Begin juni 2026 lopen de contacten via tussenpersonen door. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zegt dat Teheran en Washington de uitgewisselde teksten bestuderen en werken aan wat hij een ‘definitieve formule’ noemt . Tegelijkertijd maakt hij duidelijk dat dit nog geen formele onderhandelingen zijn.

Araghchi’s ‘definitieve formule’

In een interview met de Libanese omroep Al-Mayadeen op 3 juni zei Araghchi dat beide landen via tussenpersonen berichten en teksten uitwisselen. Die moeten uiteindelijk leiden tot een mogelijke overeenkomst .

Hij benadrukte daarbij: “Er is momenteel geen onderhandelingsmechanisme, maar er worden wel berichten uitgewisseld met de Amerikanen” .

Het kanaal is dus actief, maar weinig transparant. Araghchi heeft eerder bevestigd dat er directe en indirecte berichten zijn uitgewisseld met de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff. Hij blijft die contacten echter nadrukkelijk onderscheiden van formele gesprekken .

Zijn verwijzing naar een ‘definitieve formule’ wijst erop dat beide hoofdsteden de huidige diplomatieke opening belangrijk vinden. Tegelijkertijd beperken de resterende meningsverschillen de reikwijdte van wat een tijdelijk akkoord kan oplossen.

Een cruciale voorwaarde voor Iran is bovendien dat de vijandelijkheden op alle fronten stoppen. Araghchi verwees daarbij specifiek naar de Israëlische oorlog in Libanon. Een Israëlische aanval op Beiroet zou volgens hem het staakt-het-vuren volledig doen instorten . Daarmee hangt een belangrijk onderdeel van het akkoord af van een conflict dat niet rechtstreeks door Washington wordt aangestuurd.

Wat staat er in het voorgestelde akkoord?

Volgens Amerikaanse functionarissen en bronnen die door Axios, Anadolu en andere media zijn aangehaald, bevat het voorlopige kader verschillende concrete stappen :

• Verlenging van het staakt-het-vuren: het memorandum zou de huidige wapenstilstand met 60 dagen verlengen. Een verdere verlenging zou mogelijk zijn als beide partijen daarmee instemmen .
• Heropening van de Straat van Hormuz: scheepvaart zou zonder beperkingen, tolgelden of intimidatie kunnen doorgaan. Iran zou de door het land geplaatste mijnen binnen 30 dagen moeten verwijderen, zodat het scheepvaartverkeer terugkeert naar het niveau van voor de oorlog .
• Afbouw van de Amerikaanse zeeblokkade: de Verenigde Staten zouden de blokkade van Iraanse havens geleidelijk opheffen. Die blokkade werd op 13 april 2026 ingesteld na het mislukken van de gesprekken in Islamabad .
• Beperkte verlichting van sancties: Iran zou olie vrij mogen verkopen. Ook zou een deel van de geblokkeerde Iraanse tegoeden worden vrijgegeven. Die tegoeden worden in het buitenland geschat op 25 miljard dollar .
• Start van nucleaire gesprekken: de periode van 60 dagen moet ruimte bieden voor formele gesprekken over beperking van het Iraanse nucleaire programma en een mogelijk langeretermijnakkoord .

Het voorstel is nadrukkelijk geen vredesverdrag. Het is bedoeld als een tijdelijk raamwerk om de militaire confrontatie te bevriezen en uitgebreidere onderhandelingen mogelijk te maken .

De resterende obstakels

Op papier is vooruitgang geboekt, maar de moeilijkste politieke keuzes liggen nog op tafel.

1. Libanon is voor Iran een harde voorwaarde

Iran heeft herhaaldelijk gezegd dat een akkoord met de Verenigde Staten onmogelijk is zolang de Israëlische militaire campagne in Libanon voortduurt en het staakt-het-vuren daar niet volledig wordt gerespecteerd .

Voor Teheran volstaat een gedeeltelijke of versnipperde wapenstilstand niet. Araghchi heeft gezegd dat Iran een “volledig einde aan de oorlog in de regio” verlangt . Dat maakt de Libanese frontlijn tot een directe test voor de houdbaarheid van elk akkoord tussen Iran en de VS.

2. Het nucleaire programma blijft het belangrijkste twistpunt

De kern van het geschil is de toekomst van Irans voorraad verrijkt uranium en de mogelijkheid om uranium te blijven verrijken. Washington zou een opschorting van alle verrijkingsactiviteiten voor 20 jaar hebben voorgesteld. Iran kwam volgens de beschikbare berichten met een pauze van drie tot vijf jaar .

Ook over de opslag en verwerking van het sterk verrijkte uranium bestaat onenigheid. De Verenigde Staten willen dat dit materiaal volledig uit Iran wordt verwijderd. Teheran heeft voorgesteld het uranium minder geconcentreerd te maken of het onder toezicht van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) in Iran te bewaren .

Trump erkende op 24 mei dat de kloof nog groot is. Hij zei dat het akkoord “nog niet volledig is uitonderhandeld” en dat geen overeenkomst Iran een “duidelijke en open route naar een kernwapen” mag bieden . Amerikaanse onderhandelaars zouden daarnaast hebben geëist dat 400 kilogram uranium naar de Verenigde Staten wordt overgebracht en dat de operationele nucleaire activiteiten tot één locatie worden beperkt .

3. Tijdelijk akkoord of alomvattende vrede?

Na het mislukken van de gesprekken in Islamabad halverwege april verlaagden beide partijen hun ambities. In plaats van meteen een alomvattend vredesakkoord te sluiten, richten ze zich nu op een tijdelijk memorandum. De reden: de kernkwesties rond het nucleaire programma konden niet worden opgelost .

De voorwaarden die Washington naar verluidt stelt, omvatten onder meer geen Amerikaanse compensatie voor oorlogsschade, het behoud van een aanzienlijk deel van het sanctiestelsel, een koppeling tussen een regionale wapenstilstand en vooruitgang in de nucleaire gesprekken, en strengere beperkingen op het Iraanse ballistische raketprogramma .

Iran dringt juist aan op volledige verlichting van de sancties en verwerpt voorwaarden die het ziet als eenzijdige concessies zonder bindende garanties .

4. Het wederzijdse wantrouwen is diep

Araghchi heeft meermaals gezegd dat er “nul vertrouwen in de VS” bestaat . Dat verklaart waarom Iran vasthoudt aan indirecte contacten, gefaseerde stappen en garanties voordat het de gevoeligste onderwerpen bespreekt.

Washington benadrukt daarentegen dat tijd in zijn voordeel werkt. Trump zei dat de Amerikaanse blokkade van kracht blijft totdat een akkoord is “bereikt, gecertificeerd en ondertekend” . Die ongelijke uitgangsposities maken zelfs een tijdelijk memorandum politiek explosief in beide landen.

Wat gebeurt er nu?

Het voorgestelde akkoord van 60 dagen is vooral een tussenstation. Het moet de militaire impasse bevriezen en tijd creëren om de moeilijkste kwesties later te bespreken.

Een heropening van de Straat van Hormuz zou een belangrijke internationale energieroute opnieuw toegankelijk maken. De blokkade kost Iran naar schatting 400 miljoen dollar per dag aan gemiste inkomsten . Het versoepelen van de Amerikaanse blokkade en het toestaan van olieverkoop zou Teheran snel economische verlichting kunnen bieden .

Voor Washington zou het akkoord de-escalatie vastleggen, de onmiddellijke dreiging voor de scheepvaart in de Perzische Golf verminderen en een apart kanaal voor nucleaire gesprekken creëren .

Toch hangt de toekomst van het raamwerk af van twee leiders die nog geen definitief groen licht hebben gegeven. Araghchi’s formulering over een ‘definitieve formule’ suggereert dat beide partijen beseffen hoe beperkt de resterende diplomatieke ruimte is. De contouren van het akkoord lijken grotendeels op papier te staan; de echte test wordt de volgorde en goedkeuring van de moeilijkste concessies over Libanon, uraniumverrijking en sancties.

Begin juni 2026 lopen de contacten via tussenpersonen door. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zegt dat Teheran en Washington de uitgewisselde teksten bestuderen en werken aan wat hij een ‘definitieve formule’ noemt . Tegelijkertijd maakt hij duidelijk dat dit nog geen formele onderhandelingen zijn.

Araghchi’s ‘definitieve formule’

In een interview met de Libanese omroep Al-Mayadeen op 3 juni zei Araghchi dat beide landen via tussenpersonen berichten en teksten uitwisselen. Die moeten uiteindelijk leiden tot een mogelijke overeenkomst .

Hij benadrukte daarbij: “Er is momenteel geen onderhandelingsmechanisme, maar er worden wel berichten uitgewisseld met de Amerikanen” .

Het kanaal is dus actief, maar weinig transparant. Araghchi heeft eerder bevestigd dat er directe en indirecte berichten zijn uitgewisseld met de Amerikaanse speciale gezant Steve Witkoff. Hij blijft die contacten echter nadrukkelijk onderscheiden van formele gesprekken .

Zijn verwijzing naar een ‘definitieve formule’ wijst erop dat beide hoofdsteden de huidige diplomatieke opening belangrijk vinden. Tegelijkertijd beperken de resterende meningsverschillen de reikwijdte van wat een tijdelijk akkoord kan oplossen.

Een cruciale voorwaarde voor Iran is bovendien dat de vijandelijkheden op alle fronten stoppen. Araghchi verwees daarbij specifiek naar de Israëlische oorlog in Libanon. Een Israëlische aanval op Beiroet zou volgens hem het staakt-het-vuren volledig doen instorten . Daarmee hangt een belangrijk onderdeel van het akkoord af van een conflict dat niet rechtstreeks door Washington wordt aangestuurd.

Wat staat er in het voorgestelde akkoord?

Volgens Amerikaanse functionarissen en bronnen die door Axios, Anadolu en andere media zijn aangehaald, bevat het voorlopige kader verschillende concrete stappen :

• Verlenging van het staakt-het-vuren: het memorandum zou de huidige wapenstilstand met 60 dagen verlengen. Een verdere verlenging zou mogelijk zijn als beide partijen daarmee instemmen .
• Heropening van de Straat van Hormuz: scheepvaart zou zonder beperkingen, tolgelden of intimidatie kunnen doorgaan. Iran zou de door het land geplaatste mijnen binnen 30 dagen moeten verwijderen, zodat het scheepvaartverkeer terugkeert naar het niveau van voor de oorlog .
• Afbouw van de Amerikaanse zeeblokkade: de Verenigde Staten zouden de blokkade van Iraanse havens geleidelijk opheffen. Die blokkade werd op 13 april 2026 ingesteld na het mislukken van de gesprekken in Islamabad .
• Beperkte verlichting van sancties: Iran zou olie vrij mogen verkopen. Ook zou een deel van de geblokkeerde Iraanse tegoeden worden vrijgegeven. Die tegoeden worden in het buitenland geschat op 25 miljard dollar .
• Start van nucleaire gesprekken: de periode van 60 dagen moet ruimte bieden voor formele gesprekken over beperking van het Iraanse nucleaire programma en een mogelijk langeretermijnakkoord .

Het voorstel is nadrukkelijk geen vredesverdrag. Het is bedoeld als een tijdelijk raamwerk om de militaire confrontatie te bevriezen en uitgebreidere onderhandelingen mogelijk te maken .

De resterende obstakels

Op papier is vooruitgang geboekt, maar de moeilijkste politieke keuzes liggen nog op tafel.

1. Libanon is voor Iran een harde voorwaarde

Iran heeft herhaaldelijk gezegd dat een akkoord met de Verenigde Staten onmogelijk is zolang de Israëlische militaire campagne in Libanon voortduurt en het staakt-het-vuren daar niet volledig wordt gerespecteerd .

Voor Teheran volstaat een gedeeltelijke of versnipperde wapenstilstand niet. Araghchi heeft gezegd dat Iran een “volledig einde aan de oorlog in de regio” verlangt . Dat maakt de Libanese frontlijn tot een directe test voor de houdbaarheid van elk akkoord tussen Iran en de VS.

2. Het nucleaire programma blijft het belangrijkste twistpunt

De kern van het geschil is de toekomst van Irans voorraad verrijkt uranium en de mogelijkheid om uranium te blijven verrijken. Washington zou een opschorting van alle verrijkingsactiviteiten voor 20 jaar hebben voorgesteld. Iran kwam volgens de beschikbare berichten met een pauze van drie tot vijf jaar .

Ook over de opslag en verwerking van het sterk verrijkte uranium bestaat onenigheid. De Verenigde Staten willen dat dit materiaal volledig uit Iran wordt verwijderd. Teheran heeft voorgesteld het uranium minder geconcentreerd te maken of het onder toezicht van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) in Iran te bewaren .

Trump erkende op 24 mei dat de kloof nog groot is. Hij zei dat het akkoord “nog niet volledig is uitonderhandeld” en dat geen overeenkomst Iran een “duidelijke en open route naar een kernwapen” mag bieden . Amerikaanse onderhandelaars zouden daarnaast hebben geëist dat 400 kilogram uranium naar de Verenigde Staten wordt overgebracht en dat de operationele nucleaire activiteiten tot één locatie worden beperkt .

3. Tijdelijk akkoord of alomvattende vrede?

Na het mislukken van de gesprekken in Islamabad halverwege april verlaagden beide partijen hun ambities. In plaats van meteen een alomvattend vredesakkoord te sluiten, richten ze zich nu op een tijdelijk memorandum. De reden: de kernkwesties rond het nucleaire programma konden niet worden opgelost .

De voorwaarden die Washington naar verluidt stelt, omvatten onder meer geen Amerikaanse compensatie voor oorlogsschade, het behoud van een aanzienlijk deel van het sanctiestelsel, een koppeling tussen een regionale wapenstilstand en vooruitgang in de nucleaire gesprekken, en strengere beperkingen op het Iraanse ballistische raketprogramma .

Iran dringt juist aan op volledige verlichting van de sancties en verwerpt voorwaarden die het ziet als eenzijdige concessies zonder bindende garanties .

4. Het wederzijdse wantrouwen is diep

Araghchi heeft meermaals gezegd dat er “nul vertrouwen in de VS” bestaat . Dat verklaart waarom Iran vasthoudt aan indirecte contacten, gefaseerde stappen en garanties voordat het de gevoeligste onderwerpen bespreekt.

Washington benadrukt daarentegen dat tijd in zijn voordeel werkt. Trump zei dat de Amerikaanse blokkade van kracht blijft totdat een akkoord is “bereikt, gecertificeerd en ondertekend” . Die ongelijke uitgangsposities maken zelfs een tijdelijk memorandum politiek explosief in beide landen.

Wat gebeurt er nu?

Het voorgestelde akkoord van 60 dagen is vooral een tussenstation. Het moet de militaire impasse bevriezen en tijd creëren om de moeilijkste kwesties later te bespreken.

Een heropening van de Straat van Hormuz zou een belangrijke internationale energieroute opnieuw toegankelijk maken. De blokkade kost Iran naar schatting 400 miljoen dollar per dag aan gemiste inkomsten . Het versoepelen van de Amerikaanse blokkade en het toestaan van olieverkoop zou Teheran snel economische verlichting kunnen bieden .

Voor Washington zou het akkoord de-escalatie vastleggen, de onmiddellijke dreiging voor de scheepvaart in de Perzische Golf verminderen en een apart kanaal voor nucleaire gesprekken creëren .

Toch hangt de toekomst van het raamwerk af van twee leiders die nog geen definitief groen licht hebben gegeven. Araghchi’s formulering over een ‘definitieve formule’ suggereert dat beide partijen beseffen hoe beperkt de resterende diplomatieke ruimte is. De contouren van het akkoord lijken grotendeels op papier te staan; de echte test wordt de volgorde en goedkeuring van de moeilijkste concessies over Libanon, uraniumverrijking en sancties.