Technologievolatiliteit bereikt niveau dotcom-tijdperk: waarom kapitaal verschuift van VS naar Europa

Wat drijft de volatiliteitspiek?

Zorgen over de houdbaarheid van AI-investeringen. De kapitaaluitgaven (capex) van hyperscalers kunnen in 2026 oplopen tot ongeveer 650 miljard dollar, wat bijna al hun operationele kasstroom opslokt, tegen een 10-jarig gemiddelde van 40% . UBS schat dat de kasstroomrendementen op investeringen (CFROI) van de vijf grootste hyperscalers tot 2028 zullen dalen, doordat zware datacenterinvesteringen de activa-efficiëntie uithollen . Deze uitgaventrend – die UBS omschrijft als "zoveel, zo snel" – heeft fundamentele twijfels doen rijzen over de vraag of de uitgaven wel evenredige rendementen zullen opleveren .

Extreme marktconcentratie. De 10 grootste aandelen van de S&P 500 (Microsoft, Apple, NVIDIA, Amazon, Alphabet, Meta en anderen) maken nu bijna 40% van de index uit, tegen ongeveer 25% tijdens de dotcom-piek eind jaren '90 en slechts 15% in 1980 . Deze smalle leiderschapsstructuur maakt de markt bijzonder kwetsbaar voor elke teleurstelling in de winstverwachtingen of rentewijziging.

Overrendementen overtreffen dotcom-pieken. UBS HOLT-gegevens tonen aan dat de overrendementen voor Amerikaanse momentum- en tech-aandelen al hoger zijn dan de niveaus op het hoogtepunt van de dotcom-zeepbel, wat de vrees aanwakkert dat een herhaling van de zware correctie van 1999–2000 zou kunnen volgen .

Rentegevoeligheid. Een groter deel van de marktwaarde van de technologiesector is nu gekoppeld aan verwachtingen van verre toekomstige groei, waardoor waarderingen steeds gevoeliger worden voor veranderingen in inflatie- en renteverwachtingen . De Amerikaanse technologiesector handelt op een geaggregeerde HOLT Economic K/W van meer dan 35 keer, een niveau dat vergelijkbaar is met de piek na de dotcom-crash .

AI-disruptieangst treft software. De MSCI Software and Services Index daalde met 16% op jaarbasis, doordat markten de risico's van AI-gedreven disruptie van bedrijfsmodellen herbeoordelen . Aandelen in data-intensieve sectoren – waaronder media, onderwijs en zakelijke dienstverlening – zijn ook in de verkoopgolf meegesleurd.

Hoe kapitaalstromen zich hervormen

Amerikaanse tech verlaagd; Europese aandelen opgewaardeerd. UBS verlaagde Amerikaanse informatietechnologie begin 2026 naar Neutraal, terwijl het Europese aandelen opwaardeerde naar Aantrekkelijk . De CIO's House View bestempelt expliciet "overmatige VS-/tech-blootstelling" als een risico en adviseert te positioneren voor een verbreding van de rally voorbij de tech-leiders .

€1,2 biljoen aan rotatie voorspeld. UBS-analisten schatten dat er in de komende vijf jaar €1,2 biljoen (6–8% van de Europese aandelenmarktkapitalisatie) van Amerikaanse naar Europese aandelenmarkten kan verschuiven, gedreven door relatieve waarderingsverschillen en een breder herstel van de wereldeconomie . Het internationale bezit van Amerikaanse aandelen, dat tussen 2018 en 2024 steeg van 25% naar 30%, zal naar verwachting dalen tot 27% in 2029 .

Tech-verkoopgolf versnelt uitstroom. De S&P 500 IT-index daalde in het eerste kwartaal van 2026 met 9,25%, de grootste daling sinds de financiële crisis van 2008 . De Philadelphia Semiconductor Index daalde in juli fors – met meer dan 20% in de maand – terwijl beleggers de AI-handel bleven herbeoordelen .

Een cruciaal onderscheid met het dotcom-tijdperk. UBS HOLT benadrukt dat de huidige technologiesector op aanzienlijk sterkere fundamenten rust: de economische winst van de Amerikaanse tech-sector is ongeveer tien keer zo hoog als in 2000, en de sector genereert echte kasstromen in plaats van speculatie . Toch blijft de sector kwetsbaar voor correcties vanwege de hoge verwachtingen, en UBS adviseert een selectieve aanpak .

Wat dit betekent voor beleggers

De volatiliteitspiek weerspiegelt een markt die worstelt met de vraag of de recordinvesteringen in AI de extreme waarderingen en concentratie kunnen rechtvaardigen. UBS's HOLT-onderzoek ziet de verkoopgolf als een katalysator voor rotatie – die kapitaal wegstuurt uit overgeconcentreerde Amerikaanse tech-posities naar bredere markten, met Europese aandelen als belangrijkste begunstigde. De bank verwacht dat wereldwijde aandelen tegen eind 2026 met meer dan 10% zullen stijgen, waarbij de rally zich zal verbreden voorbij de directe leiders van de AI-infrastructuuropbouw . Voor beleggers is de centrale vraag niet langer of tech sterke fundamenten heeft – dat is grotendeels het geval – maar of de markt te veel groei te ver in de toekomst heeft ingeprijsd .