Europese telecomreuzen verkennen gezamenlijk satellietnetwerk voor smartphones

Vier van Europa's grootste telecombedrijven — Deutsche Telekom, Orange, Vodafone en Telefónica — zouden verkennen of zij samen satellietverbindingen rechtstreeks naar gewone smartphones kunnen aanbieden. Volgens Reuters, dat een bericht van Bloomberg aanhaalt, gaat het om vroege gesprekken over een mogelijk consortium dat kan meedingen naar EU-frequentieruimte voor mobiele satellietdiensten. Een definitief besluit is nog niet genomen. 1

De kern: dit is vooralsnog een strategische verkenning, geen aangekondigde Europese tegenhanger van Starlink. Er zijn geen afspraken bekend over eigendom, een satellietleverancier, netwerkontwerp, dienstaanbod, planning of tarieven.

Waarom de 2GHz-band belangrijk is

De Europese Commissie heeft voorgesteld om na 2027 een nieuwe selectieprocedure op EU-niveau in te voeren voor aanbieders van mobiele satellietdiensten in de geharmoniseerde 2GHz-band. De huidige vergunningen lopen dan af. Een EU-brede vergunning moet voor meer consistente regels tussen lidstaten zorgen en grensoverschrijdende diensten mogelijk maken. 4749

Het gaat om de gekoppelde frequenties 1.980–2.010 MHz en 2.170–2.200 MHz. De bestaande vergunningen binnen dit kader lopen tot medio 2027. 43

Een gezamenlijk bod zou de telecombedrijven in staat kunnen stellen satellietcapaciteit te combineren met hun eigen mobiele netwerken, winkels, klantenservice en bestaande klantenrelaties. De EU wil met het beleid ook de weerbaarheid van de communicatie-infrastructuur vergroten en de Europese rol in satellietconnectiviteit versterken. Volgens berichtgeving zou het grootste deel van de relevante frequentieruimte naar Europese bedrijven gaan; een deel is voorzien voor staatstoepassingen, waaronder veiligheid en defensie. 2

Wat betekent direct-to-device?

Bij direct-to-device (D2D) maakt een normale telefoon rechtstreeks verbinding met een satelliet, zonder aparte satellietterminal. In theorie kan dat de mobiele dekking aanvullen in afgelegen gebieden of wanneer aardse netwerken tijdelijk niet beschikbaar zijn.

Het gemelde consortium lijkt daarom vooral te draaien om het koppelen van een satellietlaag aan bestaande mobiele netwerken. Het is niet bekend of de vier bedrijven zelf een volledige Europese satellietconstellatie zouden willen bouwen. Ook is niet openbaar gemaakt welk satellietsysteem de dienst zou dragen. 1

De bedrijven zijn al actief met satelliet-naar-telefoonverbindingen

De gesprekken komen niet uit het niets: meerdere betrokken operators hebben al afzonderlijke D2D-projecten lopen.

• Orange sloot een intentieovereenkomst met AST SpaceMobile en Satellite Connect Europe. In Roemenië staan voor de tweede helft van 2026 demonstraties gepland met spraak, sms en data. Orange onderzoekt daarbij ook Europese beveiligingseisen en integratie met een door Orange beheerd kernnetwerk. 20
• Telefónica onderzoekt D2D-connectiviteit met het in Luxemburg gevestigde Satellite Connect Europe voor Spanje en Duitsland. Het bedrijf ziet satellietverbindingen als aanvulling op bestaande mobiele netwerken. 35
• Telefónica Duitsland test met de Europese satellietoperator OQ Technology tweerichtingsverbindingen voor tekst- en spraakberichten via satelliet, met spectrum van Telefónica Deutschland. 38
• Vodafone is via een gezamenlijke onderneming met AST SpaceMobile verbonden aan Satellite Connect Europe, aldus de aankondiging van Orange. 20

Deze initiatieven laten zien dat directe satellietverbindingen met telefoons hoog op de agenda staan bij Europese operators. Ze bewijzen echter niet dat de vier bedrijven uiteindelijk voor één satellietplatform of één gezamenlijk frequentiebod zullen kiezen.

Wat nog niet vaststaat

De berichtgeving is gebaseerd op anonieme bronnen die bekend zijn met de private gesprekken. Reuters meldde dat Deutsche Telekom en Vodafone geen commentaar wilden geven; Orange en Telefónica reageerden niet onmiddellijk. 1

Daardoor blijven essentiële vragen onbeantwoord:

• Satellietpartner en techniek: welk satellietsysteem wordt gebruikt, hoeveel capaciteit is beschikbaar en hoe wordt de verbinding gekoppeld aan telefoons en mobiele netwerken?
• Regels en frequenties: de Commissie heeft een nieuw kader voorgesteld, maar de definitieve selectievoorwaarden en gebruiksrechten bepalen mede of een businesscase haalbaar is. 4749
• Commercieel model: de partijen moeten nog uitwerken hoe investeringen, toegang voor andere aanbieders, verkoop, klantenservice en bestaande samenwerkingen naast elkaar kunnen bestaan.
• Reikwijdte van de dienst: noodberichten, sms, bellen, beperkte data en volwaardige mobiele breedband vragen elk om andere capaciteit, dekking en investeringen.

Waarom deze gesprekken ertoe doen

Het belangrijkste signaal is strategisch. Grote Europese telecomgroepen lijken satellietconnectiviteit steeds meer te zien als verlengstuk van hun mobiele netwerken: voor plekken zonder bereik en voor extra robuustheid wanneer de reguliere infrastructuur uitvalt.

Dat maakt een Europese frequentievergunning op zichzelf nog geen volledig Europese oplossing. Orange werkt bijvoorbeeld samen met het Amerikaanse AST SpaceMobile, terwijl de samenwerking van Telefónica Duitsland met OQ Technology een Europese partner betreft. 2038 Een eventueel consortium zal dus nog moeten bepalen waar de zeggenschap ligt: bij spectrum, satellieten, netwerkbeheer en de klantrelatie.

Voorlopig is de conclusie nuchter: een consortium van vier operators voor satelliet-naar-telefoondiensten is voorstelbaar, maar niet bevestigd. Een formele aankondiging, een benoemde satellietpartner of een gepubliceerde EU-selectieprocedure zou het eerste concrete bewijs zijn dat de plannen verder komen.