Waarom de markt vrijwel zeker rekent op een ECB-renteverhoging in september

De financiële markten behandelen een renteverhoging door de Europese Centrale Bank (ECB) in september inmiddels bijna als een uitgemaakte zaak. Volgens de meest recente marktindicatoren ligt de kans op een verhoging met 25 basispunten rond 95%. Daarmee zou de depositorente op 10 september 2026 stijgen van 2,25% naar 2,50%.1314 Het zou de tweede verhoging van het jaar zijn, na de stap in juni.

De herwaardering van het rentepad komt voort uit een lastige combinatie voor beleidsmakers: energieprijzen hebben de inflatie verder van de ECB-doelstelling van 2% gebracht, terwijl de economische activiteit veerkrachtig genoeg is gebleven om extra verkrapping mogelijk te maken. Voor de valutamarkt betekent dit een relatief gunstiger beleidsbeeld voor de euro. Tegelijk blijft de munt gevoelig voor Amerikaanse cijfers en de communicatie van centrale banken.

Waarom de renteverhoging in september vrijwel is ingeprijsd

Energie-inflatie is een hardnekkig beleidsprobleem geworden

De directe aanleiding is de energieschok die samenhangt met het aanhoudende conflict in het Midden-Oosten. De ECB hield haar depositorente in juli op 2,25%, maar zei de intensiteit en duur van de schok nauwlettend te volgen, evenals de indirecte en tweede-ronde-effecten ervan.5 Daarmee hield de centrale bank de deur open voor verdere renteverhogingen, in plaats van de hogere energieprijzen af te doen als een tijdelijke opleving van de headline-inflatie.

De zorg is dat duurdere energie doorwerkt in een breder scala aan prijzen en de inflatie langer boven de doelstelling houdt. Uit een Reuters-peiling onder economen die in augustus werd gepubliceerd, bleek dat 57 van de 69 ondervraagden rekenden op een verhoging met 25 basispunten in september, naar een depositorente van 2,50%.3 Eerdere ECB-rapportage liet eveneens zien dat de markt een verhoging in juni en een tweede stap in september verwachtte. Het verwachte aantal latere verhogingen bleef daarbij afhankelijk van de olieprijs.1

Ook de inflatiecijfers hebben die zorgen versterkt. In een Reuters-peiling uit juni werd de inflatie in de eurozone voor mei geraamd op 3,2%, terwijl de kerninflatie 2,5% bedroeg. Dat wees erop dat de schok verder doorwerkte dan alleen in energie- en voedselprijzen.4 Een andere Reuters-peiling meldde dat de inflatie in de eurozone was opgelopen tot 2,9% en dat olieprijzen ongeveer 25% boven het niveau van vóór de oorlog lagen.3

De economie is niet zwak genoeg om extra verkrapping te blokkeren

De ECB verhoogt de rente volgens de aangeleverde informatie niet in een economie die aan het instorten is. Strategen van Nomura wezen erop dat het bruto binnenlands product van de eurozone, exclusief Ierland, ondanks het conflict ongeveer in lijn met het potentiële groeitempo lag. Zij verwachtten een inflatie van 2,8% en opnieuw een renteverhoging met 25 basispunten in september.8

Die veerkracht geeft beleidsmakers meer ruimte om zich op inflatierisico’s te richten. Ze helpt ook verklaren waarom de markt verder is gegaan dan het idee van één laatste verhoging. Reuters meldde dat beleggers steeds meer rekening hielden met een ECB-depositorente die tegen eind 2027 in de buurt van 3% kan komen als geopolitieke spanningen de inflatie hardnekkig hoog houden.2 Die langere renteverwachtingen zijn minder zeker dan de stap in september, maar laten wel zien hoe sterk het verwachte beleidspad is verschoven.

ECB tegenover Federal Reserve

Het duidelijkste contrast in de beschikbare informatie is dat de ECB opnieuw richting verkrapping wordt geprijsd, terwijl de Federal Reserve op korte termijn juist voorzichtig wordt ingeschat.

Minder sterke Amerikaanse inflatiecijfers hebben de Fed meer ruimte gegeven om een onmiddellijke renteverhoging achterwege te laten. Reuters meldde dat handelaren de kans op een renteverhoging door de Fed in september scherp hadden verlaagd: van 52,2% een week eerder naar 30,6%.21 Een andere Reuters-publicatie beschreef dat de markt na zwakkere economische cijfers een meer accommoderende reactie van de Federal Reserve verwachtte.18

Dat verschil is belangrijk, omdat wisselkoersen vooral reageren op de verwachte richting van de rente en niet alleen op het huidige renteniveau. Als de renteverwachtingen voor de ECB oplopen terwijl de verwachtingen voor de Fed stabiel blijven of dalen, verliest de dollar een deel van zijn verwachte rentevoordeel op korte termijn. Dat kan de euro ondersteunen, zelfs wanneer de Europese groei niet bijzonder sterk is.

Voor het Verenigd Koninkrijk biedt de aangeleverde informatie minder solide basis voor een gedetailleerde vergelijking met het beleidspad van de Bank of England. Het pond verzwakte in de onderzochte periode op sommige momenten tegenover de euro en de dollar, maar de beschikbare bronnen onderbouwen niet dat specifiek met afkoelende Britse inflatie of zwakkere groei.1820

Wat betekent dit voor EUR/USD?

De recente kracht van de euro past bij een renteverschil dat aan beide kanten in het voordeel van de munt beweegt. De ECB lijkt op weg naar een nieuwe verhoging, terwijl handelaren minder rekenen op een snelle renteverhoging door de Fed. De euro bereikte kortstondig een hoogste niveau in twee maanden rond 1,17 dollar, voordat de koers weer terugviel. Op 25 augustus noteerde EUR/USD rond 1,1655.2028

Die terugval is op zichzelf geen bewijs voor een trendomslag. Ze kan ook passen bij winstnemingen of een kleinere blootstelling aan de euro voorafgaand aan belangrijke Amerikaanse gebeurtenissen. Reuters meldde dat de dollar op 21 augustus naar het laagste niveau in drie maanden tegenover de euro was gezakt; de euro tikte toen kort 1,1711 dollar aan.20

De kortetermijnbias blijft daarom licht positief voor de euro, maar dit is geen eenrichtingsverkeer. De Amerikaanse PCE-inflatie voor juli verschijnt vlak voor de toespraak van de Fed-voorzitter tijdens de bijeenkomst in Jackson Hole. Zowel het inflatiecijfer als die toespraak kan de huidige Fed-verwachtingen op de proef stellen.26 Jackson Hole heeft dit jaar extra gewicht gekregen, omdat beleggers er aanwijzingen zoeken over obligatierentes, het nabije rentebeleid en de onafhankelijkheid van de Fed.23

Een Amerikaanse inflatie-uitkomst die hoger is dan verwacht, of een havikachtige boodschap van de Fed, kan de vraag naar dollars opnieuw aanwakkeren. Omgekeerd zou bewijs voor aanhoudend hoge inflatie in de eurozone de verwachting van een ECB-verhoging in september verder bevestigen. Het belangrijkste specifieke risico voor de euro is een duidelijke neerwaartse verrassing in de inflatie, vooral als daardoor een nieuwe renteverhoging minder noodzakelijk lijkt.

De kern van de zaak

De markt rekent op een ECB-renteverhoging in september omdat energiegerelateerde inflatie hardnekkig genoeg is geworden om extra monetaire remming te rechtvaardigen, terwijl de economische activiteit in de eurozone veerkrachtig is gebleven. De meest recente marktindicatoren wijzen op ongeveer 95% kans op een verhoging met 25 basispunten naar 2,50%, iets meer dan de circa 93% uit de oorspronkelijke marktinschatting.1314

Voor EUR/USD komt de belangrijkste steun uit de relatieve herprijzing van het beleid: een havikachtige ECB tegenover een voorzichtiger Fed verkleint het verwachte rentevoordeel van de dollar. Dat ondersteunt de euro, maar Amerikaanse PCE-cijfers en de communicatie vanuit Jackson Hole kunnen tijdelijke, scherpe bewegingen veroorzaken. De positieve eurovisie blijft geloofwaardig zolang de inflatie in de eurozone niet duidelijk onder de verwachtingen uitkomt en de Fed niet onverwacht een veel agressiever verkrappingspad signaleert.