Waarom Israël Jonas Sjöstedt en Hanna Gedin de toegang ontzegde

Israël maakte op 23 augustus 2026 bekend dat het de Zweedse Europarlementariërs Jonas Sjöstedt en Hanna Gedin de toegang tot het land zou ontzeggen. De twee leden van de Zweedse Linkse Partij zouden via Israël reizen voor een bezoek aan de Palestijnse Autoriteit. Minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa’ar vroeg de Israëlische Bevolkings- en Immigratieautoriteit om hun toegang te weigeren op grond van de Israëlische Inreiswet. 12

De beschikbare berichtgeving zegt dat Sjöstedt en Gedin ’s nachts in Israël zouden aankomen. Er is geen betrouwbare informatie dat zij op een concreet vliegveld of bij een specifieke grensovergang zijn aangehouden, uit een vliegtuig zijn gehaald of het land zijn uitgezet. Wat wel is vastgelegd, is het besluit om hun toegang vóór de geplande reis te blokkeren. 123

Welke juridische basis noemt Israël?

Israël beroept zich op de Inreiswet. Volgens berichtgeving biedt die wet de mogelijkheid om buitenlandse bezoekers te weigeren wanneer zij bijvoorbeeld publiekelijk oproepen tot een boycot van Israël, de Holocaust of de aanvallen van 7 oktober 2023 ontkennen, of openlijk steun geven aan rechtszaken tegen Israëlische burgers bij buitenlandse rechtbanken. 15

Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken stelde dat Sjöstedt en Gedin de afgelopen jaren consequent tegen Israël hadden gehandeld. Het verwees daarbij naar vermeende steun voor internationale juridische procedures tegen Israëliërs, oproepen tot boycots of sancties en uitspraken die volgens Israël onjuiste beschuldigingen bevatten over genocide, het opzettelijk uithongeren van burgers en doelbewuste aanvallen op kinderen en medisch personeel. Dit zijn aantijgingen van de Israëlische regering en geen onafhankelijke rechterlijke vaststellingen. 236

Wat wilden de twee Europarlementariërs doen?

Sjöstedt en Gedin waren van plan via Israël naar de Palestijnse Autoriteit te reizen. Hun reis had volgens de berichtgeving dus een politieke en institutionele bestemming, niet het karakter van een toeristisch bezoek. 12

In het Europees Parlement hebben zij zich onder meer kritisch uitgelaten over wat zij omschreven als Israëlische desinformatie over UNRWA, de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen. In een schriftelijke parlementaire vraag vroegen zij welke stappen de Europese Unie zou moeten zetten en hoe kon worden voorkomen dat dergelijke beweringen zich in EU-lidstaten zouden verspreiden. 19

Ook behoorden zij tot de Europarlementariërs die op 7 mei 2026 een beroep deden op Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Zij vroegen om politieke druk op Israël om onafhankelijke buitenlandse journalisten toegang tot Gaza te geven. 21 Die kwestie is relevant voor het conflict rond hun toegang: zonder onafhankelijke waarnemers en journalisten is het moeilijker om de situatie ter plaatse te controleren.

Hoe ziet Sjöstedt het verschil tussen kritiek en oppositie?

De aangeleverde berichtgeving bevat geen volledig, onafhankelijk verifieerbaar transcript van Sjöstedts reactie. De kern van zijn standpunt wordt wel weergegeven als een onderscheid tussen kritiek op het beleid van de Israëlische regering — waaronder het optreden in Gaza en de bezette Palestijnse gebieden — en verzet tegen Israël als staat of tegen Israëlische inwoners.

Dat onderscheid staat centraal in de controverse. Israël omschreef de activiteiten van de twee politici als “anti-Israëlisch”. Hun gedocumenteerde politieke standpunten wijzen echter op verzet tegen specifieke regeringsbesluiten, militaire acties, de bezetting en het internationale optreden van Israël. Of dergelijke standpunten volgens de Israëlische wet reden zijn om iemand te weigeren, is een afzonderlijke vraag van de vraag of ze neerkomen op afwijzing van het bestaansrecht van Israël.

Welke standpunten heeft hun partij?

Het partijprogramma van de Zweedse Linkse Partij geeft context bij de kritiek waarnaar Israël verwees. De partij:

• beschouwt de bezetting van Palestijns gebied als strijdig met het internationaal recht en wil dat die eindigt;
• vraagt om een onmiddellijk en permanent staakt-het-vuren in Gaza en wil aanvallen op burgers en mensenrechtenschendingen veroordelen, ongeacht welke partij daarvoor verantwoordelijk is; 3032
• steunt meer druk van de EU op Israël, waaronder sancties, economische maatregelen en een wapenembargo; 222730
• pleit voor onderzoek naar vermeende oorlogsmisdaden en juridische verantwoording van Israëlische politieke leiders en andere verantwoordelijken; 31
• steunt een tweestatenoplossing op basis van de grenzen van 1967, met inbegrip van Oost-Jeruzalem, waarbij een vrije Palestijnse staat vreedzaam naast Israël bestaat; 3338
• veroordeelt de aanvallen van Hamas op burgers op 7 oktober als bruut en zonder weerga. 34

Deze standpunten verklaren waarom het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken verwees naar sancties, boycots en internationale rechtszaken. Ze laten ook zien waarom Sjöstedt, Gedin en hun partij het bredere label van oppositie tegen Israël zelf afwijzen: hun programma bevat zware kritiek op het Israëlische beleid, maar steunt tegelijk een tweestatenoplossing waarin Israël en Palestina naast elkaar bestaan. 3033

De partij heeft daarnaast gepleit voor onderzoek en vervolging van vermeende oorlogsmisdaden via internationale juridische procedures, waaronder waar van toepassing het internationaal strafrecht. Dat is iets anders dan een oproep tot het verdwijnen van Israël als staat. 3133

Wat zegt deze zaak over inreisbeperkingen?

Deze zaak betreft twee gekozen Europese vertegenwoordigers die naar Palestijnse instellingen wilden reizen. Daarmee wijkt zij af van een gewone weigering van toegang aan een particuliere reiziger, ook al gebruikt Israël hetzelfde wettelijke immigratiekader voor buitenlandse bezoekers.

Het besluit komt bovendien tegen de achtergrond van andere gemelde beperkingen voor internationale bezoekers. Zo is bericht over ingetrokken inreisvergunningen voor Amerikaanse activisten die deelnamen aan protesten of vrijwilligerswerk op de bezette Westelijke Jordaanoever. Het Committee to Protect Journalists heeft daarnaast gevallen van buitenlandse journalisten gedocumenteerd en verwezen naar Israëls veiligheidsargumenten voor beperkingen op de toegang van journalisten zonder begeleiding. 7913

Deze voorbeelden bewijzen op zichzelf niet dat alle maatregelen één en dezelfde beleidsreden hebben. Israël presenteert de beperkingen als rechtmatige reacties op veiligheidsrisico’s of activiteiten die het als vijandig beschouwt. Tegelijkertijd roept het patroon een bredere vraag op: als gekozen politici, activisten en journalisten die Palestijnse gemeenschappen willen bezoeken of observeren de toegang kan worden ontzegd, wordt onafhankelijke controle van de omstandigheden op de Westelijke Jordaanoever en in gebieden die met Gaza verband houden moeilijker.

De meest zekere feiten in deze zaak zijn daarom beperkt maar betekenisvol: Israël kondigde de uitsluiting aan voordat de twee Europarlementariërs arriveerden, verwees naar de Inreiswet en motiveerde de beslissing met hun politieke activiteiten. De beschikbare informatie toont geen fysieke confrontatie bij een specifiek grenspunt en maakt niet onafhankelijk duidelijk of alle beschuldigingen van de Israëlische regering over hun uitspraken juist zijn.