Frankrijk zet in op meer dan € 60 miljard aan nieuwe EU-inkomsten

Frankrijk voert de druk op voor een pakket aan EU-inkomsten dat voor het Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2028–2034 meer dan € 60 miljard per jaar oplevert. Parijs wil daarmee gezamenlijke Europese prioriteiten, zoals defensie en concurrentiekracht, financieren zonder dat lidstaten uitsluitend hogere afdrachten uit hun nationale begrotingen hoeven te betalen. Het gaat dus niet om één afzonderlijk Frans plan, maar om steun voor — en mogelijk uitbreiding van — het pakket ‘eigen middelen’ dat de Europese Commissie in juli 2025 voorstelde. 734

Belangrijk is het onderscheid met een gewone EU-belasting. De Commissie benadrukt dat de EU geen algemene bevoegdheid heeft om zelf belastingen te heffen. De voorstellen zouden bepaalde delen van opbrengsten naar de EU-begroting doorsluizen of lidstaten een bijdrage laten afdragen binnen het systeem van eigen middelen. 4

Vijf nieuwe inkomstenbronnen

De Commissie stelde in juli 2025 vijf nieuwe eigen middelen voor:

1. ETS1-opbrengsten: 30% van de opbrengsten uit de bestaande eerste fase van het Europese emissiehandelssysteem (ETS1) gaat naar de EU-begroting. Gemiddeld geraamde jaaropbrengst: € 9,6 miljard. 4
2. CBAM-opbrengsten: 75% van de ontvangsten uit het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) gaat naar de EU-begroting. CBAM is een koolstofheffing op bepaalde ingevoerde goederen. Geschatte jaaropbrengst: € 1,4 miljard. 4
3. Niet-ingezameld e-waste: lidstaten betalen € 2 per kilogram elektrische en elektronische apparatuur die niet voor recycling wordt ingezameld. Geschatte jaaropbrengst: circa € 15 miljard. 36
4. TEDOR: een bijdrage van 15% van de opbrengst die voortkomt uit geharmoniseerde minimumaccijnzen op tabaksproducten en aanverwante producten. 16
5. CORE: een progressieve bijdrage van grote ondernemingen met een jaarlijkse netto-omzet vanaf € 100 miljoen. 316

De vijf nieuwe middelen samen zouden gemiddeld € 43,9 miljard per jaar in prijzen van 2025 opleveren, of € 49,4 miljard in lopende prijzen. Inclusief aanpassingen van bestaande eigen middelen komt het bredere Commissievoorstel uit op € 58,2 miljard per jaar in prijzen van 2025, oftewel € 65,6 miljard in lopende prijzen. Dat laatste bedrag verklaart hoe de Franse eis van meer dan € 60 miljard aansluit bij het bredere pakket. 17

Waar is de meeste steun voor?

De grootste politieke kans lijkt vooralsnog te liggen bij de koolstofgerelateerde inkomsten en de bijdrage voor e-waste. ETS1 bouwt voort op een bestaande inkomstenstroom uit de koolstofmarkt. CBAM richt zich op koolstofintensieve import, terwijl de e-wastebijdrage past bij het EU-beleid voor een circulaire economie. In de onderhandelingen worden CBAM en e-waste genoemd als de voornaamste kandidaten voor brede overeenstemming. 267

Andere onderdelen liggen gevoeliger:

• CORE is omstreden omdat regeringen gevolgen vrezen voor bedrijven die in hun land gevestigd of actief zijn. Frankrijk steunt deze bijdrage wel nadrukkelijk. 8
• TEDOR is lastig omdat tabaksaccijnzen voor lidstaten een belangrijke nationale belastingopbrengst zijn. 6

De bedragen zijn ramingen, geen gegarandeerde inkomsten. Ze hangen onder meer af van koolstofprijzen, importvolumes, gegevens over afvalinzameling en de uiteindelijke vormgeving waarover lidstaten overeenstemming bereiken. 1722

Waarom Frankrijk zo hard duwt

De Franse inzet hangt nauw samen met de beperkte budgettaire speelruimte in Parijs. De Europese Commissie ging uit van een Frans overheidstekort van 5,1% van het bbp in 2025 en 2026; tegelijk zouden de rentelasten verder oplopen. 2831

Voor Frankrijk biedt een grotere Europese inkomstenbasis een manier om gezamenlijke uitgaven te financieren zonder volledig terug te vallen op hogere nationale afdrachten. Dat is extra relevant voor een regering die weinig ruimte heeft om meer te lenen of de binnenlandse belastingen fors op te voeren. Frankrijk verzet zich bovendien tegen een kleiner totaalbudget voor de EU. 34

Extra heffingen die Parijs wil laten onderzoeken

De Franse agenda reikt verder dan de vijf voorstellen van de Commissie. Parijs wil ook kijken naar EU-inkomsten uit grote technologiebedrijven, waaronder platforms met banden met de Verenigde Staten, en uit buitenlandse vervuilers, in plaats van uitsluitend hogere nationale bijdragen. 34

Losse opties die in het Europees Parlement zijn besproken en door de Commissie zijn onderzocht, zijn onder meer heffingen op:

• grote digitale platforms of digitale diensten;
• cryptoactiva of activiteiten rond crypto;
• online gokken en wedden; en
• een mogelijke uitbreiding van koolstofgrensinstrumenten. 273038

Deze ideeën maken geen deel uit van het pakket van juli 2025. Het zijn aanvullende opties die nog worden besproken en geen overeengekomen EU-inkomsten. 327

Planning: akkoord beoogd in oktober 2026

Voorzitter van de Europese Raad António Costa mikt op een politiek akkoord over het inkomstenpakket in oktober 2026. Een akkoord over het volledige MFK 2028–2034 moet vervolgens eind 2026 volgen. 6

Dat zijn streefdata, geen harde invoeringsdeadlines. Besluiten over eigen middelen vereisen unanimiteit van de lidstaten en daarna ratificatie volgens hun nationale constitutionele procedures. Juist de meest omstreden onderdelen — bedrijfs- en tabaksgerelateerde inkomsten — kunnen de planning daarom nog onder druk zetten. 617

Wat dit concreet betekent

Frankrijk pleit niet voor één nieuwe belasting van € 60 miljard. Het land probeert steun te verzamelen voor een mix van Europese begrotingsinkomsten: vijf voorstellen die samen ongeveer € 44 miljard per jaar waard zijn, aangevuld met wijzigingen in bestaande inkomstenregelingen die het totale pakket in lopende prijzen boven € 60 miljard brengen. De eerste politieke consensus lijkt het sterkst rond CBAM, emissiehandel en e-waste. Over CORE, tabak, digitale diensten, crypto en online gokken worden waarschijnlijk de zwaarste onderhandelingen gevoerd. 617