Westbankcrisis escaleert: 76 Palestijnen gedood, 1.430 kolonisten-aanvallen en VN waarschuwt voor 'de facto annexatie'

De bezette Westelijke Jordaanoever beleeft een ernstige en snel escalerende crisis, met een golf van kolonistengeweld, grootschalige Israëlische militaire invallen en zeldzame directe botsingen tussen Israëlische troepen en kolonisten. De VN waarschuwt dat het gebied op een "breekpunt" is en dat het Israëlische beleid leidt tot "de facto annexatie".

Zeldzame botsingen tussen leger en kolonisten bij de voorpost van Qusra

Op 12 augustus raakten Israëlische troepen slaags met Joodse kolonisten toen ze probeerden hen te verwijderen van een illegale voorpost die ze vlak voor Palestijnse huizen hadden opgezet aan de rand van Qusra, ten zuiden van Nablus. De troepen trokken zich later terug nadat ze er niet in waren geslaagd de kolonisten te verdrijven. Dit markeert een zeldzame confrontatie tussen het leger en de kolonisten.

Sinds het weekend van 9 augustus hebben kolonisten ten minste twee Palestijnse families – de families Abu Ridi en Hassan – opgesloten in hun huizen en hun water- en elektriciteitsvoorziening afgesloten. Op 13 augustus zei het Israëlische leger dat het een extra infanteriebataljon naar het gebied zou sturen, maar de belegering duurde voort. De Amerikaanse ambassadeur in Israël, Mike Huckabee, noemde de belegering een "afschuwelijke daad van terreur."

Grootschalige Israëlische militaire invallen, arrestaties en huisvernietigingen

Israëlische troepen hebben hun militaire campagne op de Westelijke Jordaanoever opgevoerd:

• Op dinsdag 11 augustus voerden Israëlische troepen grootschalige invallen uit, arresteerden ze ten minste 23 Palestijnen in de bezette Westelijke Jordaanoever, waaronder twee kinderen (van wie één met een handicap), en vernietigden ze verschillende huizen. De invallen waren ook gericht op een liefdadigheidsinstelling in Nablus en er werden huizen doorzocht in Tammun en Tayasir.
• Op 28 juli gaf de Israëlische minister van Defensie, Israel Katz, het leger het bevel om zich voor te bereiden op de inname van een ander Palestijns vluchtelingenkamp, wat een verdere uitbreiding van de operaties signaleert. Op dezelfde dag arresteerden troepen ten minste 14 Palestijnen en vernietigden ze drie huizen tijdens afzonderlijke invallen.
• Op 12 augustus voerden Israëlische troepen een inval uit in het Balata-vluchtelingenkamp ten oosten van Nablus en vernietigden ze een woongebouw ten zuiden van Bethlehem, waardoor drie Palestijnse families ontheemd raakten.

Kolonisten vallen Palestijnse boeren aan in Al-Mughayyir

Op 11 augustus vielen tientallen Israëlische kolonisten, beschermd door Israëlische troepen, Palestijnse boeren aan die hun land aan het ploegen waren in Al-Mughayyir, ten noordoosten van Ramallah. Zes mensen raakten gewond, onder wie drie kinderen en twee vrouwen. De kolonisten staken ook een deel van de vallei in brand en vielen nabijgelegen huizen aan.

Al-Mughayyir is herhaaldelijk een brandhaard geweest. In april 2026 schoot een Israëlische legerreservist twee Palestijnen dood, onder wie een 14-jarige jongen, in de buurt van een school in hetzelfde dorp.

VN-waarschuwingen: 'Breekpunt', recordaantal kolonisten-aanvallen

Op 29 juli waarschuwde het VN-mensenrechtenbureau (OHCHR) dat het geweld op de Westelijke Jordaanoever toeneemt. Tot 20 juli 2026 meldde het agentschap dat er dit jaar 76 Palestijnen waren gedood op de Westelijke Jordaanoever en dat er in 2026 ongeveer 1.430 kolonisten-aanvallen waren gedocumenteerd – een "recordhoogte."

Volgens OHCHR stierven 18 van de gedode Palestijnen bij aanvallen waarbij kolonisten betrokken waren (12 door toedoen van kolonisten, drie door Israëlische troepen en bij drie gevallen is de verantwoordelijkheid betwist).

Het OHCHR sprak ook zijn grote bezorgdheid uit over het feit dat het Israëlische regeringsbeleid – waaronder de voortdurende goedkeuring van nederzettingen en de coördinatie van acties van kolonisten en veiligheidstroepen tegen Palestijnse gemeenschappen – de "de facto annexatie" van het bezette gebied bevordert.

Het aantal gewonden als gevolg van aanvallen van kolonisten is sinds het begin van 2026 sterk gestegen tot meer dan drie per dag.

Context: onrust in juli en escalerend geweld

De huidige geweldsgolf begon eind juli, toen een confrontatie tussen kolonisten en Palestijnen in de buurt van het dorp Tal, bij Nablus, vier Palestijnen en twee Israëliërs het leven kostte. Dat incident, de dodelijkste gebeurtenis van het jaar op de Westelijke Jordaanoever, leidde tot grootschalige vergeldingsaanvallen van kolonisten – waaronder brandstichting in twee moskeeën in Qusra – en een grootschalig Israëlisch militair optreden met honderden arrestaties.

Nu de omstandigheden verslechteren, waarschuwen inwoners en humanitaire organisaties dat de Westelijke Jordaanoever het zwaarste geweld meemaakt sinds de Tweede Intifada, waarbij aanvallen van kolonisten, militaire invallen en huisvernietigingen het dagelijks leven van Palestijnse gemeenschappen ontwrichten.

Bronnen: AP, Reuters, BBC, Al Jazeera, VN OHCHR, WAFA, Times of Israel, NPR en andere internationale media die in het onderzoek zijn gebruikt.