Waarom benzine op de bon gaat in Sevastopol: hoe Oekraïense drones de Russische raffinaderijen onder druk zetten

Deze maatregelen wijzen op een lokale aanbodverstoring en niet op een landelijk rantsoeneringsbeleid. De Krim is sterk afhankelijk van brandstof die wordt vervoerd vanuit raffinaderijen op het Russische vasteland, dus verstoringen van de raffinage-activiteiten kunnen zich snel vertalen in tekorten op het schiereiland.

Eerder in de oorlog waren er al soortgelijke beperkingen. In september 2025 beperkten de autoriteiten op de Krim en in Sevastopol de aankoop van benzine tot ongeveer 30 liter per voertuig vanwege aanbodtekorten na Oekraïense aanvallen op Russische raffinaderijen.

Oekraïense drone-aanvallen op Russische raffinaderijen

Oekraïne richt zich in toenemende mate op de Russische energie-infrastructuur – met name olieraffinaderijen – als onderdeel van zijn strategie om de oorlogseconomie van Rusland te verzwakken. Deze faciliteiten verwerken ruwe olie tot benzine, diesel en andere brandstoffen die essentieel zijn voor zowel de civiele als de militaire logistiek.

Rapportages op basis van branchegegevens geven de omvang van de verstoring aan:

• Oekraïense drone-aanvallen schakelden tussen januari en mei 2026 ongeveer 700.000 vaten per dag aan raffinagecapaciteit uit bij ten minste 16 raffinaderijen.
• Op piekmomenten in het begin van 2026 naderde de capaciteit van getroffen primaire raffinage-eenheden de 1 miljoen vaten per dag.
• Van faciliteiten met een gecombineerde capaciteit van meer dan 83 miljoen ton per jaar werd gemeld dat ze volledig of gedeeltelijk stilgelegd waren – ongeveer een kwart van de totale Russische raffinagecapaciteit.

Verschillende grote raffinaderijen in Centraal-Rusland werden gedwongen hun activiteiten te stoppen of sterk te verminderen na golven van drone-aanvallen, wat bijdroeg aan een daling van de benzine- en dieselproductie.

Effecten op de productie van benzine en diesel

Schade aan de raffinage-infrastructuur vermindert de hoeveelheid ruwe olie die kan worden verwerkt tot brandstof. Omdat raffinaderijen meerdere brandstoffen tegelijk produceren, hebben stilstanden gevolgen voor zowel benzine voor auto's als diesel voor vrachtwagens, de industrie en de militaire logistiek.

De exacte landelijke daling van de benzine- en dieselproductie varieert per maand, maar de richting is duidelijk: de productie daalde toen fabrieken beschadigd raakten of tijdelijk werden stilgelegd. De door de aanvallen getroffen raffinaderijen waren verantwoordelijk voor meer dan 30% van de Russische benzineproductie en ongeveer 25% van de dieselproductie, wat betekent dat verstoringen op die locaties het aanbod aanzienlijk beperken.

De algehele daling van de nationale raffinagevolumes is echter kleiner dan het maximale capaciteitsverlies zou doen vermoeden. Russische operators hebben een deel van de schade kunnen beperken door:

• eenheden relatief snel te repareren
• ruwe olie te verwerken in niet-getroffen raffinaderijen
• voorheen ongebruikte reservecapaciteit in te zetten

Uit branchegegevens blijkt dat deze maatregelen hielpen de algehele daling van de raffinagedoorvoer gedurende delen van 2025 te beperken tot slechts enkele procenten, ondanks wijdverbreide aanvallen.

Waarom de Krim de tekorten het eerst voelt

Zelfs bescheiden nationale verstoringen kunnen acute tekorten veroorzaken in regio's die afhankelijk zijn van lange toeleveringsketens.

De Krim is bijzonder kwetsbaar omdat het afhankelijk is van brandstof die per spoor, over de weg of over zee wordt vervoerd vanuit Russische raffinaderijen. Wanneer de raffinageproductie daalt of de logistiek wordt verstoord, kunnen leveringen aan perifere regio's als eerste worden verminderd.

Het resultaat is periodieke tekorten op het schiereiland, waaronder:

• rantsoeneringslimieten voor benzineaankopen
• rijen bij tankstations
• beperkte beschikbaarheid van bepaalde brandstofsoorten

Sommige tekorten hebben ook bestuurlijke maatregelen nodig gemaakt, zoals prijsbevriezingen of aankoopslimieten om hamsteren te voorkomen en het aanbod te stabiliseren.

Bredere effecten op de Russische economie

De aanvallen op raffinaderijen hebben bredere economische gevolgen die verder gaan dan de lokale brandstoftekorten.

Ten eerste kan een verminderde raffinagecapaciteit de overheidsinkomsten verlagen omdat geraffineerde brandstoffen een belangrijk exportproduct zijn. Verstoringen van de productie en logistiek hebben daarom gevolgen voor zowel de exportinkomsten als de belastinginkomsten die verband houden met energie-export.

Ten tweede kunnen brandstoftekorten en raffinaderijstilstanden de binnenlandse benzineprijzen opdrijven, wat bijdraagt aan inflatie. In 2025 stegen de benzineprijzen aan de pomp sneller dan de officiële inflatie, deels als gevolg van ongeplande reparaties aan raffinaderijen en een verminderde productie.

Ten slotte richten de aanvallen zich in toenemende mate niet alleen op raffinaderijen, maar ook op olie-exportinfrastructuur, waaronder terminals en logistieke faciliteiten. Begin 2026 verstoorden aanvallen op exporthubs tijdelijk de verschepingen vanuit belangrijke havens en dreigden ze verdere verlagingen van de raffinaderijcapaciteit af te dwingen als de opslag- en exportkanalen werden geblokkeerd.

Conclusie

De brandstofrantsoenering in Sevastopol is een zichtbaar lokaal symptoom van een bredere energieverstoring die wordt veroorzaakt door de Oekraïense campagne tegen de Russische olie-infrastructuur. Drone-aanvallen hebben meerdere raffinaderijen beschadigd, tijdelijk grote hoeveelheden verwerkingscapaciteit aan de kant gezet en Rusland gedwongen zijn productie en logistiek aan te passen.

Hoewel Rusland een deel van de impact heeft kunnen opvangen door raffinage-activiteiten te verplaatsen en reservecapaciteit in te zetten, blijven de aanvallen de brandstoftoeleveringsketens onder druk zetten – vooral in afhankelijke regio's zoals de Krim – en oefenen ze druk uit op de oorlogseconomie van het land.