Vijfde hittegolf sinds mei teistert Europa: recordhitte, dodelijke branden en economische schade van miljarden

• Spanje: Natuurbranden hebben bijna 180.000 hectare verwoest, ongeveer zes keer zoveel als in dezelfde periode in 2025. Ongeveer 200.000 mensen zijn geëvacueerd .
• Frankrijk: Tijdens de hittegolf in juni alleen al werden 1.000 extra sterfgevallen geregistreerd . Tientallen branden woeden in het zuidoosten, en drie kernreactoren moesten worden stilgelegd omdat het rivierwater dat voor koeling wordt gebruikt te warm was .
• Italië: De recordhitte eind juni leidde tot honderden extra sterfgevallen. Op het toeristeneiland Vis brak een grote natuurbrand uit .
• Groot-Brittannië: Het VK kende de droogste juli in bijna 200 jaar. Meer dan 2.700 extra sterfgevallen in Engeland worden in verband gebracht met de hitte . Zuid-Engeland heeft nu een 'zeer extreem' brandrisico .
• Slowakije: Staat op de EFFIS-lijst voor 'zeer extreem' brandgevaar voor 9 augustus .

De menselijke tol: tienduizenden doden

De menselijke tol van deze opeenvolgende hittegolven is verpletterend. Officiële gegevens van EuroMOMO meldden meer dan 10.000 extra sterfgevallen tijdens de hittegolf eind juni; meer dan 9.000 van hen waren 65 jaar of ouder . Andere schattingen zijn veel hoger.

• Wikipedia schat het totale aantal doden door de Europese hittegolven van 2026 op ~28.006, waarvan meer dan 11.900 alleen al in Duitsland .
• Een analyse van Politico identificeerde 14.000 extra sterfgevallen in slechts zes landen tijdens de junihittegolf .
• De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat de extreme hitte in de afgelopen vier jaar ongeveer 200.000 mensen in Europa heeft gedood en noemt deze sterfgevallen 'volledig te voorkomen' .

Onderzoek naar klimaattributie wijst de schuld rechtstreeks naar de klimaatverandering. Het World Weather Attribution consortium ontdekte dat de opwarming van de aarde het hete, droge en winderige weer dat branden aanwakkert, in Spanje minstens 20 keer waarschijnlijker en in Frankrijk twee keer waarschijnlijker heeft gemaakt .

Economische klap: van seizoensprobleem naar systeemrisico

De financiële impact groeit van een seizoensgebonden probleem uit tot een systemisch macro-economisch risico . Diverse studies en bankwaarschuwingen schetsen de miljardenschade.

Geraamde bbp-verliezen:

• Allianz Research schatte de bbp-verliezen voor Europa door de recente hittegolven op -0,5 procentpunt, variërend van -0,1 pp voor Duitsland tot -1,4 pp voor Spanje .
• Een gezamenlijke paper van de Universiteit van Mannheim en de ECB schatte dat hittegolven, droogte en overstromingen de Europese economische productie afgelopen zomer met 0,3% hebben verminderd, met een verwacht cumulatief verlies van 0,8% in 2029 .
• Deutsche Bank waarschuwde dat verstoring van de Rijn alleen al 0,2% van de Duitse bbp-groei in 2026 kan kosten .
• Een hoge ECB-functionaris waarschuwde eerder dat extreem weer binnen vijf jaar kan leiden tot een daling van 5% van het bbp van de eurozone .

Langetermijnkosten:
In een stresstest waarbij de heetste jaren worden herhaald, projecteert Allianz cumulatieve bbp-verliezen van 5% tot 7% voor de grootste Europese economieën tegen 2030. Dit vertaalt zich in:

• Frankrijk: 240 miljard dollar
• Italië: 147 miljard dollar
• Duitsland: 131 miljard dollar
• Spanje: 120 miljard dollar
• Totaal: 638 miljard dollar

Energie op het breekpunt

De extreme hitte heeft de Europese energie-infrastructuur tot het uiterste gedreven:

• De Paksi kerncentrale in Hongarije stond op 'een paar millimeter' van een gedwongen stilstand door lage waterstanden in de Donau .
• Drie Franse kernreactoren werden stilgelegd omdat het koelwater in de rivier te warm was .
• Roemenië gebruikte explosieven om een rots in de Donau weg te blazen om de waterstroom voor de koeling van de kerncentrale te vergroten .
• Autofabrikanten Dacia en Ford schortten de productie in Roemenië tijdelijk op vanwege een energiecrisis door droogte .
• De Rijn, een vitale slagader voor de Duitse industrie, bereikte zorgwekkend lage waterstanden die de scheepvaart bedreigen .

Branden: een continent in lichterlaaie

Autoriteiten omschrijven deze zomer als het meest catastrofale brandseizoen in de moderne geschiedenis . Brandweerlieden in heel Europa bestrijden enorme branden:

• In Spanje bestreden brandweerlieden met 30 vliegtuigen een vuur zo groot als San Francisco. Meer dan 1.000 mensen moesten hun huis verlaten .
• Honderdduizenden mensen zijn geëvacueerd in Frankrijk, Spanje, Griekenland en Turkije .
• In Griekenland eisten zware branden vijf levens .

De aanhoudende hitte en het gebrek aan regen hebben grote delen van het continent in tondeldozen veranderd. De nieuwste hittegolf zal naar verwachting minstens tot 12 augustus zorgen voor 'zeer extreme' brandrisico's, zonder veel uitzicht op verlichting .