Vlucht van Zelensky vertraagd door dronealarm in Moldavië

Het vliegtuig dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky op 8 september van Chișinău naar Oslo zou brengen, liep vertraging op nadat Moldavië het luchtruim tijdelijk had gesloten vanwege een dronealarm. Zelensky arriveerde later veilig in Oslo. Vast staat dat er een ernstig veiligheidsincident in de luchtvaart was; niet publiekelijk bewezen is hoe dicht een drone daadwerkelijk bij zijn toestel kwam. 3338

Wat is bevestigd?

Een woordvoerder van de Moldavische regering verklaarde dat het vliegtuig van Zelensky pas toestemming kreeg om op te stijgen nadat was vastgesteld dat een Russische drone op Moldavisch grondgebied was neergekomen. Door de luchtruimsluiting liepen ook drie vertrekkende en vier aankomende vluchten vertraging op. Volgens de autoriteiten drongen twee Russische drones het Moldavische luchtruim binnen. 33

Het Moldavische ministerie van Defensie meldde, volgens berichtgeving over de verklaring, dat rond 16.20 uur lokale tijd een drone van het type Shahed werd waargenomen die vanuit de richting van Oekraïne het land binnenvloog. Omstreeks 16.37 uur verliet hij het Moldavische luchtruim in de richting van Roemenië. 27

Roemenië gaf een noodwaarschuwing af en zette NAVO-gevechtsvliegtuigen in als reactie op de luchtruimschending. Latere berichten meldden dat de drone op Moldavisch grondgebied was neergekomen. 27

Waar komt de claim over een ‘bijna-treffer’ vandaan?

De Noorse premier Jonas Gahr Støre zei tegen de publieke omroep NRK dat Zelensky’s vliegtuig bij het opstijgen uit Moldavië „bijna was geraakt” door een drone. Hij gebruikte dat als illustratie van de veiligheidsrisico’s waarmee de Oekraïense president wordt geconfronteerd. 38

Støre maakte echter niet bekend waarop die informatie was gebaseerd. Ook noemde hij geen tijdstip, radargegevens of afstand tussen drone en vliegtuig. Daardoor is niet onafhankelijk vast te stellen of er werkelijk sprake was van een zeer nabije passage. Een bron bij het Oekraïense presidentschap noemde de onmiddellijke dreiging voor Zelensky „overdreven”. 1036

De meest voorzichtige conclusie is daarom: het dronealarm en de vertraging van de vlucht staan vast, maar voor de bewering dat het toestel bijna werd geraakt zijn onvoldoende openbare details beschikbaar om het risico precies te beoordelen. 3338

Drone stort neer in Moldavië

De Moldavische politie zei dat een Russische drone neerstortte in een zonnebloemveld in het district Rîșcani. Daarbij ontstonden vier branden, maar er zijn geen gewonden gemeld. 3

Het incident laat zien hoe drones die worden ingezet bij aanvallen rond Oekraïne ook snel het burgerluchtverkeer en luchthavens in buurlanden kunnen raken. Het Moldavische luchtruim werd gesloten terwijl Zelensky’s toestel wachtte op vertrek; er is geen openbaar bewijs dat zijn vliegtuig afzonderlijk als doelwit was aangewezen. 33

Onderdeel van een breder patroon

De gebeurtenis volgde op eerdere drone-intrusies in Moldavië. Op 27 augustus, voorafgaand aan de Moldavische onafhankelijkheidsdag, registreerde het land vijf ongeoorloofde dronevluchten door zijn luchtruim, in de context van Russische aanvallen op Oekraïne. 1920

In dezelfde nacht als de vluchtverstoring leidde een droneaanval nabij de grensovergang Tudora–Starokazache tussen Oekraïne en Moldavië tot een evacuatie van het gebied. Volgens de berichtgeving kwamen twee Oekraïense burgers om het leven en raakten anderen gewond. 17

Veilig aangekomen in Oslo

Zelensky kwam op de avond van 8 september veilig aan in Oslo voor de begrafenis van koning Harald V. Het voorval in Moldavië mondde niet uit in een luchtvaartongeval, maar onderstreept wel hoe droneactiviteiten rond Oekraïne grensoverschrijdende gevolgen kunnen hebben: van waarschuwingen voor de bevolking en luchtruimsluitingen tot het inzetten van gevechtsvliegtuigen en risico’s bij grensovergangen. 32733