De brandstofcrisis die Rusland lamlegt: rantsoenering grijpt om zich heen na aanhoudende droneaanvallen

Raffinageproductie zakt naar laagste punt in 17 jaar

De productiecijfers liegen er niet om. Russische raffinaderijen verwerkten in mei 2026 nog maar 4,58 miljoen vaten per dag (bpd) , volgens Bloomberg-data geciteerd door The Moscow Times. Dat is het laagste punt in 17 jaar en een daling van 14,4% ten opzichte van het begin van het jaar . April was al dramatisch, toen de officiële statistiekdienst Rosstat een daling van 9,2% in de raffinage-output rapporteerde vergeleken met een jaar eerder .

De schade is geconcentreerd: alleen al in mei voerde Oekraïne 16 succesvolle aanvallen uit op Russische oliefaciliteiten, waarbij acht van de tien grootste raffinaderijen werden geraakt. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) had zijn productieprognose voor 2026 al naar beneden bijgesteld met 150.000 vaten per dag, wijzend op de "steeds effectievere" Oekraïense campagne .

De druk op de raffinage trekt ook de ruwe olieproductie omlaag. De Russische output daalde in mei voor de zesde achtereenvolgende maand, tot 9,009 miljoen bpd — ongeveer 690.000 bpd onder de OPEC+-quota — omdat beschadigde opslag- en transportinfrastructuur het moeilijker maakte om de productie op peil te houden .

Rantsoenering arriveert in Moskou en Sint-Petersburg

De aankoopbeperkingen, ooit beperkt tot bezette gebieden en afgelegen oostelijke regio's, breidden zich begin juni resoluut uit naar de grootste steden van Rusland.

Verschillende grote winkelketens hebben nu limieten opgelegd :

• Tatneft-stations in Moskou en Sint-Petersburg beperken de verkoop van AI-92 en AI-95 benzine tot slechts 20 liter per klant, met een dieselplafond van 40 liter.
• ORTK, dat tientallen stations in de hoofdstedelijke regio beheert, limiteert de verkoop tot 60 liter benzine en 100 liter diesel per persoon.
• Gazprom hanteert een bredere limiet van 100 tot 150 liter per voertuig, terwijl Lukoil benzine beperkt tot 100 liter per bestuurder.
• In bezet de Krim is de situatie nog nijpender: autoriteiten hebben brandstofbonnen ingevoerd en AI-95 benzine is alleen nog verkrijgbaar via dit rantsoeneringssysteem .

De crisis strekt zich nu uit over ten minste 20 federale deelgebieden, waaronder Moskou, Sint-Petersburg, Belgorod, Koersk, Tatarije en diverse illegaal bezette Oekraïense regio's zoals de Krim en delen van de oblast Loehansk . In bezet Loehansk werd op 2 juni een limiet van 20 liter ingevoerd, vergelijkbaar met de beperkingen die al op de Krim golden .

Voor gewone Russen betekenen de tekorten lange rijen bij tankstations, vooral langs grote snelwegen. BBC Verify heeft uitgebreide wachtrijen gedocumenteerd langs de corridor Moskou–Sint-Petersburg . In sommige regio's zijn pompstations simpelweg drooggevallen .

Een voltreffer op de Tamanneftegaz-terminal

De meest recente zware klap kwam in de nacht van 12 op 13 juni, toen Oekraïense strijdkrachten de olie- en gasterminal Tamanneftegaz in de regio Krasnodar troffen . Oekraïense militaire functionarissen bevestigden schade aan vijf tanks met olieproducten, twee olietankers en luchtverdedigingssystemen op het terrein . NASA's FIRMS-satellietgegevens toonden hitteafwijkingen bij de terminal na de aanval .

Tamanneftegaz is een cruciaal onderdeel van de zuidelijke exportinfrastructuur van Rusland. Gelegen nabij de haven van Taman aan de Zwarte Zeekust, heeft de faciliteit een capaciteit tot 20 miljoen ton olie en aardolieproducten per jaar . Het is een belangrijke overslaghub voor vloeibare koolwaterstoffen, en herhaalde aanvallen op de locatie — waaronder een eerdere aanval in februari waarbij opslag- en magazijninfrastructuur werd beschadigd — hebben zowel de exportstromen als de binnenlandse distributieroutes verstoord .

Dit was geen incident op zichzelf. Eerder in juni troffen Oekraïense drones de St. Petersburgse olieterminal, een van de grootste brandstofexportcomplexen in het Oostzeegebied met een jaarlijkse overslagcapaciteit van 10 miljoen ton . Op 12 juni waren er ook aanvallen op raffinaderijen en petrochemische fabrieken in Tatarije en de oblast Samara .

Exportverboden en de druk op de oorlogseconomie

Terwijl het binnenlandse aanbod slinkt, grijpt Moskou naar exportbeperkingen. De regering bereidt een verbod voor op de export van vliegtuigbrandstof voor één tot twee maanden, aldus Interfax . Dit volgt op eerdere verboden op de export van benzine, die sinds 2025 herhaaldelijk zijn verlengd .

De crisis voegt een nieuwe dimensie toe aan de economische druk die al wordt uitgeoefend door westerse sancties. Fortune rapporteerde begin juni dat brandstofrantsoenering in Moskou en andere regio's de druk op Ruslands oorlogseconomie verder opvoert, omdat de logistiek die zowel militaire als civiele operaties ondersteunt in de knel komt .

Het is een open vraag of de situatie een tijdelijke verstoring of een chronische aandoening is. Sommige analisten waarschuwen dat Oekraïne zijn campagne verder zou moeten opvoeren om van de lokale tekorten een echte nationale crisis te maken . Anderen zijn minder optimistisch. De modellen van het IEA, die al naar beneden zijn bijgesteld, suggereren dat de raffinagecapaciteit ten minste tot medio 2026 onderdrukt zal blijven, omdat beschadigde fabrieken moeite hebben om onder de sancties vervangende onderdelen te bemachtigen en reparaties te voltooien .

Voor nu is het duidelijkste teken van de crisis te vinden op de prijsborden bij Russische pompstations: 20 liter, 40 liter, 50 liter. Voor een land dat tot 's werelds top drie van olieproducenten behoort, zijn deze limieten de maatstaf voor hoe doeltreffend Oekraïne met zijn droneoorlog de regels van energiezekerheid heeft herschreven.