#PSBlackout uitgelegd: waarom PlayStation-fans Sony boycotten om het discplan voor 2028

Wat is #PSBlackout?

#PSBlackout is een gecoördineerde boycot van PlayStation die een week duurt. De actie is georganiseerd door gamepreservatiegroep Does It Play? en vindt plaats van 23 augustus om 19.00 uur lokale tijd tot 30 augustus om 19.00 uur lokale tijd in 2026. Deelnemers wordt gevraagd om in die periode niet in te loggen op PlayStation Network (PSN), niet op PlayStation-consoles te spelen en geen content via de gamediensten van Sony te kopen.

De campagne richt zich tegen Sony's besluit om vanaf januari 2028 geen fysieke discs meer te produceren voor nieuw uitgebrachte PlayStation-games. Nieuwe titels zouden daarna digitaal worden verspreid, onder meer via winkelverpakkingen met een downloadcode in plaats van een disc.

Wat moeten deelnemers doen?

De oproep is bewust eenvoudig. Supporters kunnen hun console zeven dagen uitschakelen of uitloggen bij hun PlayStation-account. De bredere economische en gameplayboycot houdt in dat deelnemers:

• niet inloggen op PSN;
• geen PlayStation-games spelen tijdens de blackout;
• niets kopen in de PlayStation Store; en
• geen andere uitgaven doen binnen het gamingecosysteem van Sony.

Volgens de organisatoren moet de actie zowel het gebruik als de omzet van PlayStation zichtbaar raken. Tegelijk willen ze laten zien dat een deel van de spelers fysieke uitgaven belangrijk blijft vinden vanwege eigendom en langetermijnbewaring.

Waarom zorgt Sony's discbesluit voor zoveel kritiek?

Voor voorstanders van fysieke games gaat het niet alleen om een doosje in de kast. Een disc is een tastbare kopie die kan worden doorverkocht, uitgeleend of bewaard zonder volledig afhankelijk te zijn van een digitale winkel.

Een digitale aankoop is daarentegen gekoppeld aan een account, licentievoorwaarden en de voortdurende beschikbaarheid van de betreffende diensten. Als een game uit de verkoop wordt gehaald, een licentie vervalt of een online dienst uiteindelijk sluit, kan toegang tot die titel moeilijker worden.

Daarom zien critici Sony's koerswijziging als een kwestie van zowel consumentenrechten als gamepreservatie. Een winkeldoos met alleen een downloadcode lijkt op een fysieke aankoop, maar biedt niet dezelfde offline-onafhankelijkheid als een disc waarop de game daadwerkelijk staat.

De bredere petitiebeweging ‘Don’t Kill the Disc’ heeft de kritiek extra zichtbaarheid gegeven. Particle meldde dat die petitie vóór de aankondiging van de blackout ongeveer 345.000 handtekeningen had verzameld.

Wat blijft er over van de winkelverkoop?

Sony schaft fysieke winkels niet volledig af. Ook na 2028 kunnen nieuwe games in winkels worden verkocht, maar de verpakking kan dan een digitale downloadcode bevatten in plaats van speldata op een disc.

Dat houdt een fysiek aankoop- en cadeauformat in stand, maar het verschil met een disc is aanzienlijk. Een code moet doorgaans via de online infrastructuur van het platform worden ingewisseld. Bovendien biedt zo'n code niet dezelfde mogelijkheden voor doorverkoop, offline-installatie en langetermijnbewaring als fysieke media.

De wijziging geldt niet voor games die vóór januari 2028 verschijnen. Bestaande discs blijven op compatibele hardware bruikbaar; het beleid heeft betrekking op nieuwe releases na de aangekondigde overgangsdatum.

De markt beweegt al richting digitaal

Sony heeft een duidelijk commercieel argument voor de overstap. Digitale aankopen waren goed voor 78% van de PlayStation-gameverkopen in boekjaar 2025. In het kwartaal dat eindigde op 31 maart 2026 liep dat aandeel zelfs op tot 85%.

Ook de verkoop van fysieke games in de Verenigde Staten staat onder druk. Volgens Circana-cijfers die in augustus werden aangehaald, besteedden Amerikaanse consumenten in juli 2026 85 miljoen dollar aan game-discs. Dat werd omschreven als het laagste maandresultaat sinds het onderzoeksbureau de categorie in 1995 begon te volgen.

Fysieke games zijn daarmee niet verdwenen. Nintendo meldde dat 38,5% van zijn softwareverkopen in het kwartaal tot en met 30 juni 2026 fysiek was. Dat laat zien dat de vraag per platform en spelersgroep verschilt.

Daar ligt de kern van het conflict. Sony volgt het koopgedrag van de meerderheid, terwijl de tegenstanders van #PSBlackout willen dat het bedrijf ook de minderheid blijft bedienen die waarde hecht aan bezit, verzamelen en toegang op lange termijn.

Waarom noemt Hideo Kojima de digitale toekomst ‘angstaanjagend’?

Hideo Kojima uitte kritiek op de bredere verschuiving weg van fysieke media na Sony's aankondiging. Hij noemde het besluit “heel triest”, omdat hij met fysieke formaten is opgegroeid en nog altijd Blu-rays en cd's waardeert.

Zijn belangrijkste zorg gaat echter over de controle over gamedata. Kojima waarschuwde voor een toekomst waarin gecentraliseerde servers bepalen waartoe klanten toegang hebben, in plaats van dat zij beschikken over een blijvende kopie. Hij koppelde die zorg aan een mogelijk streamingmodel waarbij een bedrijf de server beheert en toegang afhankelijk blijft van toestemming of betaling.

Die kritiek sluit aan bij het preservatie-argument achter de boycot: een game die vandaag naar een harde schijf wordt gedownload, is niet automatisch hetzelfde als een duurzame kopie die in de toekomst zelfstandig bruikbaar blijft.

Hebben fysieke games meestal een download nodig?

Niet in de brede zin waarin dat soms wordt beweerd. Uit tests van Does It Play? blijkt wel dat fysieke releases steeds vaker afhankelijk zijn van patches of extra downloads. Maar in de totale testgroep kan de meerderheid nog steeds zonder verplichte download worden uitgespeeld.

De gerapporteerde cijfers zijn:

• 73% van de geteste fysieke releases kan vanaf de meegeleverde media worden uitgespeeld zonder noodzakelijke download;
• 27% heeft een download nodig om ernstige problemen te verhelpen of essentiële content te verkrijgen; en
• bij nieuwere systemen bood 34% van de geteste PS5-games en 50% van de geteste Xbox Series X-games zonder extra download niet de volledige beoogde ervaring.

Does It Play? installeert games op hardware die volledig offline is gehouden. Daarbij gebruikt de organisatie een lokaal profiel dat niet met diensten als PSN is verbonden. Vervolgens test ze de belangrijkste spelmodus en relevante aanvullende content.

Het beeld is dus genuanceerder dan de eenvoudigste argumenten van beide kanten. Een disc garandeert geen perfecte offlinebewaring: sommige releases zijn incompleet, bevatten ernstige bugs of zijn afhankelijk van downloads. Maar het is eveneens onjuist om te zeggen dat fysieke games over het algemeen downloads nodig hebben. In de totale dataset voldeed de meerderheid van de geteste releases nog aan de norm ‘geen verplichte download’, al zijn de resultaten op nieuwere platforms duidelijk slechter.

Kan #PSBlackout Sony van gedachten doen veranderen?

De directe commerciële impact is moeilijk vast te stellen, omdat er in de beschikbare berichtgeving geen onafhankelijk geverifieerd aantal deelnemers wordt genoemd. Bovendien koopt het PlayStation-publiek al overwegend digitaal, waardoor een actie van één week voor een grote uitdaging staat als het doel is om Sony's distributiestrategie terug te draaien.

Een waarschijnlijker effect is reputatieschade en publieke druk. Een gecoördineerde blackout kan de discussie over preservatie, licenties en consumentenkeuze gaande houden. Ook kan de actie spelers laten nadenken over het verschil tussen een echte disc en een downloadcode in een doos, en uitgevers duidelijk maken dat fysieke uitgaven voor een deel van het publiek nog steeds betekenis hebben.

Sony's besluit wordt gesteund door een duidelijke markttrend. #PSBlackout laat tegelijk zien dat verkoopcijfers niet de enige maatstaf voor waarde zijn. Voor sommige spelers is fysieke media een bescherming tegen het verdwijnen van games uit de winkel, afhankelijkheid van servers en verlies van toegang in de toekomst. Dat is de boodschap die de campagne vóór januari 2028 bij Sony wil laten landen.