Een vermoedelijke drone kwam op 18 oktober het Litouwse luchtruim binnen. Dat leidde tot schuilwaarschuwingen, een inzet van NAVO-jagers en een tijdelijke onderbreking van het vliegverkeer op de luchthaven van Kaunas. Later beschadigden brokstukken een rijdende auto in het noorden van Litouwen. Er vielen geen gewonden.
3
4
8
11
Litouwen vermoedde eerst dat de drone vanuit Polen was overgevlogen. Oekraïne bood excuses aan en opperde dat Russische elektronische oorlogsvoering het toestel mogelijk van koers had gebracht. De precieze route en oorzaak waren in de beschikbare berichtgeving niet definitief vastgesteld.
7
8
21
Luchtalarm en inzet van NAVO-jagers
De Litouwse radar merkte het onbekende object rond 06.00 uur op. In delen van het midden en noorden van het land kregen inwoners ongeveer een uur het advies beschutting te zoeken. In de regio’s Šiauliai en Panevėžys werd een rood alarm gemeld.
1
24
30
Twee Italiaanse Eurofighters die onder NAVO-commando opereerden, werden de lucht in gestuurd. Door bewolking en mist konden de piloten het object niet met het oog identificeren. Ze probeerden het daarom niet neer te halen.
3
4 De luchthaven van Kaunas legde het vliegverkeer tijdelijk stil en hervatte de vluchten om 07.49 uur lokale tijd.
4
Ook buurland Letland waarschuwde inwoners van drie gemeenten. De Letse publieke omroep meldde dat de waarschuwing gold van 07.40 tot 08.12 uur. De beschikbare berichtgeving bevestigt niet dat het om een geel alarm ging.
37
Brokstukken beschadigden een auto
Een automobilist die van Biržai naar Pasvalys reed, hoorde naar eigen zeggen een explosie. Daarna raakten brokstukken zijn auto en liep een deur een deuk op. Er vielen geen gewonden.
5
9 In de buurt van Juodžioniai, in het district Pasvalys, vonden autoriteiten vermoedelijke resten van de drone en werd onderzoek gedaan.
11
25
Dat de bestuurder een explosie hoorde, bewijst niet dat het toestel explosieven aan boord had. Litouwse functionarissen zeiden dat de lading niet was bevestigd.
6
9
Was de drone via Polen gekomen?
Defensieminister Robertas Kaunas zei aanvankelijk dat het object vermoedelijk vanuit Polen was binnengekomen. Hij noemde dat een voorlopige inschatting en vroeg Polen om mee te doen aan een gezamenlijk onderzoek.
11 De dag erna zei Deividas Matulionis, veiligheidsadviseur van de Litouwse president, dat Litouwen „geloofwaardige aanwijzingen” had dat de drone de Poolse grens was overgestoken.
21
Er was ook een andere lezing. In hetzelfde bericht meldde LRT dat Poolse media bronnen aanhaalden die zeiden dat de drone vanuit Litouws grondgebied was gelanceerd en Polen niet was binnengevlogen. Het onderzoek was dus van belang om de route vast te stellen; de beschikbare berichtgeving biedt onvoldoende details om de gevolgde radar- of trackinggegevens onafhankelijk te beoordelen.
21
Oekraïne bood excuses aan
De Oekraïense woordvoerder van Buitenlandse Zaken, Heorhii Tykhyi, bood excuses aan voor de verstoring, de risico’s en de ongerustheid. Hij zei ook dat Oekraïne informatie zou delen om te helpen vaststellen wat er was gebeurd.
8
Tykhyi opperde dat Russische elektronische oorlogsvoering drones uit koers had gebracht tijdens een operatie tegen militaire doelen in Rusland. Dat was de verklaring van Oekraïne; de oorzaak van dit specifieke incident is daarmee niet onafhankelijk bevestigd.
7
Afzonderlijke berichtgeving meldde dat Oekraïne een grote droneaanval op Rusland had uitgevoerd en dat olievoorzieningen in de regio Sint-Petersburg in brand waren geraakt. Die berichten tonen niet aan dat de brokstukken in Litouwen bij een specifieke lancering of doel hoorden.
33
Vragen over het waarschuwingssysteem
Volgens een Litouwse nieuwsbriefing bereikte het openbare waarschuwingssysteem alleen inwoners in het noorden van Litouwen. De briefing meldde ook dat minister Kaunas het onaanvaardbaar vond dat niet het hele land was gewaarschuwd.
14 Los daarvan leidde het incident opnieuw tot zorgen over de gevolgen van de oorlog van Rusland tegen Oekraïne voor NAVO-grondgebied.
6
De belangrijkste vragen bleven in de beschikbare berichtgeving open: welke route de drone precies aflegde, waardoor hij mogelijk van koers raakte en of hij explosieven aan boord had.