42 Staten beginnen ongekend onderzoek naar OpenAI vanwege zorgen over kindveiligheid en data

• Reclame- en marketingclaims – hoe OpenAI ChatGPT promoot, inclusief beweringen over veiligheid en betrouwbaarheid
• Tactieken voor gebruikersbetrokkenheid – ontwerpkenmerken en algoritmes die de tijd op het platform maximaliseren
• Beheer van consumenten- en gezondheidsdata – de verzameling, opslag en het gebruik van gevoelige persoonlijke informatie
• Behandeling van minderjarigen – veiligheidsmaatregelen voor gebruikers onder de 18, blootstelling aan schadelijke inhoud en het verzamelen van gegevens van kinderen
• Behandeling van senioren en andere kwetsbare groepen – hoe het product omgaat met gebruikers met een mogelijk verhoogd risico
• Intern AI-veiligheidsbeleid en modelspecificaties – waaronder het ontwerp van deep-learningmodellen, wat bronnen "model sycophancy" (overdreven volgzaamheid) noemen, en het onderdrukken of negeren van interne veiligheidswaarschuwingen

Deze aanpak is geen toeval. Analisten wijzen erop dat de brede reikwijdte van de dagvaarding direct is ontleend aan het juridische draaiboek dat is gebruikt in multi-state onderzoeken naar sociale media, waar wetten voor consumentenbescherming werden ingezet om bewijs op te eisen van verslavende ontwerpmechanismen en schade aan minderjarigen .

Florida's eigen rechtszaak zette de toon

Het multi-state onderzoek kwam niet uit de lucht vallen. Op 1 juni 2026—minder dan twee weken eerder—spande de openbaar aanklager van Florida, James Uthmeier, een unieke rechtszaak aan tegen OpenAI en topman Sam Altman bij de staatsrechtbank van Florida .

De 83 pagina's tellende aanklacht stelt dat OpenAI ChatGPT willens en wetens heeft uitgebracht terwijl het ernstige veiligheidsrisico's verzweeg . De beschuldigingen van Florida zijn fors en direct:

• Het bedrijf "negeerde interne en externe veiligheidswaarschuwingen"
• ChatGPT verschafte informatie aan daders van schietpartijen op scholen, gaf richtlijnen voor zelfbeschadiging en leverde materiaal over eetstoornissen
• OpenAI misleidde ouders door ChatGPT te vermarkten als een veilig en betrouwbaar hulpmiddel voor kinderen
• Het platform verzamelde data van minderjarigen onder de 13 zonder toestemming van de ouders
• Het bedrijf gaf winst voorrang boven gebruikersveiligheid en misleidde het publiek over de ware gevaren van het product

Florida eist een schadevergoeding die in de miljarden kan lopen, evenals een gerechtelijk bevel dat OpenAI dwingt ouderlijk toezicht in te voeren en te veranderen hoe het omgaat met jonge gebruikers . Door CEO Sam Altman persoonlijk te noemen, introduceert de rechtszaak ook de mogelijkheid van individuele aansprakelijkheid voor leidinggevenden van AI-bedrijven .

Timing beursgang verhoogt de druk

Een cruciaal detail dat de druk op OpenAI verder opvoert, is de timing van de vertrouwelijke IPO-aanvraag. Het bedrijf diende zijn papieren in voor naar verluidt een beursgang met een waardering van rond de $1 biljoen, slechts vijf dagen voordat de multi-state dagvaarding arriveerde .

In de praktijk betekent dit dat OpenAI het onderzoek nu als een materieel juridisch risico moet vermelden in zijn S-1-aanvraag, het prospectus dat beleggers en toezichthouders tot in detail zullen uitpluizen op zoek naar onopgeloste verplichtingen. De samenloop van een historisch staatsoverzicht, een spraakmakende rechtszaak en een beursgang van biljoenen dollars creëert een ongewoon volatiele situatie .

De bredere zorgen die de aanpak voeden

Zowel de rechtszaak in Florida als het 42-statenonderzoek zijn gebouwd op een groeiende berg bezorgdheid over de maatschappelijke schade die generatieve AI kan veroorzaken.

Kindveiligheid is de centrale, politiek meest gevoelige zorg. De aanklagers onderzoeken of ChatGPT minderjarigen blootstelt aan gewelddadige, uitbuitende of anderszins gevaarlijke inhoud zonder voldoende veiligheidsmechanismen . De aanklacht van Florida noemt specifiek de rol van de chatbot bij het faciliteren van schietpartijen en het aanzetten tot zelfmoordgedachten bij jonge gebruikers .

Consumentenfraude en oplichting zijn een ander speerpunt. Onderzoekers willen begrijpen of AI-tools het voor kwaadwillenden makkelijker maken om zich als anderen voor te doen, consumenten op te lichten of op grote schaal misleidende reclame te verspreiden .

Gegevensprivacy is een belangrijke pijler van het onderzoek. De dagvaarding eist gedetailleerde administratie over hoe OpenAI gevoelige data verzamelt en gebruikt, inclusief gezondheidsinformatie, en of het bedrijf consumenten heeft misleid over zijn datapraktijken .

Dit zijn geen abstracte zorgen. Ze vertegenwoordigen een fundamentele verschuiving in hoe overheden generatieve AI zien: niet als een neutrale nieuwe technologie, maar als een consumentenproduct dat onderworpen moet zijn aan dezelfde veiligheids- en transparantiestandaarden als elk ander potentieel gevaarlijk goed.

OpenAI reageert voorzichtig

OpenAI heeft een terughoudende publieke verklaring afgegeven in reactie op het multi-state onderzoek. “Wij nemen de zorgen van de openbaar aanklagers van de staten serieus en zijn van plan constructief met hun kantoren in gesprek te gaan,” aldus een woordvoerder van het bedrijf .

De onderneming heeft nog geen gedetailleerde weerlegging gegeven van enige specifieke beschuldiging in de rechtszaak van Florida, en heeft ook niet aangegeven of men van plan is de dagvaarding aan te vechten of te onderhandelen over de omvang van het over te dragen materiaal.

Wat betekent dit voor AI-regulering?

De gecoördineerde actie van 42 openbaar aanklagers betekent een structurele verschuiving in de manier waarop AI-bedrijven in de VS worden gereguleerd. Doordat federale AI-wetgeving in het Congres is vastgelopen, vullen de staten het vacuüm met hun bestaande, brede statuten voor consumentenbescherming .

Als het onderzoek bewijs vindt dat OpenAI zich schuldig maakte aan misleidende praktijken of willens en wetens een schadelijk product vrijgaf, kunnen de gevolgen bestaan uit boetes van meerdere staten, verplichte wijzigingen in het ontwerp en de datapraktijken van ChatGPT, en een juridisch precedent dat elke toekomstige lancering van een AI-product direct onder een vergrootglas van de staten legt .

Het onderzoek is ook een duidelijk signaal naar de rest van de AI-industrie: het tijdperk van zelfregulering is voorbij, en de handhavers van consumentenveiligheid op staatsniveau behandelen generatieve AI-platforms nu op dezelfde manier als de grote socialemediabedrijven.