Rusland opent kartelzaak tegen Apple om weigeren Russische apps voor te installeren

Op 3 augustus 2026 heeft de Russische Federale Antimonopoliedienst (FAS) een formele kartelzaak geopend tegen Apple. Aanleiding is dat het bedrijf geen gehoor heeft gegeven aan een eerdere waarschuwing uit juli 2026 om staatsgesteunde Russische software op iOS-apparaten voor te installeren. Apple haalde de deadline van 15 juli 2026 niet en riskeert nu een boete van maximaal 4 miljard roebel (omgerekend circa 51 tot 52 miljoen dollar) op grond van de Russische Mededingingswet .

Waar Apple niet aan voldeed

De FAS gaf Apple op 1 juli 2026 een ultimatum met twee hoofdeisen waar maar gedeeltelijk aan werd voldaan:

• Voer de MAX-berichtendienst vooraf in – de staatsgesteunde messenger – op alle iPhones en iPads die in Rusland worden verkocht .
• Installeer de RuStore-appmarktplaats vooraf – het Russische alternatief voor de App Store – op iOS-apparaten .
• Schaf de discriminerende standaardzoekmachine-instellingen af: volgens de FAS dwingt Apple gebruikers door een buitenlandse zoekmachine als standaard in te stellen om handmatig over te schakelen naar Russische alternatieven als Yandex. Dat zou "discriminerende voorwaarden voor binnenlandse ontwikkelaars" scheppen .
• Voldoe aan de Russische wet voor het vooraf installeren van software uit 2021, die voorschrijft dat alle smartphones en tablets die in Rusland worden verkocht, een vaste lijst Russische software aan boord moeten hebben .

Volgens de FAS voldeed Apple deels door een Russische zoekmachine vooraf te laten installeren, maar schoot het tekort op het gebied van de MAX-messenger en RuStore .

Tijdlijn van de zaak

Datum	Gebeurtenis
1 juli 2026	De FAS geeft Apple een officiële waarschuwing en stelt een deadline van 15 juli 2026 om de overtredingen te herstellen .
1–15 juli 2026	Deadlineruimte – Apple komt deels niet na .
3 augustus 2026	De FAS opent een formele kartelzaak tegen Apple, nadat het bedrijf niet volledig aan de eisen heeft voldaan .

Boete: tot 4 miljard roebel (~52 miljoen dollar)

Op grond van artikel 14.31 van het Russische Wetboek van Administratieve Overtredingen (onderdeel van de Mededingingswet) kan de FAS een dominante onderneming een boete opleggen van maximaal 4 miljard roebel wegens misbruik van haar marktpositie. Bij de huidige wisselkoersen komt dat neer op circa 51,6 tot 52 miljoen dollar . De zaak loopt nog; de uiteindelijke boete wordt tijdens de procedure vastgesteld.

Internationale context: wereldwijde druk op Apple

Deze zaak past in een breder patroon van toezichthouders die het gesloten ecosysteem en het restrictieve app-beleid van Apple aanvechten:

• Europese Unie: De Digital Markets Act (DMA) dwong Apple alternatieve app-winkels toe te staan (bijvoorbeeld via de EU-verplichting voor externe app-marktplaatsen in 2024) en sideloading mogelijk te maken. Onderzoeken naar de naleving door Apple lopen nog .
• Verenigde Staten: Het Amerikaanse ministerie van Justitie (DOJ) spande in maart 2024 een baanbrekende kartelzaak aan tegen Apple wegens het in stand houden van een smartphonemonopolie. De zaak liep ook in 2025–2026 door .
• Japan: De Japanse Fair Trade Commission onderzoekt het App Store-beleid van Apple en de beperkingen op betaalsystemen van derden .
• Verenigd Koninkrijk: De Britse mededingingsautoriteit (CMA) onderzoekt het mobiele ecosysteem van Apple, waaronder beperkingen op cloudgaming en browsermotoren .

De FAS-zaak is de meest agressieve escalatie van Rusland tot nu toe tegen de platformcontrole van Apple. Het land gebruikt verplichte voorinstallatie van eigen software als hefboom – een aanpak die verschilt van de DMA, maar die vergelijkbare praktische doelen nastreeft: het openstellen van iOS voor concurrerende apps en zoekmachines.