Bitcoin-mijnbouw in een hash-rate-bearmarkt: waarom miners naar AI overstappen

Bitcoin-mining staat voor een verandering die verder gaat dan een tijdelijke stillegging of een gewone marktdip. Nadat de totale rekenkracht van het netwerk eind 2025 een hoogtepunt bereikte, begon de hashrate — de gezamenlijke computercapaciteit waarmee nieuwe bitcoins worden gemined — aan een langdurige daling. Rapha Zagury, topman van Twenty One Capital, noemde dit de eerste ‘hash-rate-bearmarkt’ van het netwerk. Dat is een beschrijving uit de sector, geen officiële classificatie binnen het Bitcoin-protocol. 12

De kern van het probleem is eenvoudig: inkomsten uit bitcoinmining blijven sterk schommelen, terwijl aanbieders van kunstmatige intelligentie en high-performance computing (HPC) bereid zijn langlopende contracten te tekenen voor toegang tot stroom, grond en datacentercapaciteit. Daardoor verschuiven sommige miners hun infrastructuur naar AI-toepassingen, in plaats van onbeperkt nieuwe miningapparatuur te blijven plaatsen.

Hoe sterk is de bitcoin-hashrate gedaald?

Het 30-daags gemiddelde van de hashrate zou zijn gedaald van ongeveer 1.108 exahashes per seconde (EH/s) in november 2025 naar 898 EH/s in augustus 2026. Dat komt neer op een daling van ongeveer 19%. De terugval volgde op de piek van het netwerk aan het einde van 2025 en was uitzonderlijk langdurig — geen kortstondige storing. 24

Andere meetreeksen laten een minder rechtlijnig verloop zien. Zo meldde CoinShares dat de hashrate vanaf de piek in oktober terugviel naar ongeveer 850 EH/s begin februari, waarna gedeeltelijk herstel optrad. Toch lag de hashrate aan het einde van het eerste kwartaal nog onder het niveau waarmee het kwartaal begon. 5910 De cijfers hebben betrekking op verschillende periodes en meetvensters en zijn daarom niet één actuele real-time meting. Ze wijzen wel in dezelfde richting: de jarenlange groei van de Bitcoin-hashrate is tijdelijk omgekeerd.

Waarom miners stroom en locaties aan AI verhuren

Bitcoinminers beschikken over verschillende zaken waar AI-datacenters dringend behoefte aan hebben:

• toegang tot grote stroomaansluitingen;
• grond en verbindingen met het elektriciteitsnet;
• koel- en elektrische infrastructuur; en
• ervaring met het beheren van energie-intensieve locaties.

Die voorzieningen kunnen deels worden aangepast voor AI- of HPC-hosting, al vergt dat een flinke investering. Eén rapport noemt conversiekosten van ongeveer 8 tot 15 miljoen dollar per megawatt, inclusief koelsystemen. 3

De economische vergelijking vormt de belangrijkste stimulans. De opbrengst van bitcoinmining per eenheid rekenkracht verandert voortdurend door de bitcoinprijs, transactiekosten, netwerkmoeilijkheid en elektriciteitsprijzen. AI-hosting kan daarentegen inkomsten opleveren via contracten met een vooraf vastgelegde looptijd. Volgens de berichtgeving lagen de tarieven voor het verhuren van stroomcapaciteit aan AI-exploitanten in veel gevallen boven de zogenoemde hashprice van Bitcoin. 3

Dat betekent niet dat bitcoin-ASIC’s — gespecialiseerde miningchips — worden omgebouwd tot AI-processors. Het gaat om een andere inzet van locaties, stroomcapaciteit en datacenterinfrastructuur.

De contracten achter de omslag

CoinShares telde voor meer dan 70 miljard dollar aan aangekondigde AI- en HPC-contracten bij beursgenoteerde bitcoinminers. 9 Een van de opvallendste voorbeelden is de samenwerking tussen Core Scientific en CoreWeave.

Die overeenkomst werd uitgebreid tot ongeveer 10,2 miljard dollar over twaalf jaar. Volgens CoinShares was op dat moment circa 350 MW aan HPC-capaciteit geactiveerd, met op langere termijn een doel van ongeveer 590 MW. Core Scientific voegde binnen de langlopende relatie met CoreWeave bovendien ongeveer 70 MW toe. 916

Het belang van zulke deals zit niet alleen in het grote bedrag op de kop. Ze laten zien waarom een miningbedrijf voor het verhuren van infrastructuur kan kiezen in plaats van voor de aanschaf van meer bitcoinmachines. Een langlopende klant maakt een energie-intensieve locatie doorgaans beter financierbaar en kan de blootstelling aan dagelijkse schommelingen in mininginkomsten verkleinen.

Dalende hashprice zet marges onder druk

De hashprice is de dagelijkse opbrengst van een bepaalde hoeveelheid bitcoin-hashrate. Aan CoinShares gekoppelde berichtgeving schatte de hashprice in het vierde kwartaal van 2025 op ongeveer 36 tot 38 dollar per petahash per dag. In het eerste kwartaal van 2026 was dat nog circa 29 dollar. 714

Tegelijkertijd lag de gemiddelde productiekost van één bitcoin bij beursgenoteerde miners naar schatting rond 80.000 dollar in het vierde kwartaal van 2025. 14 Dat betekent niet dat iedere miner met dezelfde kosten te maken had. Elektriciteitscontracten, de efficiëntie van machines, financiering, afspraken over tijdelijke afschakeling en boekhoudkundige methodes verschillen sterk per bedrijf. Het laat wel zien hoe snel marges kunnen verdampen wanneer de bitcoinprijs verzwakt terwijl stroom- en infrastructuurkosten grotendeels vaststaan.

Die druk stimuleert miners om inkomsten buiten de blockbeloning te zoeken. Beursgenoteerde miners verkochten naar verluidt in het eerste kwartaal van 2026 meer dan 32.000 BTC, onder meer om schulden af te lossen, liquiditeit vrij te maken en andere bedrijfsbehoeften te financieren. 12

Wat de bitcoinverkoop van MARA laat zien

MARA Holdings gaf een van de duidelijkste voorbeelden van de financiële druk in de sector. Het bedrijf maakte bekend dat het tussen 4 en 25 maart 2026 15.133 BTC verkocht voor ongeveer 1,1 miljard dollar. Met de opbrengst kocht MARA ongeveer 1 miljard dollar aan converteerbare obligaties met 0% rente, met vervaldata in 2030 en 2031, terug. 2021

De transactie bewijst niet dat MARA volledig is gestopt met minen. Wel laat ze zien dat het bedrijf niet langer automatisch alle geminede bitcoin aanhoudt. Een miner kan zijn bitcoinvoorraad gebruiken als bron van liquiditeit, schulden verminderen of een bredere infrastructuurstrategie financieren, in plaats van bitcoinaccumulatie als enige groeipad te zien.

Dat onderscheid is belangrijk. Het verkopen van reserves, het aanbieden van AI-hosting en het voortzetten van bitcoinmining kunnen binnen hetzelfde bedrijf naast elkaar bestaan. De omslag in de sector moet daarom eerder worden gezien als diversificatie en herverdeling van capaciteit dan als een plotselinge, volledige exit uit bitcoinmining.

Welke miners zijn nog actief?

Grote exploitanten zoals MARA, Riot, CleanSpark, Core Scientific, Hut 8, Cipher Mining, IREN, Bitfarms en Cango minen nog steeds bitcoin of beschikken over substantiële miningactiviteiten. Verschillende van deze bedrijven bouwen daarnaast aan AI- en HPC-activiteiten. 1216

‘Nog actief’ betekent niet dat deze ondernemingen onaangetast zijn. Ze kunnen hun actieve hashrate verlagen, afzonderlijke locaties ombouwen, bitcoinreserves verkopen of AI-capaciteit voorrang geven zonder Bitcoin volledig vaarwel te zeggen. De verhouding tussen mining en AI-hosting kan bovendien veranderen als bitcoinprijzen, elektriciteitscontracten en de vraag van klanten verschuiven.

De belangrijkste scheidslijn loopt daardoor steeds minder tussen miners en niet-miners, en steeds meer tussen verschillende bedrijfsmodellen:

• Pure-play miners blijven rechtstreeks blootgesteld aan de bitcoinprijs, netwerkmoeilijkheid en elektriciteitskosten.
• Infrastructuurbedrijven kunnen mininginkomsten combineren met contractueel vastgelegde AI- en HPC-inkomsten.
• Sterk geleveragede bedrijven kunnen tijdens periodes met lage marges bitcoin of andere activa moeten verkopen om hun schulden te beheren.

Waarom een lagere hashrate gunstig kan zijn voor overblijvers

De moeilijkheidsgraad van Bitcoin past zich automatisch aan veranderingen in de beschikbare miningcapaciteit aan. Als voldoende machines worden uitgeschakeld, daalt de difficulty uiteindelijk. De miners die online blijven, krijgen daardoor per eenheid hashrate naar verwachting een groter aandeel van de vaste blocksubsidie en transactiekosten. In de aangehaalde periode daalde de difficulty volgens meldingen met ongeveer 19,9% vanaf de genoemde piek. 4

Dat mechanisme kan efficiënte overblijvers relatief sterker maken. Een miner met goedkope stroom en moderne, energiezuinige ASIC’s kan concurrerender worden wanneer oudere en minder efficiënte machines het netwerk verlaten.

De difficulty-aanpassing creëert echter geen nieuwe bitcoininkomsten. Ze verdeelt dezelfde beloningskans over een kleiner aantal machines. De winstgevendheid blijft afhangen van onder meer:

• de bitcoinprijs en transactiekosten;
• kosten voor elektriciteit, koeling en tijdelijke afschakeling;
• de efficiëntie en vervangingskosten van ASIC’s;
• financierings- en andere kapitaalkosten; en
• de hoeveelheid aantrekkelijke stroomcapaciteit die naar AI en HPC wordt verschoven.

Wat gebeurt er nu?

De AI-omslag kan gediversifieerde miners sterker maken doordat zij contractuele inkomsten krijgen en hun stroominfrastructuur op een tweede manier kunnen benutten. Tegelijkertijd kan een verdere verschuiving de hashrate die het Bitcoin-netwerk ondersteunt verlagen en de miningsector concentreren bij de meest efficiënte exploitanten.

De trend ligt niet voor altijd vast. Een langdurige stijging van bitcoin, goedkopere elektriciteit of een afname van de vraag naar AI-hosting kan mining opnieuw aantrekkelijker maken. Vooralsnog wijst het beschikbare bewijs echter op een structurele strijd om stroom en datacentercapaciteit — niet alleen op een traditionele neergang van bitcoinmining. De bedrijven die het best zijn gepositioneerd, zijn mogelijk degenen die efficiënt bitcoin kunnen blijven minen én hun infrastructuur kunnen verzilveren in een markt waarin AI-klanten bereid zijn meer te betalen voor schaarse stroom en geschikte locaties.