Voor de kust van het Turkse eiland Kekova, bij Antalya, ligt een onderwaterlocatie die mogelijk een van de oudste bekende scheepswrakken ter wereld bevat. De aardewerken lading zou zo’n 4.400 tot 4.700 jaar oud zijn: uit de vroege bronstijd, ongeveer de periode waarin in Egypte de Grote Piramide werd gebouwd. Het houten schip zelf is niet bewaard gebleven, dus de datering is gebaseerd op de kruiken en niet op een directe meting van het wrak.
4
29
30
Wat is er gevonden?
Bij de opgravingen onder water zijn meer dan dertig aardewerken opslagvaten gevonden, bekend als amforen, en drie stenen ankers. De resten liggen volgens de berichtgeving ongeveer 30 meter onder het wateroppervlak, bij het eiland Kekova.
8
9
30 De vondsten wijzen op een zeer vroege vrachtvaart over zee, ook al is er weinig van het schip zelf over.
4
29
De amforen hebben twee handvatten, een richel rond het midden en een vlakke bodem. Hun vorm vertoont overeenkomsten met aardewerk uit Egypte en het Midden-Oosten dat uit ongeveer dezelfde periode dateert.
9
30
Hoe is de ouderdom bepaald?
Onderzoekers hebben de vorm en stijl van de amforen vergeleken met aardewerk uit andere archeologische vindplaatsen. Een onderzoeker die bij het werk betrokken was, noemt een voorzichtige datering van ongeveer 2700 tot 2400 v.Chr.; andere berichten spreken van een ouderdom van 4.400 tot 4.700 jaar.
9
29
30
Omdat er geen houten scheepsromp is overgebleven, konden onderzoekers geen radiokoolstofdatering uitvoeren op het scheepshout. De vergelijking met ander aardewerk levert daarom een archeologische schatting op, geen exacte datum waarop het schip zonk.
29
30 De voorgestelde ouderdom plaatst het wrak grofweg in de vroege bronstijd, rond de bouwperiode van de Grote Piramide.
4
30
Sommige berichten stellen dat de voorgestelde datering het wrak bij Kekova ouder zou maken dan het ongeveer 4.200 jaar oude wrak bij het Griekse eiland Dokos. Die vergelijking hangt af van de datering van beide vindplaatsen; de chronologie van Kekova is nog voorlopig.
1
13
29
Wat zegt de lading over de reis?
De amforen wijzen erop dat goederen in grote vaten over zee werden vervoerd. Olijfolie en wijn zijn genoemd als mogelijke inhoud, maar uit de beschikbare berichtgeving blijkt niet wat er in elk afzonderlijk vat zat.
2
6 In sommige verslagen wordt ook melding gemaakt van resten of een glanzend laagje aan de binnenkant van gevonden kruiken. Die sporen kunnen mogelijk meer informatie opleveren bij verder onderzoek.
6
14
Een vat met twee gaten en negen markeringen heeft tot een andere interpretatie geleid. De Turkse minister van Cultuur en Toerisme, Mehmet Nuri Ersoy, zei dat het mogelijk werd gebruikt om kaas of boter te maken. Dat is een suggestie over één opvallend voorwerp, geen bevestigde beschrijving van het leven aan boord.
5
12
Ook de drie stenen ankers maken deel uit van het archeologische beeld. De hier samengevatte berichten stellen echter niet vast of elk anker bij dit schip hoorde, of hoe de ankers precies zijn gebruikt.
9
30
Waarom ‘het oudste scheepswrak ter wereld’ een voorzichtige claim blijft
De vondst is bijzonder omdat het aardewerk kan wijzen op een wrak uit een uitzonderlijk vroege periode van de zeevaart. Maar de titel ‘oudste ter wereld’ hangt af van de manier waarop wrakken worden geïdentificeerd en gedateerd. Bij Kekova ontbreekt de scheepsromp en is de voorgestelde ouderdom afgeleid uit vergelijkingen tussen de aardewerken lading en vondsten op andere plekken.
29
30
De voorzichtige conclusie: bij Kekova ligt mogelijk een van de oudste bekende wrakken van een zeegaand schip. De ouderdomsschatting, de context van de vroege bronstijd en de lading zijn gerapporteerd; een exacte datum waarop het schip zonk en een definitieve recordstatus zijn met het beschreven bewijs niet vastgesteld.