusies, preventief de relevante interfaces open te stellen, zoals het eerder deed met enkele NFC- en browserkeuze-aanpassingen.

De grotere implicaties

Voor de cloudopslagmarkt kan een pro-concurrentie uitkomst de drempels verlagen voor diensten die op Apple-platforms met iCloud concurreren. Voor de DMA-handhaving is het een waterscheidingsmoment: het eerste bewijs dat nationale toezichthouders op eigen initiatief de compliancedruk op Big Tech-poortwachters kunnen opvoeren, en zo een handhavingslandschap op meerdere fronten creëren.

Aan die gedecentraliseerde aanpak kleeft ook een risico: fragmentatie. Als verscheidene NCA's separate DMA-onderzoeken starten met uiteenlopende interpretaties, kunnen poortwachters opgezadeld raken met conflicterende verplichtingen in de verschillende EU-lidstaten . De Italiaanse kwestie zal met argusogen worden gevolgd als een praktijktest voor hoe met die spanningsverhouding wordt omgegaan.