De krachten achter de twee slechtst presterende valuta van Azië in 2026

De valutamarkten in Azië zenden waarschuwingssignalen uit die verder gaan dan de gebruikelijke dollarsterkte. In Indonesië is de roepia door de historische barrière van Rp 18.000 per Amerikaanse dollar gezakt, waarmee het de slechtst presterende valuta van de regio is met een verlies van meer dan 7% sinds het begin van het jaar . Een paar duizend kilometer noordelijker is de Zuid-Koreaanse won teruggevallen naar het zwakste niveau in 17 jaar, met een stand van ongeveer 1.516 per dollar in maart 2026. Een samenloop van structurele en cyclische krachten overspoelt de beleidsmakers .

Deze val is niet alleen het verhaal van een sterke dollar. Het toont een fundamentele breuk in de relatie tussen mondiale schokken en opkomende marktvaluta's. Voor zowel Jakarta als Seoul blijkt de traditionele gereedschapskist ontoereikend.

De spiraal van de roepia: olie, handel en een slinkende defensieve buffer

De val van de roepia naar een absoluut dieptepunt van Rp 18.000 op 4 juni 2026 is geworteld in een pijnlijke kwetsbaarheid: Indonesië is een netto-importeur van olie, en de wereld zit midden in een aanbodschok op de energiemarkt . De aanhoudende oorlog in Iran legt de wereldwijde aanvoer lam en jaagt de olieprijzen op. Begin juni noteerde Brent Crude rond de $97 per vat, wat de kosten van de Indonesische energie-import dramatisch opdrijft .

Deze olieprijsschok heeft het handelsoverschot van het land bijna volledig weggevaagd. Uit cijfers van begin juni bleek dat het surplus in april 2026 nagenoeg was verdampt door de gestegen kosten voor ingevoerde olie en gas . De klap voor de lopende rekening heeft het vertrouwen van beleggers geschaad, vooral omdat het de aanhoudende zorgen over de begrotingsdiscipline van de regering en de richting van het economisch beleid verergert . Sinds president Prabowo Subianto in oktober 2024 aantrad, is de roepia met meer dan 14% gedevalueerd .

De crisis legt ook de grenzen van de interventiecapaciteit van Bank Indonesia bloot. Tussen december 2025 en april 2026 slonken de deviezenreserves van de centrale bank met $10,27 miljard naar $146,20 miljard, terwijl beleidsmakers dollars verbrandden om de val van de munt te vertragen . In het eerste kwartaal van 2026 waren de reserves op hun laagste punt sinds juli 2024 .

Geconfronteerd met een historische uitverkoop heeft Bank Indonesia de geleidelijkheid laten varen. De centrale bank schroefde de rente tijdens de reguliere beleidsvergadering in mei met 50 basispunten op en verraste de markten vervolgens met een extra, niet-geplande verhoging van 25 basispunten, waardoor de beleidsrente op 5,5% kwam om kapitaal aan te trekken en de munt te verdedigen . Tegelijkertijd hebben de autoriteiten voor de derde keer in twee maanden de deviezenregels aangescherpt om speculatieve vraag naar dollars te beteugelen . Het bekende stabilisatiehandboek voor opkomende markten wordt agressief ingezet, maar door de enorme externe druk blijft de roepia nieuwe dieptepunten opzoeken .

De structurele vlucht van de won: een generatie beleggers trekt naar het buitenland

De Zuid-Koreaanse won staat onder een andere, maar even meedogenloze druk. In maart 2026 kelderde de munt naar het laagste niveau in 17 jaar, nabij 1.516 per dollar, om zich in mei rond de 1.514 te stabiliseren . Anders dan bij de roepia, komt de val van de won niet voort uit een handelstekort. Zuid-Korea boekt juist een aanzienlijk handelsoverschot. Het probleem zit aan de kant van de kapitaalrekening.

De meest zichtbare drijfveer is de opkomst van de zogenaamde "seohak ants" (mier is een populaire term voor particuliere beleggers in Korea) – een legioen aan Koreaanse particuliere beleggers dat massaal kapitaal in buitenlandse aandelen pompt, met name in de Verenigde Staten . Deze structurele uitstroom van kapitaal creëert een aanhoudende, niet-aflatende vraag naar dollars, wat de won verzwakt ongeacht de handelsbalans. De Bank of Korea en het Korea Capital Market Institute hebben deze verschuiving aangemerkt als een structurele kernfactor, mede gedreven door een vergrijzende bevolking die op zoek is naar hogere rendementen in het buitenland vanwege afnemende groeiverwachtingen in eigen land .

Deze uittocht van particulieren is in een stroomversnelling geraakt door een recordexodus van buitenlandse portefeuillebeleggers. Tussen 3 maart en eind maart 2026 verkochten buitenlandse beleggers voor netto 30,3 biljoen won ($20,06 miljard) aan aandelen op de benchmark Kospi-markt, een uitverkoop die wordt genoemd als de voornaamste aanjager van de val van de munt . De vlucht weerspiegelt een bredere risicomijdende stemming door de oorlog in het Midden-Oosten en een verschuiving weg van Koreaanse large-cap-halfgeleideraandelen .

Bij de kwetsbaarheid van de munt komt nog de snelle groei van de binnenlandse geldhoeveelheid, die in het snelste tempo in jaren toeneemt. Sommige analisten stellen dat het expansieve begrotingsbeleid een liquiditeitsoverschot heeft gecreëerd, waarvan een groot deel is omgezet in dollars en wordt geherinvesteerd in de Verenigde Staten in plaats van in de Koreaanse economie . De Bank of Korea zit in een lastig parket: de rente verhogen om de munt te verdedigen, kan een economie die volgens het IMF in 2025 naar schatting slechts 0,9% groeit, verder wurgen .

De reactie van Seoul heeft tot nu toe vooral op retoriek gesteund, niet op drastische rentestappen. Gouverneur Rhee Chang-yong heeft de won herhaaldelijk "verkeerd gewaardeerd" genoemd ten opzichte van de sterke economische fundamenten van Korea, waarmee hij aangaf vastberaden te zijn om wisselkoersstabiliteit te steunen. Ook waarschuwde hij dat de centrale bank investeringen naar de VS die de stabiliteit bedreigen, zou blokkeren . Zelfs het Amerikaanse ministerie van Financiën mengde zich in de discussie en stelde dat de extra verzwakking van de won in de tweede helft van 2025 "niet strookt met de sterke economische fundamenten van Zuid-Korea" .

Eind december 2025 gebruikten de autoriteiten agressieve verbale interventie om een tijdelijk herstel te forceren . De regering heeft ook fiscale stimuleringsmaatregelen aangekondigd om kapitaal terug naar huis te lokken, met vrijstellingen op vermogenswinst uit buitenlandse aandelenverkopen – mits de opbrengst minstens een jaar in binnenlandse aandelen wordt geherinvesteerd . Tot nu toe hebben deze maatregelen slechts tijdelijke verlichting geboden tegen de structurele vloedgolf van uitstroom.