Frankrijk past plan voor sociale media onder 15 jaar aan na rechterlijke nederlaag

Frankrijk kiest voor een tweede, juridisch voorzichtigere route om het gebruik van sociale media door kinderen te reguleren. Nadat de Constitutionele Raad een breed verbod voor jongeren onder 15 jaar blokkeerde, draait de discussie niet meer alleen om de vraag óf minderjarigen van platforms moeten worden geweerd. De kern is nu hoe overheden online risico’s kunnen beperken zonder jongeren onevenredig te beperken in hun recht om te communiceren — en hoe zulke regels binnen de EU kunnen werken. 315

Waarom het eerste Franse verbod sneuvelde

Het Franse parlement nam in juli 2026 een wet aan die kinderen onder de 15 jaar zou verbieden nieuwe accounts op sociale media te openen. Platforms zouden ook bestaande accounts van deze groep moeten sluiten. De maatregel zou oorspronkelijk in september ingaan. 1219

De Constitutionele Raad, de hoogste Franse instantie voor toetsing aan de grondwet, vernietigde op 14 augustus de centrale bepaling. Volgens de Raad was het algemene verbod een disproportionele aantasting van de vrijheid van meningsuiting en communicatie. De maatregel was bovendien te breed: hij hield onvoldoende rekening met de persoonlijke situatie van een minderjarige en met de specifieke risico’s van afzonderlijke diensten. 315

Dat betekent niet dat elke beperking ter bescherming van kinderen verboden is. De uitspraak maakt vooral duidelijk dat een regel die minderjarigen in brede zin uitsluit van online communicatiediensten zwaar moet worden onderbouwd en nauwkeurig moet zijn vormgegeven. 311

Wat verandert er in het nieuwe Franse voorstel?

De Franse regering heeft na de uitspraak een aangepast voorstel ingediend. Volgens berichtgeving wordt het algemene toegangsverbod losgelaten. In plaats daarvan wil Frankrijk bepaalde platformfuncties beperken die voor jongeren onder 15 jaar als schadelijk of verslavend worden aangemerkt. 56

Dat is een wezenlijk verschil in opzet:

• Het oude model sloot alle jongeren onder 15 jaar in beginsel uit van sociale media.
• Het nieuwe, gemelde model richt zich op specifieke functies, en niet op alle online communicatie. 6

Welke functies precies worden geraakt, welke diensten uiteindelijk onder de wet vallen en hoe de leeftijdscontrole wordt ingericht, staat op basis van de beschikbare informatie nog niet definitief vast. Juist die keuzes bepalen hoeveel effect de regels in de praktijk hebben én hoeveel privacydruk zij voor gebruikers opleveren.

Inpassing in het EU-recht

Frankrijk heeft de aangepaste maatregel volgens de berichtgeving gemeld bij de Europese Commissie. 6 Daarmee komt het voorstel onder Europees toezicht te staan, wat relevant is omdat digitale diensten vaak grensoverschrijdend opereren binnen de interne markt.

De smallere aanpak, gericht op functies, sluit ook beter aan bij de kritiek van de Constitutionele Raad. In plaats van alle platforms en alle jongeren onder 15 jaar op één hoop te gooien, probeert Frankrijk de regels te koppelen aan risico’s van bepaalde productontwerpen. 1516

Een melding bij de Commissie is echter geen goedkeuring. Uit de beschikbare berichtgeving blijkt niet of de Commissie het uiteindelijke Franse voorstel zal steunen, welk juridisch instrument Frankrijk precies kiest of hoe het land de spanning tussen leeftijdsverificatie en privacy wil oplossen. Dat zijn nog altijd cruciale uitvoeringsvragen.

Macron wil daarnaast één regel voor de hele EU

President Emmanuel Macron heeft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie gevraagd om nieuwe EU-wetgeving voor te stellen die toegang tot sociale media voor kinderen onder 15 jaar in de hele Unie verbiedt. Zijn brief van 29 augustus volgde op het mislukken van de Franse nationale wet. 18

De politieke redenering daarachter is helder: grote platforms werken over grenzen heen, terwijl nationale leeftijdsgrenzen en handhavingsregels sterk uiteen kunnen lopen. Een Europese norm zou één basisregel voor alle lidstaten kunnen creëren. Maar ook zo’n EU-regel moet een evenwicht vinden tussen kinderbescherming, het communicatierecht van minderjarigen en een uitvoerbare, privacybewuste vorm van leeftijdscontrole.

Nederland en Spanje zetten eveneens druk op Brussel

Frankrijk staat niet alleen. Nederland en Spanje dringen aan op een Europese minimumleeftijd voor sociale media. Hun voorstel zou mogelijk ook kunnen worden uitgebreid naar videogames, AI-chatbots en andere digitale diensten die als risicovol voor jongeren worden gezien. Beide landen vragen om geharmoniseerde handhaving op EU-niveau. 17

De Europese Commissie werd, terwijl de druk opliep, verwacht met een eigen voorstel te komen. 1724 Een gezamenlijk Europees standpunt is er echter nog niet. Openstaande vragen zijn onder meer:

• welke minimumleeftijd passend is;
• of accounts volledig moeten worden geblokkeerd of alleen functies beperkt;
• welke diensten precies onder de regels vallen; en
• hoe leeftijdscontrole effectief kan zijn zonder buitensporige privacyrisico’s te veroorzaken.

Andere landen kiezen verschillende modellen

Australië: een volledig verbod onder 16 jaar

Australië werd in december 2025 het eerste land dat landelijk een verbod op sociale media voor kinderen onder 16 jaar invoerde. De regels gelden voor grote platforms, waaronder TikTok, YouTube, Instagram en Facebook. 34

Verenigd Koninkrijk: verbod onder 16 plus beperkingen op functies

De Britse regering wil, naar Australisch voorbeeld, sociale media voor jongeren onder 16 jaar verbieden en platforms verplichten tot strengere leeftijdscontroles. Daarnaast wil zij voor jongeren onder 18 jaar onder meer livestreaming en contact met onbekenden beperken. De eerste regels zouden vóór het einde van het jaar aan het parlement worden voorgelegd; invoering is voorzien voor het voorjaar van 2027. 3233

Japan: bescherming zonder algemeen verbod

Japan heeft vooralsnog geen volledig leeftijdsgebonden verbod gekozen. De beleidsdiscussie richt zich daar op strengere leeftijdscontroles, veilige standaardinstellingen, functiebeperkingen en zwaardere verantwoordelijkheden voor platformbedrijven. 5053

De les uit Frankrijk

De Franse uitspraak is een belangrijke testcase in de internationale beweging om toegang van jongeren tot sociale media te reguleren. Zij laat zien dat overheden maatregelen voor onlineveiligheid van kinderen mogen nastreven, maar dat een algemeen verbod kan stranden wanneer het de communicatievrijheid te breed beperkt of onvoldoende in verhouding staat tot de risico’s die het moet bestrijden. 315

Het herschreven Franse voorstel, Macrons oproep tot EU-regels en de uiteenlopende benaderingen in Australië, het Verenigd Koninkrijk en Japan wijzen allemaal op dezelfde onopgeloste opgave: bescherming van kinderen online hangt niet alleen af van de gekozen leeftijdsgrens, maar vooral ook van de precisie, proportionaliteit en handhaafbaarheid van de regels eromheen.