Verloren keizerlijke villa ontdekt bij Rome na illegale opgraving door tombaroli

In februari 2026 liepen Italiaanse agenten van de Carabinieri tijdens een routinecontrole tegen een illegale opgraving aan in het landbouwgebied Castel di Guido, op ongeveer 19 kilometer ten westen van de oude stadsmuren van Rome . 'Tombaroli', zoals grafrovers in Italië worden genoemd, hadden met een graafmachine diepe sleuven in de grond getrokken. Wat ze daarbij hadden blootgelegd, bleek echter een schat aan archeologische informatie: een tot dan toe onbekende Romeinse villa uit de keizertijd, die mogelijk drie van de machtigste heersers uit de 2e eeuw heeft ontvangen: keizer Hadrianus, Antoninus Pius en Marcus Aurelius.

Het blootgelegde gedeelte van de villa beslaat nu ongeveer 400 vierkante meter, maar experts vermoeden dat een groot deel nog onder de grond ligt . De vondsten omvatten uitbundige geometrische en figuratieve mozaïekvloeren in meerdere kleuren, beschilderd pleisterwerk in de stijl van de keizertijd en een levensgroot marmeren beeld dat waarschijnlijk de landelijke god Silvanus voorstelt, met een snoeimes (falx) in de hand en een hond aan zijn zijde . De resten van meerdere kamers, gangen en waarschijnlijk een badhuis wijzen op een residentie van aanzienlijke luxe .

De villa ligt op het grondgebied van het oude Lorium, een geliefd toevluchtsoord van 2e-eeuwse keizers langs de Via Aurelia. Historische bronnen vermelden dat keizer Antoninus Pius (regeerde 138–161 n.Chr.) in Lorium werd opgevoed, er een familiebezit had en er in 161 n.Chr. stierf . Zijn opvolger, Marcus Aurelius, kwam er ook regelmatig . De locatie, omvang en de rijkelijk versierde, Antonijnse kenmerken van de villa doen sterk vermoeden dat het deel uitmaakte van het keizerlijke complex of toebehoorde aan een vooraanstaande patriciërsfamilie die nauw verbonden was met Hadrianus en Antoninus Pius . Archeologen houden het er dan ook op dat de villa mogelijk door meerdere Antonijnse keizers is gebruikt .

De ontdekking is het resultaat van een gezamenlijke operatie van de Carabinieri en de Soprintendenza Speciale di Roma (Speciale Superintendenz van Rome), die een noodopgraving startte om de architectuur te documenteren en te stabiliseren . De Italiaanse minister van Cultuur, Alessandro Giuli, omschreef de interventie als een model van bescherming en onderzoek, waarmee een strafbaar feit is omgezet in een belangrijke wetenschappelijke kans .

Het publiek kan de resten op zaterdag 20 juni 2026 bezoeken. De Soprintendenza Speciale di Roma organiseert dan een gratis open dag met rondleidingen onder leiding van archeologen. De eerste rondleiding begint om 17:00 uur, de tweede om 18:15 uur . Elke rondleiding duurt ongeveer 1,5 tot 2 uur en de route naar de opgraving is circa 1 km lang. Daar kunnen bezoekers de resten van de villa en de mozaïekvloeren die nog worden gerestaureerd, bekijken . Bezoekers wordt aangeraden om van tevoren te controleren of reserveren verplicht is .