Ethereum laat Poseidon vallen: SNARK-doorbraak maakt einde aan jarenlange zoektocht

Op 13 augustus 2026 maakte Justin Drake, onderzoeker bij de Ethereum Foundation, bekend dat Ethereum Layer 1 de Poseidon-hashfunctie — sinds 2019 de standaard voor SNARK-vriendelijke hashing — laat vallen en overschakelt op SHA-2 of BLAKE2s. Dit besluit vormt de conclusie van een acht jaar durend onderzoeksproject met een budget van acht cijfers .

De koerswijziging is geen afscheid van zero-knowledge cryptografie, maar een signaal dat het veld fundamenteel is veranderd. Doorbraken in het ontwerp van SNARKs op binaire velden hebben het prestatievoordeel van Poseidon tenietgedaan. Het netwerk kan nu overstappen op beproefde hashfuncties met decennia aan cryptanalytische controle, terwijl de snelheid binnen de bewijzen behouden blijft.

Waarom Poseidon werd afgestoten

Poseidon was speciaal gebouwd voor zero-knowledge proofs en ontworpen om efficiënt te zijn binnen SNARK-circuits, waar traditionele hashfuncties voorheen te duur waren . De belangrijkste reden voor het afstoten was dat baanbrekende SNARK-ontwerpen het prestatievoordeel van Poseidon hebben uitgewist. Zoals Drake stelde: "Kant-en-klare traditionele hashfuncties zoals SHA2 en BLAKE2s kunnen nu Poseidon evenaren in een SNARK. Achteraf gezien lag de sleutel niet bij SNARK-vriendelijke hashes, maar bij hash-vriendelijke SNARKs" . De overstap maakt het ook overbodig om jaren te wachten tot Poseidon voldoende cryptanalytisch is getest, wat de uitrol versnelt .

Hoe SHA-2 en BLAKE2s de kwantumbeveiliging versterken

SHA-2 en BLAKE2s behoren tot de hash-gebaseerde handtekeningsfamilie (bijv. SPHINCS+, XMSS), die door NIST en de bredere cryptografische gemeenschap als kwantumbestendig worden beschouwd. De Lean Ethereum-roadmap omvat het vervangen van BLS-handtekeningen door leanXMSS — een op toestand gebaseerd hash-handtekeningschema dat is gebouwd op traditionele hashes — als het belangrijkste kwantumbestendige alternatief voor Ethereum-validators . Door gebruik te maken van grondig geanalyseerde, gestandaardiseerde hashes in plaats van een speciaal gebouwde SNARK-vriendelijke constructie, worden de postkwantum-veiligheidsaannames ondersteund door decennia aan cryptanalytische controle .

De doorbraak: binaire-veld-SNARKs van Binius en Flock

De verschuiving werd mogelijk gemaakt door twee baanbrekende SNARK-ontwerpen:

• Binius — Een SNARK geconstrueerd over binaire-velduitbreidingstorens (GF(2)-velden). Het ontwerp sluit naadloos aan bij de bitsgewijze bewerkingen die traditionele hashfuncties (SHA-256, Keccak-256) vereisen, waardoor de overhead die het bewijzen ervan voorheen kostbaar maakte, verdwijnt. Dit maakt Binius bij uitstek geschikt voor het verifiëren van klassieke symmetrische cryptografie binnen SNARKs .

• Flock — Een hash-gebaseerde SNARK voor extreem snelle batchgewijze prove van standaard cryptografische hashfuncties (SHA-256, Keccak, BLAKE3). Flock verwerkt batches van hetzelfde R1CS-circuit met enorme doorvoerwinsten, waardoor de nieuwe SNARK-ontwerpen 1 miljoen proofs per seconde kunnen verwerken op een enkele laptopkern .

Samen maken deze ontwikkelingen SNARK-vriendelijke hashes overbodig: standaard hashes kunnen nu net zo efficiënt worden bewezen als Poseidon, en de gemeenschap kan "direct doorschakelen naar STARKs" met behulp van traditionele, beproefde primitieven .

Tijdlijn: leanVM en laagimplementaties tot 2028

De "Strawmap" van de Ethereum Foundation (gepubliceerd door het Architecture-team) schetst ongeveer zeven forks vóór 2029, één keer per zes maanden . De belangrijkste mijlpalen uit de laatste aankondigingen:

• leanVM (productieklaar): Gepland voor 2027 — een minimale zero-knowledge virtuele machine die uitvoeringslaagbewijzen verifieert en aggregeert .
• Consensus-, gegevens- en uitvoeringslaagimplementaties: Voorzien voor 2028 .
• leanXMSS (hash-gebaseerde validatorhandtekeningen): Onderdeel van de meerjarige Lean Ethereum-verbouwing, uitgerold over een periode van 3-4 jaar, samen met Verkle Trees en andere kwantumbestendige primitieven .

Deze data blijven voorlopig; elke protocolwijziging vereist nog implementatie, testen en overeenstemming binnen de Ethereum-gemeenschap voordat deze kan worden geactiveerd.

Wat dit betekent voor instellingen en validators

De verschuiving creëert concrete operationele druk voor banken, custodians en institutionele stakingdiensten:

• Op toestand gebaseerde hash-validatorhandtekeningen (leanXMSS): Banken die Ethereum-validatorinfrastructuur of stakingdiensten draaien, moeten overstappen van BLS-handtekeningen naar leanXMSS, een op toestand gebaseerd hashing-schema . Op toestand gebaseerde handtekeningschema's vereisen zorgvuldig sleutelbeheer — eenmalig hergebruik van een sleutel kan de beveiliging doorbreken — wat operationele risico's creëert voor institutionele custodians die traditionele (toestandloze) handtekeningen niet kennen.
• Cryptografische inventarisatiedeadlines: De implementatietijdlijn van 2027-2028 betekent dat banken nu moeten beginnen met cryptografische inventarisaties en migratieplanning. Elke smart contract, custody-systeem of on-chain-operatie die afhankelijk is van Poseidon of BLS, zal moeten worden aangepast voor op SHA-2/BLAKE2s gebaseerde proofs.
• Algemene regelgevende impulsen: Wereldwijde toezichthouders (bijv. BIS, ECB, US NIST) dringen steeds meer aan bij financiële instellingen om over te stappen op postkwantumcryptografie (PQC). Ethereum's hard fork-schema creëert een concrete, korte termijn deadline voor banktreasury- en DeFi-operaties om zich aan te passen aan kwantumbestendige handtekeningen en hashes, in plaats van de meer verre tijdlijnen die vaak worden aangenomen in traditionele bank-PQC-roadmaps.

Het cryptanalyseprogramma van de Ethereum Foundation van $ 1 miljoen voor Poseidon werd op 1 augustus 2026 gepauzeerd , wat aangeeft dat de aandacht van de cryptografische gemeenschap al is verschoven naar de nieuwe, op hashes gebaseerde primitieven. Voor ontwikkelaars en instellingen die op Ethereum bouwen, is de boodschap duidelijk: de postkwantumtoekomst draait op SHA-2, BLAKE2s en de SNARK-ontwerpen die ze levensvatbaar hebben gemaakt.